Στις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Εορδαία στη μεταλιγνιτική εποχή, στις προοπτικές της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης και στην ανάγκη δημιουργίας ενός νέου, βιώσιμου παραγωγικού μοντέλου αναφέρεται ο Δήμαρχος Εορδαίας, Παναγιώτης Πλακεντάς σε συνέντευξή του στη Δημοσιογράφο Χρύσα Κυριακού για το OTAVOICE.GR.
Ο Δήμαρχος αναλύει τις επιπτώσεις της απολιγνιτοποίησης στην τοπική οικονομία και κοινωνία, μιλά για τις επενδύσεις που μπορούν να δημιουργήσουν σταθερές θέσεις εργασίας, ενώ θέτει ως βασική προτεραιότητα τη διασφάλιση της τηλεθέρμανσης με βιώσιμο κόστος για τα νοικοκυριά. Με το βλέμμα στην Εορδαία του 2030, ο ίδιος περιγράφει το όραμά του για μια περιοχή παραγωγική, βιώσιμη και ανθρώπινη, που θα αξιοποιήσει την ενεργειακή και βιομηχανική της ιστορία για να χτίσει ένα νέο αναπτυξιακό μέλλον.
Ποια είναι σήμερα η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Δήμο Εορδαίας και τι είναι αυτό που σας απασχολεί περισσότερο ως δήμαρχο;
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Δήμο Εορδαίας είναι να καλύψουμε, όσο γίνεται ταχύτερα, το παραγωγικό και κοινωνικό κενό που αφήνει πίσω της η βίαιη απολιγνιτοποίηση. Η περιοχή μας καλείται μέσα σε λίγα χρόνια να αλλάξει ένα παραγωγικό μοντέλο που οικοδομήθηκε επί δεκαετίες και γύρω από το οποίο οργανώθηκε ολόκληρη η οικονομική και κοινωνική της ζωή.
Αυτό που με απασχολεί περισσότερο είναι ο χρόνος. Οι θέσεις εργασίας και τα εισοδήματα χάθηκαν γρηγορότερα από όσο δημιουργούνται νέες παραγωγικές δραστηριότητες. Δεν αρκεί, λοιπόν, να υπάρχουν προγράμματα, χρηματοδοτήσεις και επενδυτικά σχέδια. Πρέπει να μετατρέπονται χωρίς άλλες καθυστερήσεις σε έργα, επιχειρήσεις και σταθερές θέσεις εργασίας.
Η δική μας ευθύνη είναι διπλή. Να αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικά τα καθημερινά προβλήματα των πολιτών και ταυτόχρονα να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε η Εορδαία να έχει οικονομικό και δημογραφικό μέλλον. Για εμάς, η «μετάβαση» δεν είναι μια απλή τεχνική ή χρηματοδοτική διαδικασία. Είναι αγώνας για να παραμείνει ο τόπος μας ζωντανός.
Ποια έργα θεωρείτε ότι μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την καθημερινότητα τωνΜπολιτών τα επόμενα χρόνια;
Υπάρχουν έργα διαφορετικής κλίμακας, τα οποία όμως υπηρετούν έναν κοινό στόχο. Να γίνει η Εορδαία πιο λειτουργική, πιο προσβάσιμη και πιο ανθρώπινη.
- Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η διασφάλιση της τηλεθέρμανσης στη μεταλιγνιτική εποχή. Η νέα μονάδα ΣΗΘΥΑ, ο εκσυγχρονισμός των δικτύων, η σταδιακή ενσωμάτωση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και η σχεδιαζόμενη επέκταση του συστήματος σε οκτώ κοινότητες του Δήμου αποτελούν παρεμβάσεις που επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα ζωής και τον οικογενειακό προϋπολογισμό χιλιάδων πολιτών. Η τηλεθέρμανση δεν είναι απλώς ένα ενεργειακό έργο. Είναι βασική κοινωνική υποδομή για την Εορδαία.
- Η ανάπλαση της οδού 25ης Μαρτίου αποτελεί σημαντική παρέμβαση σε έναν βασικό άξονα της Πτολεμαΐδας.
- Η ανέγερση του νέου 2ου ΕΠΑΛ, με χρηματοδότηση 7,48 εκατομμυρίων ευρώ, επενδύει στη σύγχρονη τεχνική εκπαίδευση και στις δεξιότητες που χρειάζεται η νέα οικονομία.
- Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η δημιουργία των νέων εγκαταστάσεων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και της φοιτητικής εστίας 100 κλινών στο πρώην στρατόπεδο «Καπετάν Φούφα». Οι νέες υποδομές θα ενισχύσουν τη Σχολή Επιστημών Υγείας, θα βελτιώσουν τις συνθήκες φοίτησης και διαβίωσης και θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη της πανεπιστημιακής παρουσίας στην Πτολεμαΐδα. Παράλληλα, θα ενισχύσουν την τοπική οικονομία και θα συμβάλουν ώστε η πόλη να αποκτήσει ισχυρότερη ακαδημαϊκή και φοιτητική ταυτότητα.
- Η ανακαίνιση και η ενεργειακή αναβάθμιση του Κλειστού Αθλητικού Κέντρου, καθώς και ο σχεδιασμός νέων αθλητικών υποδομών στο πρώην στρατόπεδο «Καπετάν Φούφα», μπορούν να αναβαθμίσουν ουσιαστικά την άθληση και την ποιότητα ζωής.
- Καθοριστικής σημασίας είναι και η δημιουργία ολοκληρωμένων υπηρεσιών ογκολογικής φροντίδας στο Μποδοσάκειο Νοσοκομείο, με χρηματοδότηση 27 εκατομμυρίων ευρώ. Η νέα πτέρυγα, η μονάδα χημειοθεραπείας, το PET/CT και το ακτινοθεραπευτικό κέντρο μπορούν να απαλλάξουν πολλούς ασθενείς και τις οικογένειές τους από τις εξαντλητικές και επαναλαμβανόμενες μετακινήσεις προς τη Θεσσαλονίκη ή τα Ιωάννινα. Βεβαίως, οι νέες υποδομές και ο σύγχρονος εξοπλισμός πρέπει να συνοδευτούν από μόνιμο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.
- Στα έργα που μπορούν να αλλάξουν βαθύτερα την καθημερινότητα εντάσσεται και η αξιοποίηση της πρώην ΑΕΒΑΛ. Μπορεί να μην αποτελεί ένα συμβατικό έργο καθημερινότητας, όμως από την επιτυχία του θα εξαρτηθούν νέες παραγωγικές δραστηριότητες, θέσεις εργασίας και εισοδήματα.
Τελικά, καθημερινότητα δεν είναι μόνο ο δρόμος και το πεζοδρόμιο. Είναι η θέρμανση του σπιτιού, η ποιότητα του δημόσιου χώρου, η πρόσβαση στην εκπαίδευση, στον αθλητισμό και στην υγεία, αλλά και η δυνατότητα του πολίτη να εργάζεται και να σχεδιάζει τη ζωή του στον τόπο του.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα ο δημότης της Εορδαίας στην καθημερινότητά του;
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η πίεση που δέχεται το οικογενειακό εισόδημα, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα για την εργασία, μια κατάσταση που παρατηρείται συνολικά στη χώρα. Σε μια περιοχή, όμως, που βρίσκεται σε τόσο βαθιά παραγωγική μετάβαση, η ακρίβεια, η απώλεια οικονομικής δραστηριότητας και η ανασφάλεια για το αύριο γίνονται ακόμη πιο αισθητές.
Παράλληλα, ο δημότης δικαιολογημένα απαιτεί καλύτερους δρόμους, καθαριότητα, επαρκή φωτισμό, προσβάσιμα πεζοδρόμια, χώρους στάθμευσης και ταχύτερη εξυπηρέτηση από τις δημοτικές υπηρεσίες. Πρόκειται για καθημερινές ανάγκες που αποτελούν δική μας ευθύνη και στις οποίες οφείλουμε να ανταποκρινόμαστε με συνέπεια.
Ωστόσο, πίσω από αυτά τα προβλήματα υπάρχει μια βαθύτερη αγωνία. Είναι το αν η Εορδαία θα συνεχίσει να προσφέρει εργασία και προοπτική ή αν θα οδηγηθεί σε οικονομική και πληθυσμιακή συρρίκνωση. Γι’ αυτό δεν ξεχωρίζουμε την καθημερινότητα από την ανάπτυξη.
Καλή καθημερινότητα σημαίνει μια καθαρή και λειτουργική πόλη, φροντισμένες κοινότητες, αλλά και έναν τόπο με εργασία, ισχυρές υπηρεσίες υγείας, σύγχρονα σχολεία και πραγματικές προοπτικές για τα παιδιά του.
Η νεολαία και η φυγή νέων ανθρώπων είναι ένα ζήτημα που αφορά ιδιαίτερα τη Δυτική Μακεδονία. Τι χρειάζεται για να παραμείνουν οι νέοι στην Εορδαία ή να επιστρέψουν μετά τις σπουδές τους;
Οι νέοι δεν μένουν σε έναν τόπο επειδή τους το ζητάμε. Μένουν όταν βρίσκουν εργασία που ανταποκρίνεται στις γνώσεις και στις φιλοδοξίες τους, αξιοπρεπείς αποδοχές και ένα περιβάλλον στο οποίο μπορούν να δημιουργήσουν και να σχεδιάσουν τη ζωή τους.
Τα δημογραφικά στοιχεία αποτελούν ένα ηχηρό καμπανάκι. Στη Δυτική Μακεδονία ο μόνιμος πληθυσμός μειώθηκε κατά 10,3% μεταξύ 2011 και 2021. Στις ηλικίες από 20 έως 29 ετών η μείωση έφθασε το 25,2% και στις ηλικίες από 30 έως 39 ετών το 29,2%. Δεν πρόκειται για έναν θεωρητικό κίνδυνο. Είναι μια πραγματικότητα που επηρεάζει ήδη τα σχολεία, την αγορά, τις υπηρεσίες και ολόκληρη την κοινωνική ζωή της περιοχής.
Για να αντιστρέψουμε αυτή την πορεία, χρειαζόμαστε σταθερές και καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, ουσιαστική σύνδεση της εκπαίδευσης με τη νέα οικονομία και στενή συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, το ΕΚΕΤΑ και τις επιχειρήσεις. Χρειαζόμαστε επίσης κίνητρα για νέους επιστήμονες και επαγγελματίες, οργανωμένους χώρους εγκατάστασης επιχειρήσεων, στήριξη της νεοφυούς επιχειρηματικότητας και σύγχρονες ψηφιακές, κοινωνικές και πολιτιστικές υποδομές.
Σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση είναι η ενίσχυση της πανεπιστημιακής παρουσίας στην Πτολεμαΐδα, με νέες κτιριακές εγκαταστάσεις και φοιτητική εστία 100 κλινών. Πρόκειται για μια παρέμβαση που θα βελτιώσει τις συνθήκες φοίτησης και διαβίωσης, θα ενισχύσει τη Σχολή Επιστημών Υγείας και θα βοηθήσει την πόλη να προσελκύσει φοιτητές, γνώση και νέες δραστηριότητες.
Το μεγάλο στοίχημα είναι ο νέος άνθρωπος να μη χρειάζεται να επιλέξει ανάμεσα στον τόπο του και στο επαγγελματικό του μέλλον. Να μπορεί να επιστρέψει στην Εορδαία όχι από ανάγκη ή νοσταλγία, αλλά επειδή εδώ θα βρίσκει πραγματικές ευκαιρίες.
Τι περιμένετε από τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση και, κυρίως, πότε θα αρχίσει ο πολίτης να βλέπει τα οφέλη της στην καθημερινότητά του;
Από τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση περιμένουμε αυτό ακριβώς που δηλώνει το όνομά της: να είναι πραγματικά δίκαιη για τις κοινωνίες που στήριξαν επί δεκαετίες την ενεργειακή ασφάλεια και την ανάπτυξη της χώρας και σήμερα υφίστανται τις συνέπειες μιας βίαιης απολιγνιτοποίησης.
Μέχρι σήμερα, όμως, τα αποτελέσματα δεν έχουν φτάσει στην κοινωνία με την ταχύτητα και στο εύρος που απαιτούν οι ανάγκες της Εορδαίας. Έχουν εξασφαλιστεί σημαντικοί πόροι και έχουν ενταχθεί πολλά έργα, αλλά ο πολίτης δεν κρίνει τη Μετάβαση από τις προσκλήσεις, τις εγκρίσεις και τους προϋπολογισμούς. Την κρίνει από τις επιχειρήσεις που λειτουργούν, τις σταθερές θέσεις εργασίας που δημιουργούνται, το εισόδημα που παράγεται και παραμένει στην περιοχή και τους νέους που μπορούν να παραμείνουν ή να επιστρέψουν στον τόπο τους.
Υπάρχουν πλέον σημαντικές εξελίξεις που δημιουργούν βάσιμες προσδοκίες. Η επένδυση της Wonderplant, η αξιοποίηση της πρώην ΑΕΒΑΛ, ο Κόμβος Πράσινου Υδρογόνου του ΕΚΕΤΑ, οι παρεμβάσεις στο Μποδοσάκειο Νοσοκομείο και τα έργα αστικής αναβάθμισης περνούν σταδιακά από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση. Επομένως, από το 2027 ο πολίτης πρέπει να αρχίσει να βλέπει πιο καθαρά και πιο χειροπιαστά αποτελέσματα.
Η θέση μας είναι ξεκάθαρη. Χρειάζεται μεγαλύτερη ταχύτητα, λιγότερη γραφειοκρατία και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για κάθε έργο. Η Δίκαιη Μετάβαση θα θεωρηθεί επιτυχημένη όχι όταν απορροφηθούν οι διαθέσιμοι πόροι, αλλά όταν δημιουργηθούν σταθερές θέσεις εργασίας και βελτιωθεί ουσιαστικά η καθημερινή ζωή των πολιτών.
Κανείς δεν αμφισβητεί την πρόθεση να κατευθυνθούν σημαντικοί πόροι στην περιοχή. Το κρίσιμο, όμως, είναι να φτάσουν εγκαίρως και να μετατραπούν σε πραγματικές ευκαιρίες, πριν η πληθυσμιακή συρρίκνωση γίνει μη αναστρέψιμη. Γιατί δεν αρκεί να έρθουν τα χρήματα.
Πρέπει, όταν έρθουν, να υπάρχουν ακόμη εδώ άνθρωποι για να εργαστούν, να δημιουργήσουν και να χτίσουν το μέλλον της Εορδαίας.
Ποιες επενδύσεις θεωρείτε ότι μπορούν να δημιουργήσουν πραγματικές και σταθερές θέσεις εργασίας στην περιοχή;
Δεν επιδιώκουμε να αντικαταστήσουμε μία μονοκαλλιέργεια με μία άλλη. Η Εορδαία χρειάζεται ένα πολυδιάστατο και ανθεκτικό παραγωγικό μοντέλο, το οποίο θα δημιουργεί σταθερές θέσεις εργασίας και θα κρατά την παραγόμενη αξία στον τόπο μας.
- Πρώτος άξονας είναι η μεταποίηση και η οργανωμένη επιχειρηματική δραστηριότητα στην πρώην ΑΕΒΑΛ. Η εξυγίανση των 506 στρεμμάτων του ΒΙΟΠΑ, με χρηματοδότηση 25 εκατομμυρίων ευρώ, μπορεί να δημιουργήσει έναν σύγχρονο χώρο εγκατάστασης επιχειρήσεων, με κατάλληλες υποδομές, εμπορευματικές δραστηριότητες, θερμοκοιτίδα επιχειρήσεων, έρευνα και εφαρμογές νέων ενεργειακών τεχνολογιών.
- Δεύτερος άξονας είναι η αγροδιατροφή και η αξιοποίηση των ενεργειακών δυνατοτήτων της περιοχής. Σύμφωνα με τον επενδυτικό σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, η επένδυση της Wonderplant στη Μαυροπηγή, ύψους άνω των 127 εκατομμυρίων ευρώ, προβλέπεται να δημιουργήσει περίπου 300 θέσεις εργασίας, με τη δέσμευση της εταιρείας ότι αυτές θα είναι σταθερές και όχι εποχικές. Πρόκειται για μια σημαντική παραγωγική επένδυση, την οποία ο Δήμος Εορδαίας υποδέχθηκε θετικά και στήριξε από την πρώτη στιγμή, καθώς μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για τη δημιουργία ενός ευρύτερου αγροδιατροφικού οικοσυστήματος στην περιοχή.
- Τρίτος άξονας είναι η έρευνα, η καινοτομία και η ενέργεια. Ο Κόμβος Πράσινου Υδρογόνου του ΕΚΕΤΑ μπορεί να συνδέσει την επιστημονική γνώση με την παραγωγή και την επιχειρηματικότητα. Σημαντικές δυνατότητες υπάρχουν επίσης στην κυκλική οικονομία, στην αποθήκευση ενέργειας, στα logistics, στις ψηφιακές τεχνολογίες, στην υγεία και στον θεματικό τουρισμό.
- Τέταρτος άξονας είναι η στήριξη της υφιστάμενης τοπικής επιχειρηματικότητας. Δεν πρέπει να περιορίζουμε την έννοια της επένδυσης μόνο στα μεγάλα επιχειρηματικά σχέδια. Εξίσου σημαντική είναι η ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των επαγγελματιών, των αγροτών και των συνεταιριστικών σχημάτων της Εορδαίας, ώστε να εκσυγχρονιστούν, να αναπτυχθούν και να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Η παραγωγική ανασυγκρότηση πρέπει να στηριχθεί και στις δυνάμεις που υπάρχουν ήδη στον τόπο μας, γιατί αυτές γνωρίζουν την περιοχή, επενδύουν σε αυτή και διατηρούν την παραγόμενη αξία στην τοπική οικονομία.
Η προϋπόθεσή μας είναι ξεκάθαρη. Κάθε επένδυση πρέπει να δημιουργεί ουσιαστική τοπική προστιθέμενη αξία, να προσφέρει σταθερές και αξιοπρεπώς αμειβόμενες θέσεις εργασίας, να συνεργάζεται με τις τοπικές επιχειρήσεις και να αφήνει μετρήσιμο όφελος στην κοινωνία της Εορδαίας.
Στόχος μας δεν είναι να πάψει η Εορδαία να αποτελεί ενεργειακό κόμβο της χώρας. Είναι να παραμείνει ενεργειακός κόμβος και στη νέα εποχή, διευρύνοντας παράλληλα την παραγωγική της βάση με δραστηριότητες που δημιουργούν εργασία και εισόδημα.
Για να γίνει αυτό, ζητούμε από την Πολιτεία έγκαιρη και επαρκή χρηματοδότηση των αναγκαίων υποδομών και από τη ΔΕΗ ένα σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για τις υποχρεώσεις, τα έργα και τις παρεμβάσεις της στην περιοχή.
Η τηλεθέρμανση παραμένει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για την Πτολεμαΐδα. Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς της;
Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να περάσουμε με ασφάλεια από το παλαιό ενεργειακό μοντέλο σε ένα νέο, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η απρόσκοπτη λειτουργία της τηλεθέρμανσης και χωρίς να μεταφερθεί ένα δυσβάσταχτο κόστος στα νοικοκυριά.
Η κατασκευή της μονάδας Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης στον χώρο του πρώην ΑΗΣ Καρδιάς αποτελεί κρίσιμη υποδομή για την επόμενη ημέρα. Πρόκειται για επένδυση 80 εκατομμυρίων ευρώ της ΔΕΗ, η οποία, σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, αναμένεται να τεθεί σταδιακά σε λειτουργία έως το τέλος του 2026 και να καλύπτει τις ανάγκες των τηλεθερμάνσεων της ευρύτερης περιοχής.
Ωστόσο, η μακροχρόνια βιωσιμότητα της τηλεθέρμανσης δεν εξασφαλίζεται μόνο με την κατασκευή μιας νέας μονάδας. Απαιτεί ασφαλή και συνεχή τροφοδοσία, σαφές και βιώσιμο τιμολογιακό πλαίσιο, συντήρηση και εκσυγχρονισμό των δικτύων, καθώς και σταδιακή ενσωμάτωση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Χρειάζεται επίσης να διασφαλιστεί ότι το κόστος της ενεργειακής μετάβασης δεν θα επιβαρύνει μονομερώς τη ΔΕΤΗΠ και τους καταναλωτές.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη ενταχθεί στο Ειδικό Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, με χρηματοδότηση 500.000 ευρώ, η μελέτη για την ενσωμάτωση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Τηλεθέρμανση Πτολεμαΐδας. Η μελέτη υλοποιείται από το ΕΚΕΤΑ, σε συνεργασία με τη ΔΕΤΗΠ και τον Δήμο Εορδαίας, και θα εξετάσει λύσεις όπως οι αντλίες θερμότητας, το φωτοβολταϊκό πάρκο, οι ηλεκτρικοί λέβητες και τα συστήματα αποθήκευσης θερμότητας. Στόχος είναι η σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και η μείωση του κόστους παραγωγής θερμότητας.
Παράλληλα, προχωρά η εκπόνηση της μελέτης για την επέκταση της τηλεθέρμανσης σε οκτώ κοινότητες του Δήμου Εορδαίας. Πρόκειται για ένα σημαντικό έργο κοινωνικής συνοχής, το οποίο θα δώσει τη δυνατότητα σε περισσότερα νοικοκυριά των κοινοτήτων μας να αποκτήσουν πρόσβαση σε σταθερή και οικονομικά προσιτή θέρμανση.
Η τηλεθέρμανση είναι κοινωνική υποδομή. Δεν αποτελεί πολυτέλεια ούτε ένα απλό εμπορικό προϊόν. Στόχος μας είναι να παραμείνει αξιόπιστη, περιβαλλοντικά βιώσιμη και οικονομικά προσιτή και, παράλληλα, να επεκταθεί σταδιακά, ώστε τα οφέλη της να φτάσουν σε περισσότερες οικογένειες της Εορδαίας.
Υπάρχει κάποιος μεγάλος στόχος που έχετε θέσει για την Εορδαία και θεωρείτε ότι πρέπει οπωσδήποτε να έχει προχωρήσει πριν ολοκληρωθεί η θητεία σας;
Ο μεγάλος στόχος είναι, πριν από την ολοκλήρωση της θητείας μας, να υπάρχει συμφωνημένο και δημοσιοποιημένο χρονοδιάγραμμα για τα έργα και τις επενδύσεις που πρόκειται να υλοποιηθούν, καθώς και σαφής αποτύπωση των μόνιμων θέσεων εργασίας που αναμένεται να δημιουργηθούν.
Κυρίως, θέλουμε να έχουν αποκτήσει απτό και μετρήσιμο περιεχόμενο οι δύο βασικές προϋποθέσεις της επόμενης ημέρας της Εορδαίας: η ασφαλής και οικονομικά βιώσιμη τηλεθέρμανση και η δημιουργία ενός νέου παραγωγικού πυρήνα στην πρώην ΑΕΒΑΛ.
Σε ό,τι αφορά την τηλεθέρμανση, θέλουμε να έχει διασφαλιστεί στην πράξη η ομαλή μετάβαση στο νέο ενεργειακό μοντέλο, με σταθερή τροφοδοσία και προσιτό κόστος για τα νοικοκυριά.
Παράλληλα, θέλουμε να έχει προχωρήσει ουσιαστικά η περιβαλλοντική εξυγίανση του Βιοτεχνικού Πάρκου Πτολεμαΐδας, να έχουν δημιουργηθεί οι βασικές του υποδομές και να έχουν διαμορφωθεί οι προϋποθέσεις για την εγκατάσταση των πρώτων επιχειρήσεων. Όχι μόνο σχέδια και εξαγγελίες, αλλά πραγματικές εργασίες και συγκεκριμένες παραγωγικές δραστηριότητες.
Η ΑΕΒΑΛ δεν είναι απλώς ένα βιομηχανικό τοπόσημο του παρελθόντος. Είναι μια ανολοκλήρωτη υπόσχεση προς την Εορδαία και ένα σημαντικό αναπτυξιακό κεφάλαιο για τον τόπο. Η μετατροπή της σε χώρο παραγωγής, έρευνας, επιχειρηματικότητας και εργασίας θα αποτελέσει την πιο ισχυρή απόδειξη ότι ο τόπος μας αξιοποίησε τη βιομηχανική του ιστορία για να οικοδομήσει ένα νέο μέλλον.
Ο λιγνίτης για δεκαετίες καθόρισε την οικονομική και κοινωνική ζωή της Εορδαίας. Τι έχει αφήσει πίσω του στην περιοχή και ποια θεωρείτε ότι είναι η μεγαλύτερη απώλεια από το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων;
Ο λιγνίτης άφησε πίσω του μια σύνθετη κληρονομιά. Έδωσε εργασία και εισόδημα σε χιλιάδες οικογένειες, δημιούργησε τεχνική γνώση και εξειδίκευση υψηλού επιπέδου και κατέστησε την Εορδαία έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς τόπους της χώρας. Παράλληλα, όμως, άλλαξε το φυσικό τοπίο, οδήγησε στη μετεγκατάσταση οικισμών και άφησε περιβαλλοντικές πληγές που απαιτούν ολοκληρωμένη αποκατάσταση.
Η μεγαλύτερη απώλεια δεν είναι μόνο οι θέσεις εργασίας που χάθηκαν. Είναι και η απώλεια της βεβαιότητας. Για δεκαετίες υπήρχε μια σαφής παραγωγική ταυτότητα και η αίσθηση ότι ένας νέος άνθρωπος μπορούσε να βρει εργασία και να χτίσει τη ζωή του στον τόπο του. Αυτή η βεβαιότητα κλονίστηκε και η απώλειά της επηρέασε ολόκληρη την τοπική οικονομία, από τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες έως την αγορά και την κοινωνική συνοχή.
Δεν πρέπει ούτε να εξιδανικεύσουμε το παρελθόν ούτε να το διαγράψουμε. Οφείλουμε σεβασμό στους ανθρώπους που εργάστηκαν στα ορυχεία και στις μονάδες, πολλές φορές σε εξαιρετικά δύσκολες και επικίνδυνες συνθήκες. Οφείλουμε, όμως, και στις επόμενες γενιές να μετατρέψουμε τη γνώση, τις υποδομές και την ενεργειακή ταυτότητα που αποκτήσαμε σε θεμέλια μιας νέας παραγωγικής εποχής. Αυτό είναι το χρέος μας απέναντι στην ιστορία της Εορδαίας, αλλά κυρίως απέναντι στο μέλλον της.
Κάθε μετάβαση, για να είναι δίκαιη, χρειάζεται χρόνο και δεν μπορεί να εφαρμόζεται ως «δόγμα σοκ». Γι’ αυτό ζητήσαμε εξαρχής την παράταση της λιγνιτικής παραγωγής έως το 2035, όπως επέλεξαν να πράξουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της ενεργειακής κρίσης.
Οι εκτάσεις των πρώην λιγνιτωρυχείων αποτελούν πλέον ένα μεγάλο αναπτυξιακό κεφάλαιο. Πώς οραματίζεστε την αξιοποίησή τους και τι θα θέλατε να έχει δημιουργηθεί εκεί σε λίγα χρόνια;
Οι εκτάσεις αυτές δεν είναι κενός χώρος πάνω στον χάρτη. Είναι γη που έχει πληρώσει βαρύ τίμημα για την ανάπτυξη και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Η αξιοποίησή της οφείλει, λοιπόν, να αποδώσει πραγματικό και μετρήσιμο όφελος στην τοπική κοινωνία.
Οραματίζομαι ένα σύνολο συμπληρωματικών χρήσεων: παραγωγικές επιχειρήσεις, στοχευμένη ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα, σύγχρονες αγροδιατροφικές δραστηριότητες και θερμοκήπια, έρευνα και νέες ενεργειακές τεχνολογίες, αποθήκευση ενέργειας, κυκλική οικονομία, υποδομές logistics, ζώνες πρασίνου και αποκατεστημένα οικοσυστήματα.
Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αποτελούν μέρος της νέας πραγματικότητας. Η αξιοποίηση των εκτάσεων, όμως, δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο σε εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας.
Χρειαζόμαστε δραστηριότητες που δημιουργούν περισσότερες μόνιμες θέσεις εργασίας, διασυνδέονται με την τοπική οικονομία και παράγουν ευρύτερη προστιθέμενη αξία.
Η διάθεση εκτάσεων που έχει ήδη ξεκινήσει στην Εορδαία αποτελεί ένα πρώτο βήμα. Το κρίσιμο ζήτημα είναι με ποια κριτήρια θα αξιοποιηθούν. Χρειάζονται διαφάνεια, σαφής χωροταξικός σχεδιασμός, ολοκληρωμένη περιβαλλοντική αποκατάσταση και συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την απασχόληση και το όφελος της περιοχής.
Σε λίγα χρόνια θα ήθελα να βλέπω εκεί ένα νέο παραγωγικό τοπίο, στο οποίο θα συνυπάρχουν η ενέργεια, η μεταποίηση, η αγροτική παραγωγή, η έρευνα και το φυσικό περιβάλλον. Έναν τόπο που δεν θα θυμίζει μόνο τι εξορύξαμε από τη γη, αλλά και τι καταφέραμε να δημιουργήσουμε επάνω της.
Αν σας ζητούσα να περιγράψετε την Εορδαία του 2030 με τρεις λέξεις, ποιες θα ήταν;
- Παραγωγική, γιατί χωρίς σταθερές θέσεις εργασίας και ισχυρή τοπική οικονομία δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον.
- Βιώσιμη, γιατί η ανάπτυξη πρέπει να σέβεται τη γη, το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους της περιοχής.
- Ανθρώπινη, γιατί κάθε πολιτική, κάθε έργο και κάθε επένδυση κρίνονται τελικά από το αν βελτιώνουν την καθημερινότητα και δίνουν στους ανθρώπους τη δυνατότητα να ζήσουν, να εργαστούν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους.
Από τη γη που έδωσε δύναμη στη χώρα, χτίζουμε την Εορδαία που δίνει μέλλον στους ανθρώπους της.
