Αρνητική η ΔΕΥΑΚ και η Διεύθυνση Υδάτων για τη μονάδα σιδηροχρωμίου της Ελλημέτ Α.Ε. σε Φτελιά και Δρέπανο
Στις 30 Απριλίου 2024 με απόφαση του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ Κωνσταντίνου Δημόπουλου δόθηκε το «πράσινο φως» για την κατασκευή και λειτουργία της μονάδας παραγωγής σιδηροχρωμίου της εταιρείας «Ελληνικά Μεταλλεία (ΕΛΛΗΜΕΤ) Α.Ε.» στις περιοχές Ελλησπόντου και Κοζάνης. Το έργο αφορά την κατασκευή και λειτουργία σύγχρονης Μονάδας παραγωγής σιδηροχρωμίου υψηλής περιεκτικότητας σε άνθρακα (HC FeCr), δυναμικότητας 26.605 t/έτος, στο Δήμο Κοζάνης. Θα εγκατασταθεί σε γήπεδο έκτασης 89.5 στρεμμάτων στη θέση «Χαλβάδες». Η έκταση ανήκει στην Κ. Πτελέας, περίπου τα 66.3 στρέμματα και τα υπόλοιπα περίπου 23.2 στρέμματα στην Κ. Δρεπάνου και η κυριότητά του ανήκει στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και την Διεύθυνση Γεωργικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας.
Το όλο επενδυτικό σχέδιο αφορά στην εξόρυξη μεταλλεύματος χρωμίτη, από το όρος Βούρινος, στον εμπλουτισμό του στα εργοστάσια εμπλουτισμού του φορέα στις θέσεις Βεγγίστρες και Σκούμπτσα, στην μεταφορά του εμπλουτίσματος, οδικά, στη μελετώμενη μονάδα μεταλλουργίας, που θα εγκατασταθεί στην ΤΚ Πτελέας του Δ. Κοζάνης για την παραγωγή σιδηροχρωμίου.
Αντικρουόμενες γνωμοδοτήσεις
Η Διεύθυνση Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας της Αποκεντρωμένης και η ΔΕΥΑΚ είχαν εκφραστεί αρνητικά για το έργο, ενώ η Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και του Δήμου Κοζάνης ήταν θετικές. Στις 20 Σεπτεμβρίου 2022 και το Δημοτικό Συμβούλιο πήρε θετική απόφαση επί του εν λόγω έργου και πριν λίγες μέρες η ΔΕΥΑΚ προσέφυγε κατά της απόφασης του ΥΠΕΝ .
Οι απόψεις
Από τις 15 Δεκεμβρίου 2023 η Δ/νση Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας, είχε γνωμοδοτήσει αρνητικά για την υλοποίηση της δραστηριότητας του θέματος, αναφέροντας ότι πρόκειται για μία δραστηριότητα που δεν είναι συμβατή με το νομοθετικό πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της καθώς: “A) Επιμένει στην δυνητική ποσοτική πίεση τουλάχιστον της Ύδρευσης του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης και κατά συνέπεια προσκρούει στο Νόμο όπου η χρήση για ύδρευση έχει προτεραιότητα, ως προς την ποσότητα και την ποιότητα, έναντι κάθε άλλης χρήσης») B) Και ταυτόχρονα θέτει σε ποιοτική διακινδύνευση το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης που παρέχεται από τη ΔΕΥΑ Κοζάνης .
Στις 17 Αυγούστου 2023 η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) Κοζάνης με έγγραφό της γνωμοδοτεί επίσης αρνητικά για την υλοποίηση της δραστηριότητας του θέματος, διατυπώνοντας την άποψη ότι αυτή εμπίπτει στις εν δυνάμει ρυπογόνες δραστηριότητες, χωροθετείται σε έκταση που εμπίπτει εντός της ζώνης προστασίας ΙΙβ (επιτηρούμενη) του Υπόγειου Υδατικού Συστήματος (ΥΥΣ) ΝΔ Βερμίου Όρους (09000070) Γεωτρήσεις Βαθυλάκκου και δεν έχει υποβληθεί υδρογεωλογική μελέτη με ανάλυση τρωτότητας και ανάλυση κινδύνου για το εν λόγω υδροηλεκτρικό σταθμό.
Στις 21 Φεβρουαρίου 2024 έρχεται η θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΚΕΣΠΑ)για την περιβαλλοντική αδειοδότηση της δραστηριότητας του θέματος, σύμφωνα με την οποία κατόπιν εξέτασης εν τέλει απορρίφθηκαν οι απόψεις που διατυπώνονται στην τελική αρνητική γνωμοδότηση της Διεύθυνσης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας . Συγκεκριμένα, ως προς το σκέλος της ως άνω γνωμοδότησης που αφορά την πιθανολόγηση αρνητικής επίδρασης στην ποιότητα πόσιμου ύδατος, το Συμβούλιο διαπίστωσε ότι (α) οι γεωτρήσεις Βαθυλάκκου βρίσκονται περισσότερο από 8 km μακριά από το έργο, το οποίο αποτελεί μια βιομηχανική εγκατάσταση πυρομεταλλουργίας με εκ φύσεως περιορισμένο κίνδυνο επιρροής στο υδάτινο περιβάλλον, (β) η Ζώνη ΙΙ ελέγχου σύμφωνα με το εγκεκριμένο Σχέδιο Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών έχει ακτίνα 1 km κατά μέγιστο γύρω από γεωτρήσεις πόσιμου ύδατος, (γ) δεν έχουν θεσμοθετηθεί άλλες απαγορεύσεις που επηρεάζουν τη δυνατότητα χωροθέτησης του έργου. Ως προς την πιθανολόγηση αρνητικής ποσοτικής επίδρασης λόγω προτεινόμενης λήψης νερού από τις δεξαμενές Δρεπάνου, διαπιστώθηκε ότι (α) η λύση αυτή είναι προδήλως προτιμότερη από περιβαλλοντικής πλευράς εν σχέσει με την ανόρυξη γεωτρήσεων ειδικά για το έργο, (β) η αναγκαία για το έργο ποσότητα είναι πολύ μικρή για να μπορεί να επηρεάσει τα ισοζύγια των δεξαμενών Δρεπάνου, ή, πολύ περισσότερο, της τεχνητής λίμνης Πολυφύτου, ή, έτι περαιτέρω, της ύδρευσης της Θεσσαλονίκης και (γ) δεν διασαλεύεται, ως εκ τούτου, η προτεραιότητα της ύδρευσης έναντι κάθε άλλης χρήσης του ύδατος, διότι εν προκειμένω η τροφοδοσία της βιομηχανικής μονάδας, η οποία έπεται ως προτεραιότητα, δεν θα δημιουργήσει την παραμικρή διακινδύνευση ανταπόκρισης της λίμνης Πολυφύτου στην πρωταρχική προτεραιότητα ύδρευσης.
Ως προς την άποψη της της Διεύθυνσης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας ότι η χωροθέτηση του έργου βασίζεται στην κάλυψη των αναγκών του σε νερό, διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν τέτοιο συμπέρασμα, καθώς οι βασικές ανάγκες της πυρομεταλλουργικής μονάδας είναι η ηλεκτρική ενέργεια και η πρώτη ύλη, και όχι το νερό .
Στις 25 Ιουλίου του 2022 η Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Δήμου Κοζάνης γνωμοδότησε θετικά επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου με όρους και προϋποθέσεις.
Ιωάννα Παπαδημητρίου
