1. Eυλοημένον 2. Φραντάλαντα 3. Εσείουσαν 4 . Εγκάλιαν. 5. Κάλλια 6. Φωταγμένον

 

Η επιλογή των λέξεων της Ποντιακής διαλέκτου που εμφανίζονται στον τίτλο της σημερινής δημοσίευσης αντλήθηκαν από το τραγούδι

Το ‘’Καλόν Κορίτς’ ‘’ είναι μια μορφή Σερανίτσας που χορευόταν πιο πάνω από την Χερίαινα της Αργυρούπολης στην ευρύτερη περιοχή της Ματσούκας .

Παίζεται με όλα τα μουσικά όργανα και συνοδεύεται από τραγούδι. Η ονομασία προήλθε από το ομώνυμο στίχο του τραγουδιού:

ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ

******************************

Καλόν κορίτσ’

*Καλόν κορίτσ’, καλόν κορίτς’ καλόν κι ευλοημένον
ση χώρα φαίνετ’,λελέβω ατό,σε μέναν φωταγμένον.

*Καλόν κορίτσ’ εχόρευαν τ’ έμορφα τα κορτσόπα
τα κάλλια τουν εσείουσαν,λελέβ’ ατά,άμον μανουσιακόπα.

*Καλόν κορίτσ’ για χόρεψον εσύ τεμόν φραντάλα.
αμάραντα μαραίν’ πουλί μ’,λελέβω σε,και τεσόν η εγκάλιαν.

*Καλόν κορίτσ’ για χόρεψον, εσύ τ’ εμόν αρνόπον,

ατού ‘ς σ’ άσπρα τα κόρφια σου, λελεύω ‘σε θα φτάγω τσαλιμόπον.

ΣΤΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

*******************************

*Καλό κορίτσι

* Καλό κορίτσι, καλό κορίτσι, καλό κι ευλογημένο,στους ξένους φαίνεται άσχημη, να την χαρώ, σε μένα φαίνεται λαμπερό.

*Καλό κορίτσι χόρευαν τα όμορφα τα κορίτσια,τα κάλλη τους κουνούσαν, να τα χαρώ, σαν τους μενεξέδες.

*Καλό κορίτσι για χόρεψε εσύ η δική μου η χαρούμενη,τα αμάραντα μαραίνονται, πουλί μου, να χαρώ εσένα και την δική σου αγκαλιά.

*Καλό κορίτσι για χόρεψε, εσύ είσαι το αρνί μου,σε αυτά τα άσπρα τα στήθη σου, να σε χαρώ θα κάνω επίδειξη .

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

============================—————————–

1. Eυλοημένον

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη :Ευλογώ

Ετυμολογία : ευλογώ < αρχαία Ελληνική ευλογέω < ευλογώ = εύ + λεγω
Ρήμα : ευλογώ, ευλογούσα, θα ευλογήσω, ευλόγησα,ευλογούμαι ,ευλογημένος

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Ευλογημένο

Συγγενικές λέξεις : Εύλογος ,ευλογία.

========================================================

2.Φραντάλα

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Εύφραντος ευφραίνω

Ετυμολογία : ευφραίνω < αρχαία ελληνική ευφραίνω

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Χαρούμενη.

Συγγενικές λέξεις :ευφρανθέντος άφραντος ,ευφραντικός

Φραντάλα, φραντούλα Φρανταλίζω (για γυναίκα που επιδεικνύεται υπερβολικά )

========================================================

3. Εσείουσαν

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Σείω

Ετυμολογία : σείω < αρχαία ελληνικά κλονίζω.

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Κουνιόντουσαν.

σείω = Κουνώ βίαια ,ταρακουνώ, ερεθίζω, κουνώ, σείω, πάλλω, ταλαντώνω, μεταφορικά σπινθηροβολώ ή λαμπυρίζω.

Συγγενικές λέξεις :Σεισμός ,σεισμογραφία.

========================================================

4 . Εγκάλιαν.

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Αγκάλη

Ετυμολογία : αγκαλιά < μεσαιωνική ελληνική αγκαλιά < αρχαία ελληνική αγκάλη

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Αγκαλιά

Συγγενικές λέξεις :Αγκαλιάζω ,αγκάλιασμα

========================================================

5. Κάλλια

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Κάλλος.

Ετυμολογία : Ετυμολογία κάλλος< αρχαία Ελληνική Κάλλος < Καλός

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο :Τα κάλλη ,η ομορφιά ,η χάρη

Συγγενικές λέξεις :Κάλλιστος ,καλοσύνη ,καλοσυνάτος

========================================================

6.Φωταγμένον.

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Φωτάζω, παθ.μετ.φωταγμένος

Ετυμολογία : φωτίζομαι,αφθόνως, λάμπω δια της καλλονής μου(μεταφ. Ωραίος χαριτωμένος)

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Πανέμορφο ,λαμπερό

Συγγενικές λέξεις :Φως ,Φώταγμαν, Φωτάζω

============================================================

Το βίντεο με το τραγούδι ‘’Καλόν κορίτσ’ πάρθηκε για εκπαιδευτικούς σκοπούς από το ‘’Ποντιακό Yoytube ‘’

Greek folk Pontian music from the region of black sea. Που προβάλει

Ελληνική παραδοσιακή μουσική από την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας.