Μετά από μισό αιώνα συναντηθήκαμε χτές στην Πολυτεχνική Θεσσαλονίκης αρκετοί από όσους συμμετείχαμε στην εξέγερση του Νοέμβρη του 1973.
Άσπρα μαλλιά, πρόσωπα σκαμμένα από το χρόνο, αγκαλιές και δάκρυα ανάμεσα σε παλιούς συναγωνιστές. Πολίτες που μπορεί ν’ ακολούθησαν διαφορετικές πολιτικές και προσωπικές διαδρομές, αλλά ξέρουν βαθιά μέσα τους ότι βγήκαν από την ίδια «μήτρα» και κρατούν στη μνήμη τους εκείνες τις ιστορικές στιγμές, αλώβητες παραδόξως από τη φθορά του χρόνου.
Όλοι οι ομιλητές λιτοί και ενωτικοί, αλλά και με το τρέμουλο στη φωνή από το βάρος της συγκίνησης ( και της ..ηλικίας).
Έψαξα να βρω – δια μικροφώνου – τρεις από του συγκρατούμενους στο κρατητήριο της Σταυρούπολης, αλλά ατύχησα. Ήταν μόνο ο ένας, ο Γιώργος Ριτζούλης, αρχιτέκτονας. Τους άλλους δύο, έναν Κύπριο (αλύγιστο θηρίο) κι έναν μουσουλμάνο γιατρό έχω να τους δω από τότε. Δυστυχώς έχουμε χαθεί (και φταίμε όλοι γι’ αυτό).
Από τους Χημικούς μηχανικούς (19χρονοι φοιτητές την εποχή εκείνη) βρεθήκαμε με τον Πάνο Παρασκευόπουλο, τον Ηλία Γιαννακόπουλο, τον Στέφανο Χατζησάββα και το Λευτέρη Τζιώλα. Πήραμε και το λόγο για μια λιγόλεπτη προσωπική κατάθεση. Δεν είχαμε και πολλά να πούμε, γιατί τότε είμασταν οι μικρότεροι και πίσω από τα .. ιερά τέρατα της γενιάς μας, τον Αγγελόπουλο, τον Μαλαξιανάκη, την Κλεοπάτρα, τον Ερμείδη, το Θωμά Βασιλειάδη (που μας άφησε νωρίς για να τον ακολουθήσει αργότερα και ο Σμυρνής)
Η γενιά του Πολυτεχνείου … Μια «γενιά μισή» που λέει και ο Μίμης Ανδρουλάκης: «Μισομορφωμένη, μισοεπαναστατική, μισοαυτονομημένη. Ένα μόρφωμα της στιγμής, που το χέρι της ιστορίας την άρπαξε και την έσπρωξε στο προσκήνιο, πολύ μακρύτερα από όσο η ίδια είχε αποφασίσει». Μια χούφτα παιδιών που έκανε το καθήκον της σε μια ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ιστορική στιγμή. Έπαιξε τον ιστορικό της ρόλο και στην συνέχεια μπήκε στις μυλόπετρες της καθημερινότητας, χωρίς να πάψει να βάζει το λιθαράκι της στη δημόσια ζωή όπως μπορούσε. Με νέες ιδέες, αλλά και με λάθη και συμβιβασμούς.
Από κει και πέρα η μεταπολιτευτική μυθοποίηση της γενιάς του Πολυτεχνείου, η διόγκωση του ειδικού της βάρους εξυπηρέτησε κομματικές και προσωπικές πολιτικές. Της απέδωσαν σχεδόν υπερφυσικές δυνατότητες και υποχρεώσεις, πολύ πιο πάνω από τα κιλά της… Και μετά την οικονομική κρίση και τα μνημόνια είχαμε το αντίστροφο φαινόμενο. Όλα τα κακά της μεταπολίτευσης φορτώθηκαν στη γενιά του Πολυτεχνείου !! Τέλεια απαξίωση. Από το ζενίθ από ναδίρ .. Από το ένα άκρο του εκκρεμούς στο άλλο. Ελλαδάρα της υπερβολής και της αποστροφής..
Όλα τα κόμματα βέβαια υιοθέτησαν το Νοέμβρη, τον κόντυναν και τον μάκρυναν στα μέτρα τους, αναμασώντας το σύνθημα «Εμπρός στο δρόμο που χάραξε ο Νοέμβρης» αλλά εννοώντας το δρόμο που χάραξαν οι ίδιοι. Τελικά το νόημα του Πολυτεχνείου είναι ένα: Αναζητείστε το στην κεντρική ανακοίνωση της Συντονιστικής Επιτροπής του Πολυτεχνείου του 1973, στην οποία δεν υπήρξε ταύτιση αλλά ΣΥΝΘΕΣΗ απόψεων. Και προφανώς το κείμενο εκείνο παραμένει αποστασιοποιημένο από τους διαφορετικούς δρόμους που πορεύτηκαν μετά τα μέλη της Συντονιστής και οι υπόλοιποι, ενώ παράλληλα διατηρεί την ανεξαρτησία του από τις επιδιώξεις – και ονειρώξεις – κάθε κόμματος ή οργάνωσης ή ατόμου.
Ξαναγυρνώντας στη χτεσινή συγκέντρωση και στο κλίμα σεμνότητας, να πούμε επίσης ότι κανείς δεν αναλώθηκε σε γλυκερές ατάκες για «ατρόμητους αγωνιστές» του 1973. Αντίθετα ειπώθηκε ότι ειδικά στη φάση της εκκένωσης ο φόβος ήταν παρών, αν και καταχωνιασμένος στα εσώψυχα ενός εκάστου. ΟΛΟΙ -πλην ελάχιστων εξαιρέσεων- ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ όταν βρίσκονται «τετ α τετ» με επικίνδυνες στροφές της ιστορίας και η ατμόσφαιρα μυρίζει μπαρούτι. Η διαφορά είναι η εξής: Άλλοι φοβούνται και φεύγουν κι άλλοι φοβούνται και μένουν.
Κλείνω με μια αναφορά στα της Κοζάνης. Στην κατάληψη της Πολυτεχνικής Θεσσαλονίκης το 1973 συμμετείχαν (όπως μπορούσε ο καθένας) οι εξής φοιτητές από την περιοχή μας:
• Γιαννούλας Γιώργος (κι αυτός έφυγε νωρίς)
• Τσικριτζής Λάζος
• Σιώμου Τάσα
• Χασάπη Τότη
• Σταμπολίδης Κώστας
• Λαμπρόπουλος Αντώνης
• Βλατή Χάρις
• Βλατή Άννα
• Καραγιάννης Βασίλης
• Μητλιάγκας Γιώργος
• Δουγαλής Γρηγόριος ή και Νίκος ?
• Μαυρίδης Στέφανος
• Κούτσιανος από την περιοχή των Σερβίων
Από τους παραπάνω οι Τσικριτζής και Σταμπολίδης συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν στα κρατητήρια της Ασφάλειας.
(Αν παρέλειψα μερικούς να με συμπαθάνε)
ΥΓ. Στις φωτογραφίες κάποιοι από τα γκεσέμια και κάποιοι από το ..βοηθητικό προσωπικό.
Άιντε και του χρόνου
