Η ζωή από την φύση της δηλώνει τη συνεχή και αιώνια κίνηση.Μέσα στη ζωή ο άνθρωπος πρέπει να προσαρμοστεί σ’ αυτή την κίνηση, γιατί διαφορετικά τείνει να μείνει στα μισά του δρόμου, ιδιαίτερα στις μέρες μας,που ακολουθεί τους ξέφρενους ρυθμούς που τις επιβάλλουν οι τεχνολογικές επιτεύξεις.Σήμερα ο άνθρωπος επιβάλλεται να προχωρεί, γιατί διαφορετικά θα χάσει τον έλεγχο της ζωής του.
Ο Γκαίτε μέσα από το απόφθεγμά του’’όποιος δεν προχωρεί, οπισθοχωρεί ‘’, θέλει πρώτα απ’όλα να μας δηλώσει την ανθρώπινη έμφυτη τάση για μια συνεχή ανοδική πορεία.Ο άνθρωπος είναι το μόνο όν που διαθέτει λογική και που μπορεί να δημιουργεί.Φύσει πρέπει να κινείται,να δημιουργεί και να προχωρεί.Αντίθετα αν πάψει να δημιουργεί και αφεθεί στα δίχτυα της αδράνειας, τότε κινδυνεύει να εκφυλιστεί και φυσικά να ακολουθήσει μια οπισθοδρομική πορεία.
Ο Γκαίτε διατυπώνει την άποψή του κατά τρόπο απόλυτο, έτσι που να φαίνεται ότι δεν χωρεί καμμιά αντίρρηση.Όμως είναι δυνατό να διατυπωθούν μερικές εύλογες αντιρρήσεις.
Πρώτα απ’όλα όλοι γνωρίζουμε ότι η ανθρώπινη φύση χαρακτηρίζεται από το πεπερασμένο των δυνατοτήτων τόσο των σωματικών, όσο και των ψυχοπνευματικών.Έτσι η συνεχής δραστηριότητα και η ατέρμονη δημιουργικότητα είναι στην ουσία μια ουτοπία.Φυσικά και ο άνθρωπος είναι ένα όν φθαρτό,που υπόκειται σ’ορισμένους βιολογικούς και ψυχολογικούς νόμους.Γι’αυτό είναι αδύνατη η συνεχής κινητικότητά του είτε αυτή είναι σωματική είτε πνευματική.Έχει την ανάγκη της ξεκούρασης και της διακοπής του αγώνα του.Η διακοπή αυτή θα τον βοηθήσει να προχωρήσει ακόμη πιο δυναμικά και ανοδικά.Γι’αυτό και η ανάπαυση θεωρείται όχι απλά επιτρεπτή, αλλά κυρίως και επιταχτική.Αντίθετα, όταν η ανάπαυση εκτρέπεται σε μια διαιωνιζόμενη αδράνεια, τότε οδηγεί στην οπισθοδρόμηση. Η αδράνεια ‘’αεργίη’’είναι κακός σύντροφος του ανθρώπου και τον οδηγεί στην τελμάτωση.
Μια άλλη αντίρρηση που μπορεί να διατυπωθεί είναι ότι η συνεχής τάση για κάρπωση νέων αγαθών και νέων καταχτήσεων είναι δυνατό να δημιουργήσει άτομα άπληστα.Αυτό όμως εναπόκειται στο χαρακτήρα ,στην ιδιοσυγκρασία και στην εσωτερική καλλιέργεια του κάθε ατόμου.Εξάλλου δεν πρέπει να μας διαφεύγει η αρχαία βαθυστόχαστη ρήση ‘’παν μέτρον άριστον ‘’.
Γιατί όμως η μη πρόοδος σημαίνει οπισθοδρόμηση; όταν ο άνθρωπος αφεθεί και επαναπαυθεί στα ήδη υπάρχοντα και δεν αναζητεί την κάρπωση των μεγάλων στόχων, τότε η ανθρωπότητα, σαν συνολική οντότητα, δεν προοδεύει. Αντίθετα, ο άνθρωπος που συνεχώς μοχθεί για να φέρει το καλύτερο και το ωφελιμότερο για το σύνολο των ανθρώπων, τότε αποβαίνει υγιής παράγοντας κοινωνικής προόδου.Δηλαδή,ο άνθρωπος δικαιώνει την ύπαρξή του μέσα από την αδιάκοπη μάχη του για δημιουργία και μένει αιώνια στην μνήμη της Ιστορίας.
Η ρήση του Γκαίτε μπορεί να τεκμηριωθεί μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα.Η αληθινή επιστήμη είτε θεωρείται θετική είτε πνευματική, από την φύση της χαρακτηρίζεται από τη δυνατότητα για συνεχή πορεία, αφού η ανθρώπινη γνώση δεν είναι ποτέ τελεσίδικη.Η επιστήμη που προχωρεί, δημιουργεί νέους δρόμους και λύνει προβλήματα του ανθρώπου και της φύσης.Διαφορετικά υποτονεί, υποβαθμίζεται και εκφυλίζεται, χωρίς να είναι σε θέση να προσφέρει στην ανθρωπότητα.Επίσης η πολιτική προοδεύει μόνο μέσα από την πραγμάτωση των ιδανικών και τις θυσίες των ανθρώπων που επωμίζονται το έργο της.Πολιτική χωρίς ιδανικά και θυσίες αποβαίνει σε βάρος των λαών και των εθνών.Επιπλέον κάθε τομέας δράσης, είτε είναι τέχνη…είτε τεχνική…είτε επιστήμη, χρειάζεται άτομα που να έχουν έφεση για πρόοδο.Διαφορετικά οι τομείς αυτοί δεν είναι δυνατό να ευδοκιμήσουν και να εξελιχθούν, αλλά θα παραμείνουν στα ήδη υπάρχοντα και ξεπερασμένα επίπεδα.
Επίσης , καταξιωμένος θεωρείται ο άνθρωπος που συνεχώς δημιουργεί,που μοχθεί για το καλύτερο, χωρίς να φείδεται θυσιών.Αν λοιπόν ο άνθρωπος πάψει να αγωνίζεται δημιουργώντας,θα χάσει την ουσία της ύπαρξής του,που είναι ακριβώς η δημιουργικότητα.
Η ρήση του Γκαίτε μπορεί να διατυπωθεί πιο γενικά και να αναφερθεί σε κάθε λαό.Όσοι λαοί και όσες κοινωνίες αρέσκονται στην εκθείαση του μεγαλείου των προγόνων τους χωρίς να ακολουθούν τα βήματα που αυτοί χάραξαν, τότε οδηγούνται στο μαρασμό.Αυτό το φαινόμενο είναι το αποτέλεσμα της άκαρπης προγονοπληξίας και του μονόπλευρου συντηρητισμού, παράδοση κάθε λαού και κάθε έθνους πρέπει να γίνεται φωτεινός σηματοδότης στις παραπέρα καταχτήσεις και επιδιώξεις του.
Μέσα από την επιφανειακή ρήση του Γκαίτε λοιπόν, συνοψίζεται μια αλήθεια που καθορίζει τη δράση και τους στόχους των ατόμων, αλλά και των λαών.Κάθε εναγκαλισμός με την αδράνεια και επανάπαυση συνεπάγεται τον ουσιαστικό μηδενισμό της ανθρώπινης και της συνολικής κοινωνικής ύπαρξης.
‘’Χρήση κρατύνει,αργίη δετήκει’’-Η χρήση δυναμώνει,η αδράνεια αδυνατίζει.Ιπποκράτης(Πατέρας της Ιατρικής) 400-370π.χ.
‘’Θαρσαλέος ανήρ εν πάσιν αμείνων’’-Ο θαρραλέος άνθρωπος υπερτερεί σ’όλα.Όμηρος(ποιητής)800-750π.χ
ΒΙΣΚΑ ΖΩΗ-ΠΟΛΥΞΕΝΗ
