Δεκαέξι μικροδιηγήσεις, για τις αναχρονιστικές συμπεριφορές ατόμων και κοινωνίας, ειπωμένες μ ένα λεπτό, υποδόριο, ανατρεπτικό χιούμορ!..
Το χιούμορ πλαγιοκοπεί και αποδυναμώνει τη ριζωμένη ανασφάλεια των πολιτών και της κοινωνίας. Είναι όπως το κλείσιμο του ματιού, με νόημα, για την υπόκωφη πραγματικότητα! Μοιάζει με το κύμα που κατατρώει αγάλια-αγάλια τον σκληρό βράχο της ανελαστικής εξουσίας!
Ο Γιάννης Χάιτας, στο πρώτο του συγγραφικό εγχείρημα, ως ευαίσθητος παρατηρητής, σήκωσε ένα περισκόπιο, πάνω από τα καθημερινά κοινωνικά ζητήματα και πάνω από τα σημαντικά συμβάντα που αποδελτιώνει η δημοσιογραφική πληροφορία ανά τον κόσμο, αποτυπώνοντας τις κριτικές του αποτιμήσεις έμμεσα, χρονογραφικά, σε δεκαέξι αυτοτελείς διηγήσεις, συγγράφοντας, ένα όμορφο, προσεγμένο βιβλίο, 134 σελίδων, με τον ευρηματικό τίτλο «Ο Vegan κρεοπώλης». Ένα βιβλίο, που στο εμπροσθόφυλλο του βλέπουμε μια υπερρεαλιστική, συμβολική εικονογράφηση η οποία έχει άμεση σχέση με την νοηματική ύλη των διηγήσεων. (Η εικονογράφηση είναι ένα έργο του Geliy Korzhev, με τίτλο: “The Butcher” 1990, που παραχωρήθηκε, από την διεύθυνση του ιδρύματος Geliy Korzhev, στο αίτημα του συγγραφέα) . Και στο οπισθόφυλλο του, ο συγγραφέας, με μια μικρή περίληψη προϊδεάζει τον αναγνώστη για το περιεχόμενο του βιβλίου. Η γραφιστική αποτύπωση και η καλλιέπεια του βιβλίου είναι έργο των Εκδόσεων «Ενύπνιο».
Ο ευρηματικός τίτλος του βιβλίου με τον αντιφατικό του προβληματισμό και η απεικόνιση του συνδυαστικού πίνακα στο εμπροσθόφυλλο, παιχνιδίζουν στις κόρες των οφθαλμών και επικεντρώνουν τα βλέμματα, συνεγείροντας ένα ελαφρύ μειδίαμα κριτικής συνειδητοποίησης της αντί-περιβαλλοντικής μας συμπεριφοράς!
Ο νέος συγγραφέας άνοιξε την πόρτα της συγγραφής και σεμνά χωρίς θόρυβο συνόψισε τις αποτυπωμένες σκέψεις του για την κοινωνική παθογένεια που πνιγηρά μας περιβάλλει. Φρόντισε με όμορφη διατύπωση, με σθεναρή αρμόδεση των νοημάτων, με χαμηλά πετάγματα κοινωνικής κριτικής, χωρίς υπερβολές και επιδεικτικούς εντυπωσιασμούς, να μας οδηγήσει στη συνειδητοποίηση των δομών που αναπαράγουν την κομφορμιστική αδιαφορία, και τη στασιμότητα. Έσυρε το σκονισμένο σεντόνι της επικάλυψης, με ένα λεπτεπίλεπτο, υποδόριο χιούμορ, ξεσκεπάζοντας την κακό-εθισμένη νοοτροπία μας και την δυσαρμονική συμπεριφορά μας, αποσπώντας, περίτεχνα, την αυτοκριτική μας συγκατάθεση !
Στο πρώτο διήγημα, που έδωσε και τον τίτλο στη Συλλογή Διηγημάτων, «Ο Vegan Κρεοπώλης», γελοιοποιείται ο χορτοφάγος Κρεοπώλης και οι περιβαλλοντικές του ευαισθησίες, από τις επικρατούσες λογικές! Ανήκουστο για την πεζή πραγματικότητα o ξενόφερτος όρος “Vegan” και το ερμηνευτικό του περιεχόμενο. Μοιάζει με τους στίχους μαγικού ρεαλισμού του Μιχάλη Γκανά,
«Καράβια βγήκαν στη Στεριά και πιάσανε τα όρη!..». Οι ανελαστικές λογικές που επικρατούν οδηγούν τον Κρεοπώλη στην επανάκαμψη και αποδοχή των κατεστημένων κανόνων και το χιούμορ εκδηλώνεται ως κλαυσίγελος της αδρής πραγματικότητας.
Στο δεύτερο διήγημα, ο συγγραφέας μας
μεταφέρει στη Μονεμβασιά του Γιάννη Ρίτσου.
Μέσα από μια πολυπρόσωπη αφήγηση και με
αποσπασματικές εξιστορήσεις, για την υποχρεωτική
συμβίωση των ατόμων μιας μικρής επαρχιώτικης κοινωνίας
στις μέρες της εισροής του τουριστικού συναλλάγματος,
αλλά και της συμβατικής πρωταγωνίστριας που ως
υπάλληλος παροχής υπηρεσιών στον Τουρισμό και
στην Τρίτη ηλικία, ξανοίγει το σκηνικό στην
καθημερινότητα της ζωής, όπως ο ίδιος, αυτολεξεί,
μας μαρτυρεί: “Τα όνειρά της (πρωταγωνίστριας)
σκουριάζουν κάτω από την ίσαλο γραμμή της
πραγματικότητας’’, που με ένα προσωπικό της ατύχημα,
«όσα φέρνει η στιγμή δεν τα φέρνει ο χρόνος»,
μετατρέπεται σε αποδέκτη μιας ανθοδέσμης με
χρυσάνθεμα. Ο έρωτας μπαίνει αιφνιδιαστικά
στην καθηλωμένη ζωή της παρελκυστικής ρουτίνας!
Η αυτοσχέδια τουλίπα , είναι η έκφραση
του έρωτα που σχηματίζουν οι τέσσερις σφιγμένες
αισθησιογόνες παλάμες του ζευγαριού, που αφήνουν
τη μιζέρια να κάνει τους δικούς της αναποτελεσματικούς
κύκλους, πάνω από τις, ιδιαίτερα, ευχάριστες στιγμές τους!
Στην επόμενη διήγηση: «Επάγγελμα γιατρός», ο συγγραφέας ξεδιπλώνει, την αναγκαία παροχή ιατρικής βοήθειας, σε συνθήκες πολέμου, στο Ισραήλ. Στα πειράματα Ευγονικής των ναζιστικών στρατοπέδων του ολοκαυτώματος των Εβραίων. Και στην εγκατάλειψη των φτωχών, που δεν έχουν τον οβολό για την ιδιωτική ιατρική φροντίδα… Και εύγλωττα μας μεταφέρει στην μελαγχολική στιχοπλοκή του «Τσάκ Ο Χάρα», που μελοποίησε και ερμήνευσε ο Γιώργος Ζαμπέτας για τον γιατρό που αρνήθηκε την ιατρική του φροντίδα στον ετοιμοθάνατο, που δεν είχε τη δυνατότητα για να του δώσει το αντίτιμο της ιατρικής γνωμάτευσης. «Της γειτονιάς το φρόκαλο, ο Τσακ Ο Χάρα κόκαλο…». Και αφήνει, στην κρίση μας, μετέωρο τα ερώτημα, αν ο όρκος του Ιπποκράτη συνάδει με την, στενά, επαγγελματική άσκηση του ιατρικού λειτουργήματος?…
Οι μικροδιηγήσεις, που με χάρη περνούν από την αναγνωστική ευχαρίστηση, χωρίς να χρονοτριβούν στην αποτύπωση των σκέψεων και των μηνυμάτων θα γινόταν βαριές και φορτικές με την υπερφόρτωση της λεξιπλεκτικής προσέγγισης τους. Έτσι, λυτά και απέριττα, θα πρόσθετα πως και οι λοιπές διηγήσεις είναι εξίσου ενδιαφέρουσες. Και έμμεσα, η κάθε μια, στέλνει τη δική της αποσταγμένη εμπειρία. Ο αναγνώστης επιπλέον θα έχει την ευκαιρία, πέρα από τούτη την παρουσίαση, να αποκτήσει την πρώτη γεύση της κειμενικής γνωριμίας από το «έδεσμα» της πρώτης γραφής του συγγραφέα.
Το περισκοπικό του βλέμμα, λοιπόν, περιπλανήθηκε και αποτύπωσε εικόνες και μαρτυρίες πάνω από τους πρόσφυγες Ποντίους της δεύτερης γενιάς, στην Ελλάδα, καταγράφοντας την αφηγηματική νοσταλγία για την Πατρίδα των προγόνων τους και το μακρόσυρτο μοιρολόγι που ξεκινάει από τους χρόνους της Γενοκτονίας και φτάνει με την ίδια ένταση στις μέρες μας. Κατοπτεύει πάνω από την Τουρκία και καταγράφει το ανελεύθερο καθεστώς. Τις διώξεις των Κούρδων, σε μια απροκάλυπτη σύγχρονη Γενοκτονία με εκπατρισμό και εξορία. Αιωρείται για μια στιγμή πάνω από το Αφγανιστάν με τις μπούργκα- φορεμένες γυναίκες του καθεστώτος των Ταλιμπάν. Διεισδύει στις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης των ομοφυλόφιλων ζευγαριών. Φανερώνει τις αόρατες κλωστές της δεισιδαιμονίας που κρατούν αιχμάλωτη την κοινωνία στον ιστό του φόβου και της αγωνίας! Περιγράφει την αφαίμαξη και του τελευταίου ευρώ, πολλών ερωτιδέων της επαρχίας, από τις «ματριόσκες» του αγορασμένου ερωτισμού. Διαπιστώνει ότι, εδώ, στην ευφρόσυνη κοινωνία της ιδιωτικότητας έγινε εμπόρευμα, ακόμη και η τύχη!
Και το περισκόπιο εστιάζει πάνω από τα έδρανα των δικαστών και εδραιώνει την πεποίθησή μας ότι κάποιοι βρίσκονται πάνω από τους νόμους. Βρίσκονται πάνω από τους άλλους ανθρώπους! Δεν τους αγγίζει κανείς. Κι ας είναι οι, άμεσα, υπεύθυνοι για την δολοφονία εφτά εργαζομένων στο βωμό της μεγέθυνσης των κερδών τους. Είναι οι ανέγγιχτοι. Οι ανέγγιχτοι που τους βλέπουμε παντού, χωρίς ανθρωπιά, χωρίς συναίσθημα, όπως αυτούς στα ύπατα αξιώματα της Πολιτείας, οι οποίοι βλέπουν να πνίγονται καθημερινά χιλιάδες πρόσφυγες στις θάλασσες του μισεμού – αναζητώντας μια φιλόξενη ακρογιαλιά για να σωθούν αυτοί και τα παιδιά τους. Μια διήγηση με δυο πλοκές που φαίνονται ασύνδετες μεταξύ τους. Κι όμως ένας αόρατος αρμός κολλάει τη σπονδυλωτή αφήγηση και την ενοποιεί νοηματικά στον επίλογο. Η θρηνούσα, ασυμβίβαστη οικογένεια του ενός εκλιπόντος, από τους επτά, ποντιακής καταγωγής, φιλοξενεί και συμπαραστέκεται τους κατατρεγμένους νέους πρόσφυγες, περιχύνοντας βάλσαμο παρηγοριάς στις πληγές αμφοτέρων, μακριά από τον ψυχρό κόσμο των ανέγγιχτων!!!
Ζαγκανίκας Σίμος



















