Την ανάγκη να χτιστούν οι προϋποθέσεις ώστε οι νέοι να επιστρέψουν στα Σέρβια, μέσα από έργα υποδομής, εξοικονόμηση πόρων, στήριξη της αγροτικής παραγωγής και αξιοποίηση του φυσικού πλούτου της περιοχής, θέτει ο Δήμαρχος Σερβίων, Χρήστος Ελευθερίου, σε συνέντευξή του στα Μακεδονικά Νέα. Σε έναν δήμο που δοκιμάζεται από τη δημογραφική υποχώρηση και τις συνέπειες της μεταλιγνιτικής μετάβασης, ο ίδιος συνδέει τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τα έργα ύδρευσης, τη λίμνη Πολυφύτου και την τουριστική προοπτική με το βασικό ζητούμενο για την περιοχή που δεν είναι άλλο από το να παραμείνει ζωντανή και ελκυστική για τις νεότερες γενιές.

Σε μια ευρύτερη προσπάθεια να περιοριστούν οι απώλειες και να αξιοποιηθούν καλύτερα οι πόροι του δήμου, εντάσσεται η πρόσφατη σύμβαση των 141.000 ευρώ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δήμου Σερβίων, όπως αναφέρει ο Δήμαρχος Χρήστος Ελευθερίου, μιλώντας στα Μακεδονικά Νέα. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο στόχος δεν είναι μόνο η ηλεκτρονική οργάνωση των υπηρεσιών, αλλά και ο έλεγχος της κατανάλωσης ενέργειας σε δημοτικά κτίρια, σχολεία, φωτισμό και υποδομές, σε μια περίοδο κατά την οποία το λειτουργικό κόστος της αυτοδιοίκησης έχει αυξηθεί σημαντικά.

Ο κ. Ελευθερίου συνδέει τον ψηφιακό μετασχηματισμό με την ανάγκη εξοικονόμησης πόρων, επισημαίνοντας ότι ο δήμος δεν έχει περιθώρια να μεταφέρει νέα βάρη στους δημότες. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει τα έργα ύδρευσης σε Αυλές, Γούλες και Κρανίδια, τα οποία, όπως λέει, βρίσκονται σε διαδικασία δημοπράτησης και θα περιορίσουν τη σπατάλη νερού και ενέργειας σε οικισμούς όπου οι απώλειες ήταν μεγάλες.

Περιγράφοντας τη στρατηγική του Δήμου, ο κ. Ελευθερίου αναφέρεται στο μεγαλύτερο ζήτημα που αντιμετωπίζει ο Δήμος Σερβίων που είναι η δημογραφική υποχώρηση. Ο Δήμαρχος αναγνωρίζει ότι η αυτοδιοίκηση δεν μπορεί μόνη της να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, ειδικά σε μια περιοχή που βιώνει τις συνέπειες της μεταλιγνιτικής μετάβασης, υποστηρίζει όμως ότι μπορεί να χτίσει τις συνθήκες ώστε οι νέοι να σκεφτούν την επιστροφή στον τόπο τους.

Σε αυτό το πλαίσιο αναφέρεται στις νέες παιδικές χαρές, στους βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς, καθώς και στο βοήθημα των 10.000 ευρώ για γέννηση παιδιού στη Δημοτική Κοινότητα Ελάτης, από τα ανταποδοτικά έσοδα του Δάσους Ελάτης.

Παράλληλα, ο δήμαρχος Σερβίων βάζει στο κάδρο την αγροτική παραγωγή, τον ΤΟΕΒ, την Υψηλή Γέφυρα Σερβίων και την τουριστική προοπτική της περιοχής. Μιλά για τη λίμνη Πολυφύτου ως «καρδιά του δήμου», για τη σημασία της γέφυρας που ενώνει τα δύο σημεία του, αλλά και για τις φυσικές ομορφιές, τη Νεράιδα, τα Κάστρα, την Ελάτη, τα δάση, τα μονοπάτια και τις λίμνες, που μπορούν να δώσουν στα Σέρβια πιο καθαρή αναπτυξιακή ταυτότητα. Αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι οι ομορφιές δεν αρκούν χωρίς κλίνες, ιδιωτικές επενδύσεις και οργανωμένες υποδομές φιλοξενίας.

Καταλήγοντας, ο κ. Ελευθερίου επιστρέφει στο δημογραφικό, θέτοντας ως μεγάλο στοίχημα την επιστροφή των νέων στον τόπο τους. Ζητά περισσότερους πόρους για την περιφέρεια και επισημαίνει ότι τα Σέρβια διαθέτουν γη, δάση, νερό και φυσικό πλούτο, αλλά χρειάζονται τις προϋποθέσεις που θα τα κάνουν ξανά ελκυστικά για τις νεότερες γενιές.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του δημάρχου Σερβίων, Χρήστου Ελευθερίου, στα Μακεδονικά Νέα

Ο Δήμαρχος Σερβίων κ. Χρήστος Ελευθερίου

Ανακοινώσατε μια σύμβαση 141.000 ευρώ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Πέρα από τον τίτλο, τι ακριβώς θα αλλάξει για τον δημότη; Θα μπορείτε να τον εξυπηρετείτε πιο γρήγορα, να μπορεί να κάνει αιτήσεις ψηφιακά, να παρακολουθεί αιτήματα ή μιλάμε κυρίως για εσωτερική αναβάθμιση των υπηρεσιών;

Όχι, δεν μιλάμε μόνο για εσωτερική αναβάθμιση. Βασικά, πρώτον, μιλάμε για οικονομία. Όλα τα δημοτικά κτίρια θα ελέγχονται πλέον και, για παράδειγμα, δεν θα μπορούν να μένουν ανοιχτά τα κλιματιστικά, τα φώτα θα κλείνουν όλα αυτόματα με βάση μια πλατφόρμα που θα δημιουργηθεί, στην οποία θα μπορεί ο δήμος να βάζει την περιουσία του, τα υδρόμετρά του και οτιδήποτε άλλο χρειαστεί στο μέλλον, έτσι ώστε να ξέρουμε τι ξοδεύουμε και πώς το ξοδεύουμε.

Οπότε, πέρα από την εξοικονόμηση που θα γίνεται, θα καλύπτετε και περισσότερες ανάγκες με λιγότερο προσωπικό, με πιο «έξυπνο» τρόπο;

Έτσι. Απλά θα κάνουμε οικονομία εκεί που ουσιαστικά η ενέργεια πήγαινε χαμένη. Οικονομία κάνεις όταν αυτά που σπαταλάς, τα γλιτώνεις. Και επειδή δεν υπάρχουν περιθώρια να πάρουμε χρήματα από τον δημότη, θα πρέπει εμείς οι ίδιοι να εξοικονομήσουμε χρήματα από τις δαπάνες ενέργειας που έχουμε.

Ειδικά στην παρούσα κατάσταση, με τα τιμολόγια ενέργειας που είναι τόσο αυξημένα.

Ακριβώς. Γιατί όταν αναλάβαμε το 2019, τα τιμολόγια ήταν 0,06 ευρώ και τώρα έχουν φτάσει 0,30. Οπότε μιλάμε για πενταπλασιασμό του κόστους της κιλοβατώρας. Άρα θα πρέπει ουσιαστικά να μην «πετάμε» αυτό το οποίο δεν χρησιμοποιούμε.

Έχει γίνει κάποια εκτίμηση για το κόστος που θα εξοικονομήσει ο δήμος;

Εγώ αυτό που πιστεύω είναι πως όταν θα λειτουργήσει το σύστημα, αμέσως μετά θα δούμε τι οικονομία γίνεται. Το σίγουρο είναι ότι σε κάποια στοιχεία, όπως για παράδειγμα τα σχολεία, η κατανάλωση μπορεί να πέσει και στο μισό.

Το Τεχνικό Πρόγραμμα του 2026 παρουσιάζεται με 63 έργα και μελέτες, συνολικού ύψους πάνω από 20 εκατ. ευρώ. Ποια θεωρείτε ότι είναι τα βασικότερα έργα που θα αφήσουν το πιο καθαρό αποτύπωμα στους κατοίκους;

Αυτά τα οποία εμείς ευελπιστούμε να εκτελέσουμε είναι τα έργα ΔΑΜ, τα οποία είναι έτοιμα προς δημοπράτηση. Είναι μεγάλα έργα ύδρευσης σε δύο οικισμούς, όπου εκεί η σπατάλη ήταν τεράστια. Άρα ξεκινάμε από αυτά τα δύο μεγάλα έργα, από τα οποία ο δήμος θα εξοικονομήσει και πάλι πόρους. Είναι τα σημαντικά.

Από εκεί και πέρα υπάρχουν και άλλα έργα τα οποία είναι σε πλήρη εξέλιξη, είτε έργα υποδομής είτε έργα αξιοποίησης πόρων που ήρθαν μέσω μελετών από τα δημοτικά δάση. Είναι χρήματα τα οποία δεν υπήρχαν στα δημοτικά ταμεία.

Να σας δώσω να καταλάβετε ότι τα έσοδα στα δημοτικά ταμεία ήταν της τάξης των 200.000 ευρώ τον χρόνο και τώρα μιλάμε για ένα εκατομμύριο. Χρήματα τα οποία ποτέ δεν έφταναν στα ταμεία του δήμου. Τώρα όμως είναι πραγματικά και εισρέουν στα ταμεία, με βάση τις μελέτες που κάναμε και με βάση το ότι ο δήμος ήταν αρχικά ανοργάνωτος.

Και τώρα σιγά σιγά ψηφιοποιούμαστε και όλα γίνονται πλέον ηλεκτρονικά. Δεν μένουν χωράφια ανεκμετάλλευτα, οικήματα τα οποία είχε ο δήμος μπορεί να τα αξιοποιεί, να τα νοικιάζει και έτσι να προκύπτουν πόροι στον δήμο.

Ανάμεσα στα έργα που αναφέρατε είναι και παρεμβάσεις σε ύδρευση και όμβρια στις Αυλές και σε άλλους οικισμούς;

Στις Αυλές, στις Γούλες, στα Κρανίδια, ακριβώς. Είναι έργα τα οποία ήδη είναι σε διαδικασία δημοπράτησης.

Ο Δήμος Σερβίων εμφανίζει σημαντική δημογραφική υποχώρηση, με τον μόνιμο πληθυσμό να πέφτει από 11.382 κατοίκους το 2011 σε 9.467 το 2021. Τι μπορεί να κάνει ρεαλιστικά ένας δήμος για να κρατήσει τους νέους ανθρώπους στον τόπο;

Εμείς αυτό που έχουμε κάνει είναι τεράστια έργα, πρώτον, υποδομής. Δημιουργούμε συνθήκες για να έρθουν πίσω οι νέοι. Χρηματοδοτούμε τα νέα ζευγάρια με ένα ποσό. Τα νέα παιδιά που γεννιούνται τα χρηματοδοτούμε και ήμασταν ο πρώτος δήμος στην Ελλάδα που το έκανε αυτό, με 10.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελάτη.

Δημιουργήσαμε 25 ολοκαίνουργες παιδικές χαρές. Κάναμε δύο ολοκαίνουργιους βρεφικούς και έναν νέο παιδικό σταθμό. Άρα τι κάνουμε; Δημιουργούμε όλες εκείνες τις συνθήκες έτσι ώστε να επιστρέψουν οι νέοι στον τόπο.

Από εκεί και πέρα το σίγουρο και το σημαντικό είναι ότι ο δήμος, με τόσες ατυχίες που έχει, καθώς είμαστε σε μια περιοχή μεταλιγνιτικής εποχής, όπου κλείνουν τα ορυχεία και κλείνουν δουλειές, δεν μπορεί να δημιουργήσει δουλειές.

Δυστυχώς, οι δουλειές οι οποίες υπάρχουν στην περιοχή μας είναι οι δύσκολες των αγροτών και των κτηνοτρόφων. Οπότε αντιλαμβάνεστε ότι για έναν νέο ο οποίος θα φύγει από την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη και θα γυρίσει πίσω για να γίνει κτηνοτρόφος ή αγρότης, αυτό είναι πολύ δύσκολο.

Αυτό που μπορούμε να αλλάξουμε είναι η κουλτούρα. Δηλαδή να καταλάβουμε ότι, πολύ καλύτερα από έναν ελάχιστο μισθό 500-600 ευρώ στην πόλη, σίγουρα ένας καλός μισθός σε μια δύσκολη δουλειά στην περιφέρεια θα δώσει πολύ καλύτερες συνθήκες ζωής στα νέα παιδιά.

Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε. Προσπαθούμε να προσελκύσουμε τους νέους με τις υποδομές που κάνουμε, ανακαινίζοντας όλα αυτά που σας είπα και δημιουργώντας νέες δομές, για να καταφέρουμε να τους πείσουμε να επιστρέψουν στον τόπο όπου γεννήθηκαν.

Μιλήσατε για δύσκολες δουλειές. Η αγροτική παραγωγή, που είναι σημαντικό κομμάτι της τοπικής οικονομίας, στηρίζεται; Στον ΤΟΕΒ Σερβίων συζητούνται φωτοβολταϊκά, εξοπλισμός, το αρδευτικό της Βόρειας Ζώνης, η αγροτική οδοποιία. Υπάρχει σχέδιο για να μειωθεί το κόστος παραγωγής για τους αγρότες;

Έχει αναβαθμιστεί όλος ο ΤΟΕΒ. Έχει μειωθεί και έχει πέσει πάρα πολύ σημαντικά το κόστος. Το θέμα είναι ότι στο μεσοδιάστημα ο ΤΟΕΒ χρεώθηκε με πάρα πολλά χρήματα, γιατί σας είπα και πριν ότι τα τιμολόγια εκτοξεύτηκαν.

Άρα θα ήταν δύσκολο για τους λίγους αγρότες που έμειναν να αντεπεξέλθουν. Οπότε μιλάμε ουσιαστικά για έναν ΤΟΕΒ ο οποίος είναι για την ώρα ελλειμματικός. Όμως, με τα έργα που έγιναν, με την αναβάθμιση των αντλιοστασίων αλλά και με το φωτοβολταϊκό που προσφέρει δωρεάν κιλοβατώρες στους αγρότες μας, πιστεύω ότι σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα θα αντιστραφεί το κλίμα των χρεών που υπάρχει στον ΤΟΕΒ.

Γιατί αυτό που είπα και πριν είναι ότι πρέπει να δεις δέκα χρόνια μπροστά για να μπορέσεις να γλιτώσεις πράγματα τα οποία πλήρωνες πριν από δέκα χρόνια.

Η Υψηλή Γέφυρα Σερβίων παραμένει υποδομή με τεράστια σημασία για την περιοχή σας. Γίνονται διερευνητικές εργασίες για τη μελέτη στατικής επάρκειας και συντήρησης. Ο δήμος τι ζητά από την Περιφέρεια, δεδομένου ότι χωρίς αυτή τη γέφυρα δημιουργούνται πολλά προβλήματα;

Η καρδιά του δήμου είναι η λίμνη Πολυφύτου. Η γέφυρα είναι που ενώνει τα δύο σημεία του δήμου. Φανταστείτε ότι όταν η γέφυρα ήταν κλειστή, το απορριμματοφόρο, για να πάει σε ένα χωριό που υπό άλλες συνθήκες πήγαινε σε 20 λεπτά, χρειαζόταν δύο και πλέον ώρες.

Άρα αντιλαμβάνεστε ότι η γέφυρα για εμάς είναι το Α και το Ω στη σύνδεση των μελών του δήμου. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι αυτή τη στιγμή η Περιφέρεια εκτελεί μια τεράστια μελέτη, κοντά στα 2,5 εκατ. ευρώ.

Για την ώρα δεν έχουμε καμία πληροφόρηση για το πώς εξελίσσεται. Καλό είναι αυτό, γιατί αν είχαμε οποιαδήποτε σημαντικά προβλήματα, σίγουρα θα λαμβάνονταν μέτρα. Για την ώρα είμαστε στη λογική ότι αναμένουμε τα πορίσματα που θα βγάλουν οι επιστήμονες, οι ειδικοί. Η γέφυρά μας έφτασε στο σημείο που έφτασε γιατί έμεινε ασυντήρητη για πολλές δεκαετίες.

Μιλήσατε για τη λίμνη Πολυφύτου. Υπάρχουν η Νεράιδα, το Κάστρο, ορεινοί οικισμοί και περιοχές με αγροτική ταυτότητα, που δίνουν στον δήμο πολλά διαφορετικά «πρόσωπα». Υπάρχει ενιαίο σχέδιο τουριστικής και παραγωγικής ταυτότητας;

Έχουμε και προσπαθούμε τουλάχιστον να γίνουμε γνωστοί, γιατί η περιοχή μας δεν έχει μόνο ιστορία στο Κάστρο της Ωριάς. Έχει και πολλές λίμνες, πολλά δάση, πολλές ομορφιές, πολλούς καταρράκτες, πολλά μονοπάτια τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν.

Εμείς έχουμε κάνει το δικό μας σχέδιο, ένα μεγάλο project όσον αφορά την ανάπτυξη της λίμνης, που εκτελεί η Περιφέρεια. Από εκεί και πέρα, αυτό που περιμένουμε είναι οι ιδιώτες επιτέλους να ξυπνήσουν και να κάνουν παραγωγικές επενδύσεις πάνω στον τουρισμό.

Γιατί, να το πούμε ξεκάθαρα, χωρίς κλίνες, χωρίς να μπορεί κάποιος να μείνει στην περιοχή σου, και ελάχιστες είναι οι κλίνες που υπάρχουν στην περιοχή μας, είναι δύσκολο να αναπτυχθεί ο τουρισμός.

Άρα φυσικές ομορφιές, παρθένες φυσικές ομορφιές έχουμε. Αυτό που δεν έχουμε είναι υποδομές. Και αυτές τις υποδομές δεν μπορεί να τις κάνει το κράτος, δεν μπορεί να τις κάνει ο δήμος. Θα πρέπει επιτέλους κάποιοι άνθρωποι οι οποίοι πιστεύουν στον τόπο μας να επενδύσουν στον τόπο.

Υπάρχει περιθώριο για να γίνουν επενδύσεις σε αυτήν την κατεύθυνση;

Υπάρχει και περιθώριο, υπάρχει ένα τεράστιο φυσικό τοπίο, φανταστικά ανάγλυφα και σίγουρα νερό. Στην ουσία, το νερό αυτή τη στιγμή είναι ένας πόλος έλξης για πάρα πολλούς ανθρώπους.

Με το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο στην περιοχή σας τι γίνεται;

Εξελίσσεται. Υπάρχει μια κεντρική, απευθείας ανάθεση σε μια μεγάλη εταιρεία και το ΤΠΣ εξελίσσεται. Το αναμένουμε από μήνα σε μήνα. Ο δήμος έχει κάνει αυτά που ήταν να δώσει στην εταιρεία και αναμένουμε τα τελικά σχέδια.

Δηλαδή υπάρχει μέσα και ο τουρισμός και η προστασία του περιβάλλοντος;

Υπάρχουν. Όπως το είπατε και εσείς πριν, υπάρχουν σημεία πολύ τουριστικού ενδιαφέροντος: η Νεράιδα, η πλαζ Ροδίτη, τα κάστρα Σερβίων, ο Τρανός Λάκκος με το πολύ όμορφο μονοπάτι που παραδώσαμε πρόσφατα, το Λιβαδερό, τα Μπουχάρια, τα Νοχτάρια, η Ελάτη, το δάσος Ελάτης, η λίμνη του Ιλαρίωνα, η λίμνη του Πολυφύτου.

Υπάρχουν πολλά σημεία ενδιαφέροντος, τα οποία βέβαια αναμένουν επενδυτές και αναμένουν ανθρώπους οι οποίοι θα πιστέψουν σε αυτά τα κομμάτια. Μαζί με το ιστορικό αφήγημα των κάστρων των Σερβίων, είναι ένα πολύ όμορφο πακέτο το οποίο πρέπει επιτέλους να αξιοποιηθεί.

Όλα αυτά τα έχει μελετήσει ο δήμος. Υπάρχουν τα στοιχεία. Το θέμα είναι ότι πρέπει να βρεθούν και τα χρήματα. Γιατί χωρίς χρήματα δεν μπορεί να γίνει τίποτα από τη μεριά του δήμου. Ο δήμος δεν έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει τόσες μεγάλες επενδύσεις. Χρειάζεται η Περιφέρεια και σίγουρα οι ιδιώτες, όπως είπα και πριν.

Ποιο πιστεύετε ότι είναι το μεγάλο στοίχημα για τον δήμο τα επόμενα χρόνια;

Το μεγάλο στοίχημα του δήμου είναι να επιστρέψουν πίσω τα παιδιά μας. Όσο δεν επιστρέφουν τα παιδιά, όσο μένουν πίσω οι γέροντες, τόσο θα λιγοστεύουμε και από τις 9.000 θα φτάσουμε στις 6.000.

Θα πρέπει επιτέλους να καταλάβει το κέντρο, το αθηνοκεντρικό κράτος, ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα. Η Ελλάδα είναι η περιφέρεια. Άρα θα πρέπει να δώσουν τους πόρους που δικαιούται η περιφέρεια, έτσι ώστε, εκτός από τις υποδομές, να γίνει ελκυστικό το περιβάλλον για τα νέα παιδιά να επιστρέψουν.

Όταν θα ακούσουμε περισσότερα χαμόγελα από νέα παιδιά, να είστε σίγουρος ότι η περιοχή θα ανθίσει. Γιατί δεν της λείπει τίποτα.

Δεν λείπουν χωράφια, δεν λείπουν δάση, δεν λείπουν οι ομορφιές. Άρα λοιπόν θα πρέπει επιτέλους η Αθήνα να δει ότι δεν υπάρχει μόνο η ίδια, υπάρχουν και όλες οι άλλες περιφέρειες. Αλλιώς νομοτελειακά όλες οι περιοχές εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης, ίσως και Πάτρας, θα ερημώσουν. Και αυτό θα είναι πάρα πολύ κακό όχι μόνο για εμάς, αλλά και για την ίδια την Αθήνα.

πηγή: makedonikanea.gr