Μία εξέλιξη η οποία δείχνει την πολιτική βούληση την κυβέρνησης για την υλοποίηση ενός πολύ σημαντικού και με ιδιαίτερη βαρύτητα έργου για την Καστοριά και συνολικά ολόκληρη την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, σηματοδοτεί η απόφαση του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών να χαρακτηρίσει την «Ολοκλήρωση κατασκευής φράγματος Νεστορίου ΠΕ Καστοριάς και συνοδών έργων» ως έργο Εθνικού Επιπέδου, Ειδικό και Σημαντικό.

Πρόκειται για ένα έργο ο σχεδιασμός του οποίου ξεκίνησε πριν από περίπου 15 χρόνια και με τη δημοπράτησή του να πραγματοποιείται το 2011. Η κατασκευή του ξεκίνησε αλλά αντιμετώπισε σημαντικά προβλήματα που το οδήγησαν σε στασιμότητα. Η υλοποίηση του φράγματος Νεστορίου βρίσκεται στο επίκεντρο του αναπτυξιακού σχεδιασμού της περιοχής εδώ και δεκαετίες και εφόσον ολοκληρωθεί, αναμένεται να μεταβάλει καθοριστικά τα δεδομένα στον πρωτογενή τομέα, τη διαχείριση υδάτινων πόρων και την ενεργειακή αξιοποίηση της περιοχής του Άνω Αλιάκμονα. Η απόφαση αυτή του Υπουργείου (σ.σ. ελήφθη στις 28 Μαΐου 2026 και δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ στις 12/06/2026) δείχνει την αποφασιστικότητα της πολιτείας και του αρμόδιου Υπουργείου το έργο να αλλάξει σελίδα και να ξεκινήσουν οι διαδικασίες υλοποίησής του. Το σημαντικό είναι ότι με τη συγκεκριμένη απόφαση ανοίγει πλέον ο δρόμος για την αναζήτηση χρηματοδότησης και την επανεκκίνηση κατασκευής της εμβληματικής για ολόκληρη την περιοχή υποδομής, η οποία παρά την έναρξή των εργασιών εδώ και πάνω από μία δεκαετία, έμεινε ημιτελής μετά τη διάλυση της αρχικής εργολαβίας.

Η υποδομή που μπορεί να αλλάξει το παραγωγικό μέλλον της Καστοριάς

Το έργο αφορά την ολοκλήρωση της κατασκευής φράγματος στην κοίτη του ποταμού Αλιάκμονα, στην περιοχή του Νεστορίου της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς.

Το φράγμα που αναμένεται να είναι ύψους 75 μέτρων, προβλέπεται να κατασκευαστεί στον ποταμό Αλιάκμονα, στην περιοχή του Νεστορίου Καστοριάς, δημιουργώντας τεχνητή λίμνη έκτασης 823 στρεμμάτων. Το έργο θα εξυπηρετεί την άρδευση περίπου 75.000 στρεμμάτων γεωργικής γης, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για αναδιάρθρωση των υφιστάμενων ξερικών καλλιεργειών και ανάπτυξη νέων, περισσότερο δυναμικών παραγωγικών δραστηριοτήτων, με ιδιαίτερη έμφαση στην καλλιέργεια φασολιών.

Το φράγμα προβλέπεται να διαθέτει μέγιστη χωρητικότητα 19,42 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού και να αξιοποιεί τις χειμερινές απορροές του Αλιάκμονα, και συγκεκριμένα του κλάδου Νεστορίου.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η υλοποίησή του θα εξασφαλίσει:

την ύδρευση των κατάντη οικισμών,

την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας,

την ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων της περιοχής.

 

Παράλληλα, το αρδευτικό δίκτυο που βρίσκεται στο στάδιο της μελέτης εκτιμάται ότι θα μεταβάλει ουσιαστικά τον παραγωγικό χάρτη της Καστοριάς. Σε μια περίοδο κατά την οποία η περιοχή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της κρίσης στη γουνοποιία, αλλά και τις επιπτώσεις που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται να ανοίξει νέες προοπτικές για τον πρωτογενή τομέα και συνολικά για την αγροτική παραγωγή της περιοχής.

Η δαπάνη κατασκευής του έχει προϋπολογιστεί στα 49 εκατ. ευρώ, ποσό που μπορεί να μεταβληθεί με την επαναδημοπράτηση του.

Με την εν λόγω απόφαση, εγκρίθηκε η ένταξή του στον προγραμματικό σχεδιασμό του  Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών προκειμένου να ξεκινήσει η διαδικασία εξεύρεσης χρηματοδότησης για την υλοποίησή του.

Από το 2009 έως την επανεκκίνηση

 

Η πορεία κατασκευής του έργου ξεκίνησε το 2009, όταν με απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εντάχθηκε η πράξη «Κατασκευή φράγματος Νεστορίου και συνοδευτικών έργων Ν. Καστοριάς» στο Πρόγραμμα «Αγροτική Ανάπτυξη της Ελλάδας 2007-2013». Ακολούθησε το 2010 η απόφαση του ίδιου υπουργείου, με την οποία εγκρίθηκε η διάθεση πίστωσης ύψους 49 εκατ. ευρώ για τη δημοπράτηση του έργου, ενώ στις 16 Ιουνίου 2011 υπεγράφη η σχετική σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και της αναδόχου εταιρείας. Ωστόσο, η κατασκευή δεν ολοκληρώθηκε. Με απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Θεσσαλονίκης αναγνωρίστηκε ότι η σύμβαση του έργου είχε διαλυθεί αυτοδίκαια στις 10 Νοεμβρίου 2017. Στη συνέχεια, με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών τον Μάιο του 2025, εγκρίθηκε το Πρωτόκολλο Παραλαβής της διαλυμένης εργολαβίας, ολοκληρώνοντας τυπικά μια εκκρεμότητα που παρέμενε ανοιχτή επί σειρά ετών.

Ένα όραμα που ξεκινά από τη δεκαετία του ’60

 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η αναγκαιότητα του έργου είχε επισημανθεί ήδη από τη δεκαετία του 1960. Οι μελέτες που ακολούθησαν τις επόμενες δεκαετίες επιβεβαίωσαν τη στρατηγική σημασία του για την περιοχή. Η Καστοριά, λόγω της παραμεθόριας θέσης της, έχει ανάγκη από εκσυγχρονισμό και βελτίωση των υποδομών της, οι οποίες θα ενισχύσουν την τοπική οικονομία και ιδιαίτερα τον πρωτογενή τομέα. Το φράγμα Νεστορίου χαρακτηρίζεται ως το βασικό έργο υποδομής για την αξιοποίηση των γεωργικών εκτάσεων της περιοχής, με άμεσες θετικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, την παραγωγικότητα και την ευημερία των κατοίκων.

Πηγή:makedonikanea.gr