Το άρθρο του Αποκορωνιώτη Γεωργίου Λιμαντζάκη, που επισκέφθηκε την Σιάτιστα στα ελευθέρια της, για τον Λεωνίδα Παπαμαλέκο.
H αρχή του 20ού αιώνα υπήρξε μια ιδιαίτερα ταραχώδης εποχή για τη νοτιοανατολική Ευρώπη. Μία από τις μεγάλες συγκρούσεις που την ταλάνισαν ήταν ο Μακεδονικός Αγώνας (1903-1908), στο πλαίσιο του οποίου Έλληνες πατριαρχικοί και Βούλγαροι εξαρχικοί πολέμησαν με κάθε μέσο για να προστατέψουν ή διευρύνουν τα ερείσματά τους στην οθωμανική Μακεδονία, με την ελπίδα να «κερδίσουν» τους κατοίκους της και να την προσαρτήσουν σε δεύτερο χρόνο.
O αγώνας αυτός ανακόπηκε με τη συνταγματική επανάσταση των Νεότουρκων τον Ιούλιο του 1908, αλλά η εθνικιστική πολιτική που ακολούθησαν ώθησε τους τέως αντίπαλους και πλήθος άλλους εντός και εκτός του οθωμανικού κράτους να συμμαχήσουν, ώστε να διώξουν τους Τούρκους από την Ευρώπη. Με πρωτοβουλία της Ρωσίας, στις αρχές του 1912 η Σερβία και η Βουλγαρία σύναψαν διμερή στρατιωτική συμμαχία, ωθώντας την Ελλάδα να προχωρήσει σε κάτι αντίστοιχο με τη δεύτερη λίγο αργότερα. Στα τέλη Σεπτεμβρίου του 1912 τα βαλκανικά κράτη επέδωσαν κοινή διακοίνωση στην Πύλη, με την οποία ζητούσαν την υιοθέτηση ριζικών μεταρρυθμίσεων στα ευρωπαϊκά εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η οθωμανική κυβέρνηση χαρακτήρισε τη διακοίνωση απαράδεκτη και ανακάλεσε τους πρέσβεις της, ενώ το ίδιο έκαναν και τα βαλκανικά κράτη, με τη διαφορά ότι της κήρυξαν τον πόλεμο.
Παρότι η Κρήτη τελούσε τυπικά υπό την επικυριαρχία του σουλτάνου (από το 1898), οι Κρητικοί συμμετείχαν εξ αρχής και ενεργά στην πολεμική προσπάθεια. Η επιστράτευση που κηρύχθηκε στο νησί στις 18 Σεπτεμβρίου απέδωσε 3,5 χιλιάδες άνδρες, οι οποίοι άρχισαν να επιβιβάζονται σε πλοία με κατεύθυνση τον Πειραιά στις 5 Οκτωβρίου, όπου την ίδια μέρα συγκροτήθηκε το Ανεξάρτητο Σύνταγμα Κρητών.1 Τις επόμενες μέρες το 1ο Τάγμα στάλθηκε στο Θεσσαλικό μέτωπο, όπου εξελισσόταν η κύρια ελληνική επίθεση, ενώ τα άλλα δύο τάγματα στάλθηκαν στην Ήπειρο, όπου έλαβαν μέρος στις εκεί επιχειρήσεις μέχρι την άνοιξη του 1913, οπότε και μεταφέρθηκαν στη Μακεδονία. Λίγες βδομάδες αργότερα αποφασίστηκε η μετάθεση μεγάλου μέρους της Κρητικής Χωροφυλακής στη Μακεδονία, ενώ χιλιάδες ακόμη Κρητικοί συμμετείχαν στην πολεμική προσπάθεια ως εθελοντές, αναλογικά πολύ περισσότεροι απ’ ότι από άλλα γεωγραφικά διαμερίσματα της «Παλαιάς Ελλάδας».2
Ο Λεωνίδας Παπαμαλέκος ανταποκρίνεται στο κάλεσμα
Ένας από αυτούς τους εθελοντές ήταν και ο Λεωνίδας Μαλεκάκης – Παπαμαλέκος από τον Βάμο Αποκορώνου, γεννηθείς το 1870, ο οποίος πολέμησε όπως και ο αδερφός του Μανώλης στη Μεταπολιτευτική Επανάσταση των ετών 1895-1896, η οποία οδήγησε στην απελευθέρωση του Αποκόρωνα και του μεγαλύτερου μέρους του τότε Νομού Σφακίων, για αυτό και δίκαια ονομάστηκε «το προοίμιο της Κρητικής ελευθερίας». Ο Λεωνίδας δεν επαναπαύτηκε με την επίτευξη της αυτονομίας το 1898, αλλά έδωσε δυναμικά το «παρών» στον Μακεδονικό Αγώνα, αναλαμβάνοντας δράση στην κεντρική Μακεδονία, στην περιοχή Γευγελής – Δοϊράνης από το 1903 έως το 1905, οπότε και γύρισε στην Κρήτη για να συμμετάσχει στο Κίνημα του Θερίσου.
Περισσότερα εδώ
