Παρατηρείται μια πολύ σημαντική απόκλιση μεταξύ του Σχεδίου του Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ της περιόδου 2022 – 2031 (ΠΑ-ΕΣΜΗΕ) και τόσο της Μελέτης Επάρκειας Ισχύος του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2020-2030 (ΜΕΙ-ΑΔΜΗΕ), όσο και του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) που κατατέθηκε επίσημα από την ελληνική κυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2019, ως προς τις νέες υποδομές ορυκτού αερίου.

Συγκεκριμένα στην ενότητα 2.2.3, σελ. 37 του ΠΑ-ΕΣΜΗΕ γίνεται η παραδοχή ότι θα αναπτυχθούν 5 νέες μονάδες ορυκτού αερίου συνολικής ισχύος 3.270 MW και ειδικότερα οι εξής:
• Ο μελλοντικός Σταθμός Φυσικού Αερίου Συνδυασμένου Κύκλου της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε., ισχύος 826 MW, στον Άγιο Νικόλαο της Βοιωτίας.
• Ο μελλοντικός Σταθμός Φυσικού Αερίου Συνδυασμένου Κύκλου της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε., ισχύος 665MW, στη Βιομηχανική Περιοχή (ΒΙ.ΠΕ.) της Κομοτηνής.
• Ο μελλοντικός Σταθμός Φυσικού Αερίου Συνδυασμένου Κύκλου του ΟΜΙΛΟΥ ΚΑΡΑΤΖΗ Α.Ε., ισχύος 660MW, στη Χάλκη Δήμου Κιλελέρ στην Περιφερειακή Ενότητας Λάρισας.
• Ο μελλοντικός Σταθμός Φυσικού Αερίου Συνδυασμένου Κύκλου DAMCO ENERGY Α.Ε., ισχύος 662MW, στη ΒΙ.ΠΕ. Αλεξανδρούπολης.
• Ο μελλοντικός Σταθμός Φυσικού Αερίου Συνδυασμένου Κύκλου ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΟΥΣΑΚΙΟΥΑ.Ε., ισχύος 457MW, στους Αγίους Θεοδώρους Νομού Κορινθίας.

Να σημειωθεί ότι σε αυτή τη νέα ισχύ δεν συμπεριλαμβάνεται αυτή της υπό κατασκευή Πτολεμαΐδας 5, καθαρής ισχύος 616 MW, τη στιγμή που η μετατροπή της σε μονάδα ορυκτού αερίου μετά το 2028 δεν έχει διόλου αποκλειστεί ως τώρα ούτε από την κυβέρνηση ούτε από τη ΔΕΗ. Σε περίπτωση που πραγματοποιηθεί αυτή η μετατροπή, η ισχύς νέων μονάδων ορυκτού αερίου της χώρας θα αγγίξει τα 3.900 MW μέσα στη δεκαετία που διανύουμε.

Οι παραδοχές ωστόσο του βασικού σεναρίου εξέλιξης στην πλέον πρόσφατη μελέτη επάρκειας ισχύος του ΑΔΜΗΕ οδηγούν σε συνολική ισχύ νέων μονάδων ορυκτού αερίου, μικρότερη κατά σχεδόν 1 GW (μη συμπεριλαμβανομένης της Πτολεμαίδας 5). Συγκεκριμένα, στον Πίνακα 4.10 (σελ. 24) της ΜΕΙ-ΑΔΜΗΕ, προβλέπεται η κατασκευή 3 νέων μονάδων ορυκτού αερίου συνολικής ισχύος 2.310 MW.

Ακόμα πιο μικρή ισχύ νέων μονάδων ορυκτού αερίου προβλέπει το πλέον επίσημο κείμενο σχετικά με την ενεργειακή πολιτική της χώρας δηλαδή το ΕΣΕΚ. Συγκεκριμένα, στον Πίνακα 38, σελ. 276 αναφέρεται ότι το 2030 η συνολική ισχύς ορυκτού αερίου θα είναι 6,9 GW. Mε δεδομένο ότι η συνολική καθαρή ισχύς μονάδων ορυκτού αερίου στο τέλος 2020 ήταν 5,2 W, προκύπτει ότι το ΕΣΕΚ προβλέπει συνολική ισχύ νέων μονάδων ορυκτού αερίου περίπου 1.700 MW.

Πέρα από την πολύ σημαντική διαφορά των περίπου 1600 MW μεταξύ ΠΑ-ΕΣΜΗΕ και ΕΣΕΚ, η παραδοχή του ΠΑ-ΕΣΜΗΕ για νέες μονάδες ορυκτού αερίου είναι λανθασμένη και αντιρεαλιστική για τους ακόλουθους επιπλέον λόγους:

1. Το ΕΣΕΚ θα αναθεωρηθεί και αναγκαστικά θα κινηθεί προς πιο φιλόδοξη κατεύθυνση σε ό,τι αφορά τους στόχους των ΑΠΕ. Στο υφιστάμενο ΕΣΕΚ, οι ΑΠΕ προβλέπεται να καλύπτουν το 61% της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο πρόσφατη μελέτη του ΕΜΠ αποκαλύπτει ότι για να είναι το ενεργειακό μίγμα της Ελλάδας συμβατό με τον νέο πανευρωπαϊκό κλιματικό στόχο του 2030 για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, πρέπει η διείσδυση των ΑΠΕ στον τομέα του ηλεκτρισμού το 2030 να κυμαίνεται μεταξύ 83% και 88%. Είναι λοιπόν πρακτικά αδύνατο να βρεθεί «ηλεκτρικός χώρος» για 5, πιθανόν 6, νέες μονάδες ορυκτού αερίου υπό αυτές τις συνθήκες.

2. Οι ευρωπαϊκές πηγές χρηματοδότησης για το ορυκτό αέριο στερεύουν. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αποφάσισε να μην χρηματοδοτεί νέες υποδομές ορυκτού αερίου από το 2021 και μετά, ενώ ο νέος Κανονισμός για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης που οριστικοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2020 καθιστά τις υποδομές ορυκτού αερίου μη επιλέξιμες για χρηματοδότηση.

3. Η τελευταία εκδοχή του Κανονισμού για τις Βιώσιμες Επενδύσεις (Sustainable Taxonomy Regulation) δεν συγκαταλέγει τις μονάδες ορυκτού αερίου στον κατάλογο με τις επενδύσεις που χαρακτηρίζονται ως βιώσιμες.

4. Οι προβλέψεις για την εξέλιξη των τιμών δικαιωμάτων εκπομπών CO2 στο χρηματιστήριο ρύπων λόγω της νέας, επικείμενης αναθεώρησης της Οδηγίας που διέπει το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΕΣΕΔΕ) εκτιμούν ότι ως το 2030 η τιμή του δικαιώματος θα αγγίξει τα 80 €/τόνο, πράγμα που αν τελικά γίνει πραγματικότητα θα πλήξει πολύ έντονα την οικονομική βιωσιμότητα των μονάδων ορυκτού αερίου.

Η επιμονή λοιπόν στην κατασκευή νέων μονάδων ορυκτού αερίου για την κάλυψη της ζήτησης σε ηλεκτρική ενέργεια είναι μια λανθασμένη επιλογή που μπορεί να οδηγήσει είτε σε μη χρησιμοποιούμενες υποδομές, είτε σε υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και μη συμμόρφωση της χώρας με τον νέο πανευρωπαϊκό κλιματικό στόχο του 55%. Ο τελευταίος δε, είναι έτσι κι αλλιώς μη συμβατός με την κλιματική επιστήμη η οποία επιτάσσει μείωση κατά τουλάχιστον 65% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990 προκειμένου να έχει η ανθρωπότητα ρεαλιστικές πιθανότητες να συγκρατήσει την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τον 1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.