Τα κόλλυβα είναι βρασμένο σιτάρι, το όποιο σιτάρι είναι σύμβολο του ανθρώπινου σώματος, επειδή το ανθρώπινο σώμα τρέφεται και αυξάνει με το σιτάρι. Γι’ αυτό άλλωστε και ο Κύριος παρομοίασε το θεουπόστατο Σώμα Του με το σπυρί του σιταριού, έτσι λέγοντας στο δωδέκατο κεφάλαιο του κατά Ιωάννη αγίου Ευαγγελίου: «το σπυρί του σιταριού εάν πέφτοντας στη γη δεν πεθάνει, μένει μοναχό του (και δεν πολλαπλασιάζεται) εάν όμως πεθάνει, πολύ καρπό φέρνει».

Τα κόλλυβα τα πηγαίνουμε στην Εκκλησία στα μνημόσυνα, αλλά και τα Ψυχοσάββατα. Γίνεται, λοιπόν, εύκολα αντιληπτό ότι όταν τρώμε τα κόλυβα υπάρχει ένας συμβολισμός.

Το σιτάρι λοιπόν, συμβολίζει το θάνατο, την ταφή και την ανάσταση των σωμάτων. Μόνο όμως το σιτάρι και όχι οι άλλοι καρποί (κριθάρι, βρώμη κλπ). Ο νεκρός μας, θα διαλυθεί «εις τα εξ ων συνετέθη» και θα αναστηθεί πάλι με τη δύναμη του Θεού, κατά την κοινή Ανάσταση, με άφθαρτο πλέον σώμα σαν το σιτάρι.

Μάλιστα, στο τέλος του Μνημοσύνου λέγεται τρεις φορές το : «αιωνία η μνήμη, αιωνία η μνήμη, αιωνία αυτού/αυτής η μνήμη».

Αυτό είναι η δέηση, ώστε το Μνημόσυνο να πιαστεί αιώνια, διότι έπειτα από δεκάδες, εκατοντάδες, ή χιλιάδες χρόνια (μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία) ποιος θα βρεθεί για να τελέσει μνημόσυνα για τον νεκρό;

Τα υλικά πρέπει να είναι 9 γιατί 9 είναι τα τάγματα των αγγέλων, ενώ το κάθε υλικό έχει το δικό του συμβολισμό.
1. Σιτάρι: οι νεκροί (το γήινο στοιχείο)
2. Ζάχαρη: η γλυκύτητα του Παραδείσου
3. Σταφίδες: η Άμπελος (ο Χριστός)
4. Μαϊντανός: η ανάπαυση «εν τόπω χλοερώ»
5. Φρυγανιά τριμμένη ή σουσάμι: το χώμα («..ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκεπάζει..»)
6. Ρόδι: τα ελέη του Παραδείσου, η λαμπρότητα
7. Κανέλλα: η ευωδία, τα αρώματα («..αρώμασι εν μνήματι κηδεύσας απέθετο..», «..μύραναν τον τάφο αι μυροφόροι μύρα..»)
8. Αμύγδαλα: η ευγονία, η ζωή που διαιωνίζεται με τους απογόνους (αντί για αμύγδαλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν καρύδια)
9. Κουφέτα (ασημένια και λευκά): τα οστά που μένουν αναλλοίωτα καθώς το σώμα φθείρεται.

Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω, λέγεται – «Σάββατο των Ψυχών» ή Ψυχοσάββατο. Είναι το πρώτο από τα δύο Ψυχοσάββατα του έτους (το δεύτερο επιτελείται το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής).

Ψυχοσάββατο: Aύριο 18 Φεβρουαρίου

Ο λόγος που το καθιέρωσε η Εκκλησία μας, παρ’ ότι κάθε Σάββατο είναι αφιερωμένο στους κεκοιμημένους, είναι ο εξής: Επειδή πολλοί κατά καιρούς απέθαναν μικροί ή στην ξενιτιά ή στη θάλασσα ή στα όρη και τους κρημνούς ή και μερικοί, λόγω πτώχειας, δεν αξιώθηκαν των διατεταγμένων μνημοσύνων, «οι θείοι Πατέρες φιλανθρώπως κινούμενοι θέσπισαν το μνημόσυνο αυτό υπέρ πάντων των άπ’ αιώνος εύσεβώς τελευτησάντων Χριστιανών».

Επειδή την Κυριακή της Απόκρεω ποιούμε ανάμνηση της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού και οι κεκοιμημένοι μας ακόμη δεν κρίθηκαν, τους μνημονεύουμε σήμερα και, επικαλούμενοι το άπειρο έλεός Του, παρακαλούμε τον Θεό με το μνημόσυνο πού κάνουμε, να τους αναπαύσει. Συγχρόνως δε, ενθυμούμενοι και εμείς το θάνατο και «διεγειρόμεθα προς μετάνοιαν…».

Συνταγή για κόλλυβα

Υλικά
1 κιλό στάρι
150 γρ καρύδια
200 γρ σουσάμι καβουρδισμένο
350 γρ αμύγδαλα
400 γρ φουντούκια, κουκουνάρι, κάσιους κλπ
250 γρ.σταφίδες
2-3 ρόδια
Δυόσμο τις μύτες, τις άκρες του βάζουμε
2,5 κουταλιές της σούπας κανέλα
1,5 κουταλάκι γλυκού γαρύφαλλο
1-2 κούπες φρυγανιά τριμμένη

Ότι ξηρούς καρπούς έχουμε βάζουμε.

Για την διακόσμηση

500 γρ άχνη
κουφετάκια ασημένια

Οδηγίες

Η διαδικασία ξεκινάει από την προηγούμενη μέρα. Καθαρίζουμε και πλένουμε το στάρι.

Σε μια κατσαρόλα το βάζουμε να βράσει με νερό, το βλέπουμε αν ψήθηκε. Σουρώνουμε σε στραγγιστήρι και ξεπλένουμε το στάρι.

Όταν το στάρι φουσκώσει το σουρώνουμε και το ξεπλένουμε. Σε μια μεγάλη επιφάνεια βάζουμε ένα σεντόνι η ένα τραπεζομάντηλο μετά χαρτί κουζίνας και απλώνουμε πάνω το στάρι .

Σκεπάζουμε με το χαρτί κουζίνας και το υπόλοιπο μέρος από το σεντόνι και το αφήνουμε να στεγνώσει για 2-4 ώρες.

Έχουμε χοντροκόψει τους ξηρούς καρπούς και σε ένα ταψί με λαδόκολλα τους απλώνουμε.

Σε βαθύ μπολ βάζουμε το σουσάμι (αφού το καβουρδίσουμε λίγο), τις σταφίδες, τους ξηρούς καρπούς όλους και ρίχνουμε την κανέλα, το γαρύφαλλο και την βανίλια. Ανακατεύουμε και τα αφήνουμε καλά σκεπασμένα μέχρι να τα χρησιμοποιήσουμε.

Αναμίξετε όλα τα υλικά σας λοιπόν.

Βάζετε σε βαθιά λεκάνη το στάρι, τους ξηρούς καρπούς, το ρόδι, 1 κούπα φρυγανιά και τον ψιλοκομμένο δύοσμο. Ανακατέψτε καλά.

Ρίξτε όλα τα ανακατεμένα υλικά μέσα, ρίξτε από πάνω άλλη μια κούπα φρυγανιά με τέτοια τρόπο ώστε να καλύψει την επιφάνεια. Στην συνέχεια με την βοήθεια λεπτής σίτας ρίχνω την άχνη μέχρι να καλυφθεί όλη η επιφάνεια.

Με την βοήθεια μιας λαδόκολλας στρώνω την άχνη και ξανά πασπαλίζω όπου χρειάζεται.(επαναλαμβάνοντας την διαδικασία με την λαδόκολλα).

Τώρα ήρθε η ώρα της διακόσμησης με τα ασημένια κουφέτα με τα αμύγδαλα ή και σταφίδες.. Εκεί επιστρατεύστε την φαντασία και το ταλέντο σας.

Έτοιμος λοιπόν ο δίσκος με τα κόλυβα στην μνήμη όσων αγαπήσαμε και έχουν φύγει από την ψεύτικη – πρόσκαιρη ζωή και βρίσκονται στην αληθινή.

Εν συνεχεία πέρνουμε τα κόλυβα με τα ονόματα των κεκοιμημένων που έχουμε γράψει σε μια σελίδα και τα δίνουμε στον Ιερέα για να τα μνημονεύσει…..

Πηγή: ekklisiaonline.gr