του Γιάννη Κορκά
Με την αφορμή των εγκαινίωντου νέου κτηρίου της «Κοβεντάρειου Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης», τα οποία, όπως ανακοινώθηκε, θα τελέσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος τη 10η Οκτωβρίου, μία ημέρα προ της επετείου απελευθερώσεως της Κοζάνης από τους Οθωμανούς(11 Οκτωβρίου 1912), διατυπώνουμε την παρακάτω άποψη για τη μετονομασία της Βιβλιοθήκης.
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης φέρει τον τίτλο «Κοβεντάρειος», διότι οι Αδελφοί Κοβεντάρου, που ζούσαν στις ΗΠΑ και προόδευσαν οικονομικά, αποφάσισαν να κάνουν κάποια δωρεά στη γενέτειρα Κοζάνη. Έτσι, με τη δωρεά Κοβεντάρου ανεγέρθη τη δεκαετία του ΄50 ένα συμπληρωματικό κτήριο, εφαπτόμενο στην πίσω πλευρά του Δημαρχείου, για να στεγαστεί η Δημοτική βιβλιοθήκη, που μέχρι τότε στεγαζόταν στα διαμερίσματα του υπογείου του Δημαρχείου. Η τότε δημοτική αρχή πρόσθεσε το όνομα των αδελφών Κοβεντάρου στην ονομασία της Βιβλιοθήκης, για να τους τιμήσει,αν και η Βιβλιοθήκη Κοζάνης είναι έργο των Κοζανιτών του πνεύματος (λογίων, διανοουμένων, ιατροφιλοσόφων, διδασκάλων και καθηγητών της Ελληνικής Σχολής, αλλά και απλών δωρητών), που διακρίθηκαν στη Μεσευρώπη των περασμένων αιώνων.
Συγκεκριμένα, ο πρόδρομος της σημερινής Βιβλιοθήκης θεωρείται κάποια μικρή σχολική βιβλιοθήκη προς το τέλος του 17ου αιώνα, όταν δίδαξε στην πόλη ο ιερομόναχος Γρηγόριος Κονταρής από τα Σέρβια ( έτος 1676), ενώ το 1745 ο επίσκοπος Μελέτιος Κατακάλου αναβάθμισε και εμπλούτισε τη Βιβλιοθήκη, η οποία στεγαζόταν στον επισκοπικό οίκο. Η Βιβλιοθήκη απέκτησε ξεχωριστό κτήριο το 1813 με ενέργειες του λογίου ιερέα Χαρίσιου Μεγδάνη, ενώ δίπλα στη Βιβλιοθήκη ανηγέρθη εντευκτήριο λογίων με την επιγραφή «Οίκος Βελτιώσεως». Η Βιβλιοθήκη λειτούργησε ως το 1923 ως Κοινοτική υπό την εποπτεία των καθηγητών της Ελληνικής σχολής, και ένα διάστημα με την ευθύνη του συλλόγου «Αναγνωστήριον Κοζάνης». Η Βιβλιοθήκη συγκροτήθηκε και εμπλουτίστηκε από την αρχή μέχρι και πρόσφατα κυρίως με δωρεές βιβλίων. Μάλιστα, στις αρχές του 19ου αιώνα οι απόδημοι Κοζανίτες ενίσχυσαν τη Βιβλιοθήκη είτε χρηματικά είτε με βιβλία, ενώ λόγιοι και αρχιερείς δώρισαν το Αρχείο και την προσωπική τους βιβλιοθήκη (παλαίτυπα και χειρόγραφα) στη Βιβλιοθήκη της πόλης μας (τελευταία σπουδαία δωρεά αυτή του μακαριστού μητροπολίτη Διονυσίου Ψαριανού). Επίσης, η Βιβλιοθήκη Κοζάνης κατέχει χιλιάδες εγγράφων από το 1745 και εξής, που διασώζουν την ιστορία της Κοζάνης και της περιοχής.
Κατόπιν τούτου προτείνω η Βιβλιοθήκη να φέρει τον τίτλο «Ιστορική Δημοτική ΒιβλιοθήκηΚοζάνης», χωρίς την προσωνυμία «Κοβεντάρειος». Η προσωνυμία «Ιστορική» θα αποτελεί φόρο τιμής και ένδειξη σεβασμού προς τους προγόνους μας,που την ίδρυσαν εδώ και τρεις Αιώνες. Επίσης, θα πρέπει να θεωρηθεί ότι ο όρος «Δημοτική» υποδηλώνει τον «δήμο» της πόλης, όχι μόνον τη δημοτική αρχή, αλλά και όλους τους πολίτες της Κοζάνης, παλαιότερων αιώνων και σύγχρονους, καθώς η ίδρυση και λειτουργία της Βιβλιοθήκης είναι έργο του λαού της πόλης. Δεν είναι τυχαίο που η Βιβλιοθήκη μας είναι καύχημα της Κοζάνης αλλά και έναν από τους θεμελιώδεις ιστορικούς θεσμούς της πόλης, δίπλα σε γνωστά μνημεία της. Οι αδελφοί Κοβεντάρου τιμούνται στην Κοζάνη για τη δωρεά του γνωστού κτηρίου, το «Κοβεντάρειο», το οποίο χρησιμοποιείται από το Δημοτικό συμβούλιο για τις συνεδριάσεις καθώς και για άλλες εκδηλώσεις, ενώ το όνομά τους έχει δοθεί και σε οδό της πόλης.Τέλος, στο νέο κτήριο της Βιβλιοθήκης μπορεί να αναρτηθεί πινακίδα με τους ευεργέτες και δωρητές, ανάμεσα στους οποίους θα αναγράφεται και το όνομα των αδελφών Κοβεντάρου.
Να προσθέσω ότι όλοι οι Κοζανίτες ανέμεναν το νέο κτήριο να ανεγερθεί στο κέντρο της πόλης, σε κεντρικό δρόμο, αλλά και με σχέδιο που θα συνδύαζε την παραδοσιακή Δυτικομακεδονική αρχιτεκτονική(η Κοζάνη είχε τα καλύτερα αρχοντικά όλης της Μακεδονίας κατά τον καθηγητή Μουτσόπουλο). Μια τελευταία πρόταση, ως φόρο τιμής στον πρωτεργάτη της ανέγερσης του πρώτου κτηρίου της Βιβλιοθήκης το 1813: Η προτομή του Χαρισίου Μεγδάνη, η οποία είναι τοποθετημένη μπροστά στο Επισκοπείο, θα ήταν καλό να τοποθετηθεί στον περίβολο της νέας Βιβλιοθήκης, ενώ θα μπορούσε να προστεθεί και κάποια σχετική επιγραφή.
