Μάρκος Γκουρτζιούμης:”Νυχτέρι στην Αιανή” – Αναβίωση, Καταγραφή

”Η παράδοση δεν διασώζεται όταν μένει στο παρελθόν, αλλά όταν ζει στο παρόν και παραδίδεται με αγάπη στο μέλλον”

Την 31η Ιανουαρίου 2026 ζήσαμε στην Αιανή την αναβίωση – καταγραφή του διαχρονικού γυναικείου παραδοσιακού εθίμου «Νυχτέρι», ένα εγχείρημα που προέκυψε από την προσωπική μου επιθυμία καθώς και των γυναικών της Αιανής να καταγραφεί και να διασωθεί, με τη συνεργασία και υποστήριξη του Πολιτιστικού Μορφωτικού Συλλόγου Αιανής «Η Πρόοδος».

Ως χοροδιδάσκαλος του Συλλόγου και υπεύθυνος των τμημάτων Παραδοσιακής και Έντεχνης Χορωδίας, ανέλαβα την ευθύνη του εγχειρήματος και της συνολικής καταγραφής, σε στενή συνεργασία με το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου και τις γυναίκες του τμήματος, οι οποίες στάθηκαν ενεργά δίπλα μου σε όλη αυτή την προσπάθεια.

Η αναβίωση και καταγραφή αυτή προέκυψε μετά από πολύμηνη προετοιμασία, που περιλάμβανε συστηματική έρευνα και καταγραφή παραδοσιακών τραγουδιών αρκετών μηνών, με στόχο να σωθεί και να τεκμηριωθεί ένα έθιμο που κάποτε αποτελούσε ζωντανό κομμάτι και βίωμα των γυναικών της Αιανής.

Το Νυχτέρι υπήρξε για δεκαετίες αναπόσπαστο στοιχείο της κοινωνικής ζωής του τόπου μας και τελούνταν παραδοσιακά κάθε φθινόπωρο έως τις αρχές του χειμώνα από γυναίκες όλων των ηλικιών της Αιανής. Μέσα από το τραγούδι, την εργασία και κυρίως τη συντροφικότητα, μεταδιδόταν η παράδοση, η γνώση και η ταυτότητα της κοινότητας από γενιά σε γενιά.

Μετά την ολοκλήρωση της καταγραφής, και κατόπιν κοινής βούλησης του Προέδρου Στεφάνου Μπούκου, του Διοικητικού Συμβουλίου και όλων όσοι συμμετείχαν, εκφράστηκε η επιθυμία το έθιμο του Νυχτεριού να αναβιώνει πλέον κάθε φθινόπωρο ως πολιτιστικό δρώμενο στην Αιανή, ώστε να το γνωρίσει ο κόσμος, να το μάθει η νέα γενιά και, ευχή όλων μας, να το συνεχίσουν κάποτε οι νεότερες γυναίκες της του τόπου μας.

Για μένα προσωπικά, αυτή η προσπάθεια δεν αποτελεί απλώς μια πολιτιστική δράση, αλλά μια πράξη ευθύνης απέναντι στην παράδοση, τη λαογραφία και την ιστορία του τόπου μας.

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΘΕΡΜΑ:
Δ.Σ. Π.Μ.Σ. Αιανής ”Η ΠΡΟΟΔΟΣ”
Γυναίκες τμήματος Παραδοσιακής Χορωδίας – Λαογραφίας Αιανής
Στέλλα Γκουρτζιούμη ( Γκόλφω ) – καταγραφή τραγουδιών , πληροφορίες
Ελένη Γιαννακοπούλου – καταγραφή τραγουδιών , πληροφορίες
Θεοδώρα Βαβλιάρα – πληροφορίες
Βαγγέλη Κύρινα – λαογραφικό υλικό
Βάια Αναστασίου – λαογραφικό υλικό
Βασιλική Κοντού – λαογραφικό υλικό
Καίτη Γκαλιαμούτσα – λαογραφικό υλικό , εδέσματα
Στεφανία Φτάκα – λαογραφικό υλικό
Άννα Στάμου – λαογραφικό υλικό
Μαρία Στάμου – εδέσματα , υποστήριξη
Βάσω Μπουμπουρέκα – εδέσματα , υποστήριξη
Φωτεινή Γκούνα – εδέσματα
Βασιλική Μαρούδη – εδέσματα
Στέφανος Μπούκος – υποστήριξη
Γρηγόρης Δάλλης – βίντεο