Μ’ αυτή τη μεγάλη γιορτή κλείνει ουσιαστικά το εορταστικό Δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων , μια ανάπαυλα φωτός ξεκούρασης και διασκέδασης μες την καρδιά του Χειμώνα με τα υπέροχα έθιμα κατά τόπους : τις Φωτιές, τις Κλαδαριες, τα Κολιαντα και τα Σουρβα, τα καρναβάλια, τα Μωμοέρια, τα Μπουμπουσιάρια, τα Ραγκουτσιαρια , στην Κοζάνη παλιά τα Ρουγκατσιαρια κ.
Τ’ Αη Γιαννιού, σήμερα, γιορτάζει ο μισός ντουνιάς για να μην πούμε όλος, αφου οπως λέει και η γνωστή παροιμία : σπίτι χωρίς Γιάννη , προκοπή δεν κάνει ! Γιορτάζουμε και μεις, οι μισοί εδώ και ο πραγματικος εορταζων στη Φραγκφούρτη , όπου τον χαίρεται μόνο η Έμμα σημερα!
Τ’ Αη Γιαννιού παλιά στην Κοζάνη γιορτάζονταν με πολλές επισκέψεις στα σπίτια ! Σ’ αυτά ως πρώτο κέρασμα προσφέρονταν σταθερά λικέρ και φοντάν με αποτέλεσμα όπως έλεγε και ο πεθερός μου Γιάννης Τσικριτζης χαριτολογώντας, μετά από καμόσις επισκέψεις κολλούσαν τα χείλη τόσο που δεν άφηναν το στόμα να ανοίξει και να μιλήσει στο σπίτι που είχαν τ’ γιορτή! Έτσι εξηγούνταν η αρχική βουβαμαρα στα σαλόνια των εορταζόντων, μέχρι να βγει το κρασί και να στανιάρουν και πάλι οι επισκέπτες. Ήταν η στιγμή που αρχινουσε και πάλι το γεμάτο από κόσμο σαλόνι να βουίζει σαν το μελίσσι!
Φανταζιστι βέβαια τι γίνονταν όταν η παρέα είχιν εκείνη τη μέρα πολλους Γιάννηδις να χρονσπουλισει. Τι τραβούσαν οι άρρενες κυρίως της παρεας , που εκτός από τα χιόνια και τις παγωνιες, είχαν να τναξν κι άσωτα βερμούτ με φοντάν που αν τυχόν ειχαν κι σιρόπι μέσα , χειροτέρευαν πουλύ την κατάσταση ! Ασυνήθιστοι οπως ήταν σ’ αυτά τα εθιμικά κεράσματα, αποκτούσαν όλοι κλειστά χείλη που άνοιγαν με το ζόρι απ’ το κρύο αλλά κι απ’ το σιρόπι που κάθονταν ουπάν’ !
Μια τέτοια παρέα, με 5 Γιάννηδες παρακαλώ και όχι μ’ έναν, ήταν η παρέα του Τάκη και Χρηστάκη Μόσχου που κινούσαν συν γυναιξί και τεκνοις μες το καταχείμωνο τριγυρνώντας πεζοί σ’ όλη την Κοζάνη, από τα Κυρατσαθκα μέχρι τη Λαϊκή στην Αριστοτέλους , μες τα χιόνια ή με δυνατή παγωνιά πολλές φορές , να πουν Χρόνια Πολλά στα σπίτια των εορταζοντων .
Για την ιστορία οι 5 Γιάννηδες ήταν οι παρακάτω :
1.Κυρατσους Γιάννης
2.Κρανιωτης Γιάννης
3.Λιονας Γιάννης
4.Κουτσοσιμος Γιάννης
5.Κουβρακης Γιάννης,
Τα υπόλοιπα μέλη αυτής της πολύ δυνατής παρεας, ήταν οι εξής :
6.Μαλουτας Γιώργος
7.ΜοσχοςΧρηστάκης
8.Μοσχος Τάκης
9.Πουχιας Θανάσης
10. Σπατας Θωμάς
11. Τζιατζιος Τάκης
12. Σακελλαρης Νίκος
13. Σβωλης Θανάσης
14. Χατζηγιαννακης Μίμης
15.Καραμποζας Θανάσης
Όλοι τους επαγγελματίες και έμποροι , στο παλιό Μισκιαθκο, συγκεντρωμένοι οι περισσότεροι , τενεκετζηδες σαν τους Μοσχαιους, μέχρι κρεοπώληδες και μανάβηδες χονδρεμποροι , δεμένοι μεταξύ τους με άρρηκτους δεσμούς φιλίας από τα μικράτα τους αλλά και με δεσμούς εξ αγχιστείας μεγαλώνοντας !
Η συμφωνία κάθε χρόνο ήταν να πάνε και στους τέσσερις για μια γρήγορη περασιά και τελευταίος να απομεινει αυτός που θα οργανωνε το ετήσιο ολονύκτιο γλέντι,” με τ’ όργανα πολλές φορές να το υποστηρίζουν, ενώ άλλες φορές οι άντρες έστρεχαν και σ’ ένα φορητό πικάπ που κουβαλούσαν τα μικρά σταθερά από σπίτι σε σπίτι !
Τρικουβερτα γλέντια τ’ Αη Γιαννιού οργανώθηκαν από αυτή τη μεγάλη παρέα των 15 οικογενειών , γλέντια που άφησαν εποχή και που τα θυμούνται ακόμα οι απόγονοί τους, μικρά παιδιά τότε! Τελευταία από αυτή την μεγάλη παρέα , εγκατέλειψε αυτόν τον κόσμο, φέτος τα Χριστούγεννα, πλήρης ημερών, η κ Αλίκη Μόσχου , ο Αλίκαρος οπως ήταν γνωστή σε συγγενείς και φίλους, η οποία θυμόταν με πολλή ενάργεια και συγκίνηση τα ιστορικά γλέντια της παρέας του άντρα της !
Και μέσα στο Γενάρη ξεκινούσαν οι μπακιες και τα φιλενάδα στα σπίτια των εορταζοντων που δεν καλογιόρτασαν ανήμερα τ ‘ Αη Γιαννιού, έτυχαν μόνο ” μιας περασιάς ” όπως έλεγαν χαρακτηριστικά . Όχι που θα γλίτωναν με μια μπακιά! Την άλλη χρόνια ή την παράλλη αναλογως, θαρχονταν και η δική τους η σειρά για το τρικουβερτο γλέντι της παρέας τ ‘ Αη Γιαννιού και θα γνώριζε και το δικό τους σπίτι τον ίδιο χαμό με τους άλλους μέχρι τα χαράματα !
Πού ‘ ντα τώρα αυτά τα γλέντια; Τώρα τα σπίτια γιορτάζουν σιωπηλά και φωτισμένα με τους ανθρώπους να λείπουν από μέσα! Ο κόσμος έχει αλλάξει πολύ και προτιμάει αντί για τις γιορτές στο σπίτι , τις εξόδους στα διάφορα νυχτερινά μαγαζιά του κέντρου και του Σταθμού ! Σήμερα ο κόσμος έμαθε να βρίσκει και να καταναλώνει έτοιμα τα γλέντια και όχι να τα παράγει ο ίδιος . Τα τελευταία, αν και πιο κουραστικά , άφηναν πάντα γλυκύτερη γεύση και ανάμνηση στο μυαλό και στην καρδιά!
Χρόνια Πολλά σε όλους τους Γιάννηδες της οικουμένης και στο γιο μου Γιάννη που ζει στη Φραγκφούρτη! Να είναι γερός και ευτυχισμένος με την Έμμα του ! Ελπίζω να του κουλούριασε καμιά πίτα σήμερα προς τιμήν του, μιας και πήρε πρόσφατα το κολάι ! Εμείς πάντως στο πατρικό του θα τον γιορτάσουμε δεόντως με εορταστικό γεύμα, κάτσε καλά ! Θα μας λείπουν τα όργανα βέβαια και τα μεγάλα μακριά τραπέζια , αλλά τι να κάνουμε, τα αφήνουμε για τις Απόκριες όταν ξαναμαζωχτει η φαμπλιά μας όλη !
Καλή και Χαρούμενη Χρονιά!
Χρόνια Πολλά σε όσους γιορτάζουν !
