Χρόνια πολλά στους εορτάζοντες!!!
Παραμονές της γιορτής των Αγίων Αναργύρων (1η Ιουλίου και 1η Νοεμβρίου) αφήνω στην άκρη ότι κι αν κάνω και παίρνω τις ανηφοριές που βγάζουν σε μια από τις πιο παλιές γειτονιές της Κοζάνης και στον Ιερό ναό των Αγίων Αναργύρων (Αϊναργυράδες). Ο ναός των Αγίων Αναργύρων είναι ένας από τους παλαιότερους ναούς αφού ο πρώτος μικρός ναός χτίστηκε το 1612 μαζί με την κρήνη και το νεκροταφείο, εδώ ετάφη ο Χαρίσης Τράντας κατόπιν επιθυμίας του. Ο Χαρίσιος Τράντας, θεωρείται ο πρώτος άρχοντας της πόλης, αφού έμεινε χρόνια στη Ρωσία και κληρονόμησε μεγάλη περιουσία από ένα θείο του, πήρε από την Πόλη φιρμάνι του σουλτάνου με προνόμια για τη Κοζάνη, που εξασφάλιζε την απαλλαγή των Κοζανιτών από ορισμένους φόρους, απαγόρευε στους μουσουλμάνους να «κονακιάζουν» στην πόλη, όταν περνούσε από μέσα στρατός έπρεπε να ξεπεταλώνουν τα άλογα και είχαν ελευθερία στην άσκηση. Το 1815 επί επισκόπου Βενιαμίν με άδεια του Αλή πασά, ο ναός ανακαινίζεται από τα θεμέλια. Είναι χτισμένος με πορόλιθο και στολισμένος με σταυρούς στο παρεκλήσι της Αγίας Βαρβάρας το οποίο χτίστηκε στα 1858.
Στον ναό μπήκα με μεγάλο σεβασμό, η μνημειακή πέτρινη είσοδος δομημένη με λαξευτό πορόλιθο και η τεράστια βαριά ξύλινη πόρτα τραβάει το βλέμμα και σε ταξιδεύουν σε αλαργινούς καιρούς. Αστράφτει από την καθαριότητα ο ναός! Πρόκειται για τρίκλητη βασιλική. Μια άγια ησυχία απλώνεται και μερώνουν η σκέψη κι η ψυχή! Στο βάθος στο ημίφως ξεπροβάλλει η τεράστια εικόνα των Αγίων Αναργύρων. Θαυμάσιο ως προς την τέχνη του το επιχρυσωμένο, χρωματισμένο, ξυλόγλυπτο τέμπλο ενώ έργο τέχνης είναι το κομψό λεπτεπίλεπτο βημόθυρο. Αξιοπρόσεκτη η αφιέρωση στην φορητή εικόνα του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στο τέμπλο: Δέησις των υφανθάδων αγραφιωτών και τη δαπάνη αυτών γεωργίου ιερέα Κωνσταντίνου πολήζο βα……. Κωνσταντί , αποστόλη, δημητρίου, δημητρίου εις μνημόσυνον αιώνιον αυτών και των γονέων των. 1815 μαϊ 30 έν Κοζάνη.
Έμεινα για κάμποση ώρα να με πολιορκεί η εκκλησιαστική τέχνη και η ηρεμία. Κοιτώντας την εικόνα των Αγίων θυμήθηκα τον συγχωρεμένο τον πατέρα μου που μου μιλούσε με βαθειά ευλάβεια για τη χάρη τους. «Όταν Αργύρη ήμουνα μικρός κάθε χρόνο, παραμονή των Αγίων Αναργύρων, η μάνα μου μ’ έπαιρνε από το χέρι και απ’ τ΄ Γιτιά μ΄ έφερνε στ’ν Αϊναργιαρ’. Κόσμος, κόσμος πολύς κι έρχονταν κι άλλοι πολλοί μάλιστα καβάλα σε ζώα. Μετά τον εσπερινό ξαπλώναμε όλοι στρωματσάδα στη σειρά ο ένας δίπλα στον άλλον μέσα στο ναό, στο νάρθηκα κι έξω, πολύς ο κόσμος, ανάμεσα και πολλοί άρρωστοι. Μια βραδιά επειδή το φως από τα κεριά με ενοχλούσε στα μάτια σκέπασα το πρόσωπο μου με το καπέλο. Με νανούριζαν οι ψίθυροι, οι ψαλμουδιές και με πήρε ο ύπνος. Ξαφνικά ένοιωσα κάποιος να μου τραβάει το καπέλο, κοιτώ με φόβο κι βλέπω δυό αντρίκιες σκιές με λαμπερές φορεσιές, με το Άγιο Δισκοπότηρο στα χέρια να περνάν πάνω από τα σώματα των προσκυνητών και να μπαίνουν στο ιερό, έκαμα του σταυρό μ’ και σκεπάστηκα ως του κεφάλι ψιθυρίζοντας: ‘’ Άγιοι Ανάργυροι και θαυματουργοί…΄΄».
Αργύρ’, τ’ς Αϊναργυράδις, να μην τ’ς ξιχνάς, όλ’ τ’ μέρα, όλ’ τ’ νύχτα ιντς ικεί, να περνάς » . Αυτή την ιερή αγρυπνία έτυχε να την δω αρκετές φορές όταν ήμουνα παιδί.
Λαϊκής τεχνοτροπίας είναι το ζωγραφιστό τέμπλο και η φορητές εικόνες στο παρεκκλήσι της Αγίας Βαρβάρας με την λαξευτή είσοδο του φτιαγμένη από πορόλιθο.
Στην αυλή της εκκλησίας των Αγίων Αναργύρων λειτουργούσε οικοτροφείο που άρχισε να χτίζεται το 1952-1953.
Στους μαθητές παρέχονταν στέγη, θέρμανση και διατροφή, αλλά και βοήθεια στη μελέτη τους στα αναγνωστήρια του ιδρύματος. Η λειτουργία του οικοτροφείου διακόπηκε το 1982-1983.
Το φως έπεφτε πλούσιο πάνω το διώροφο καμπαναριό. Θωριά πετρόχτιστη από πορόλιθο. Καλοχτισμένο ακόμα και στην πιο μικρή του λεπτομέρεια. Φορτωμένο με λογής ανθέμια και μεγάλα παράθυρα. Στην μαρμάρινη κτητορική του επιγραφή διαβάζουμε: 1885 ΑΠΡΙΛΙ 22 ΕΠΙ ΝΑΝΟΥ Ν. ΝΤΙΑΦΑ. Το ίδιο εντυπωσιακή και η δυτική πλευρά του ναού και άκρως περιποιημένος ο χώρος. Κατηφόρισα την Επισκόπου Μελετίου, η ιστορία του ιερού ναού των Αγίων Αναργύρων είναι μεγάλη και δεν τελειώνει σε τούτες τις σειρές, απλά ένα προσκύνημα και ένα λιανοκέρι στην μνήμη των Αγίων, του πατέρα μου και της καρδιάς μου ήταν!
