Η οργανωτική επιτροπή των εκδηλώσεων του καρναβάλου αποφάσισε να διοργανώσει έναν ξεχωριστό χορό στις απόκριες και τον ονόμασε κόκκινο χορό για να δείξει τη φλόγα και το πάθος των απόκρεω της Κοζάνης. Να σημειώσουμε ότι την εβδομάδα της αποκριάς γινότανε πολλοί χοροί στα διάφορα κέντρα όπως στο καφενείο του Καραβά, της Λέσχης των δημοσίων υπαλλήλων, στο καφενείο του Καραβίδα , άλλων αιθουσών συλλόγων και φυσικά στο κινηματοθέατρο ΙΡΙΣ. Μετά το 1950 και στον καινούργιο κινηματοθέατρο Ολύμπιο και στο υπόγειο του ξενοδοχείου Ταρτάρα, που είχε μεταβληθεί σε κέντρο διασκεδάσεως. Ελεύθερη αίθουσα δεν έμεινε να μη χρησιμοποιηθεί για αποκριάτικο χορό. Όλα τα μικρομπακάλικα στις γειτονιές, της εποχής εκείνης, ήταν και τσιπουράδικα, μεταβάλλονταν σε χώρους αποκριάτικου γλεντιού.
Προ της αποκριάς μια παρέα που έπαιζε διάφορα όργανα μουσικά και ήσαν κανταδόροι, αποφάσισε να δώσει μια άλλη μορφή στην πόλη ποιο «φανταζί», μια άλλη εικόνα χολιγουντιανή που θα προκαλούσε ενδιαφέρον , δηλαδή να διοργανώσει καλλιστεία για την ανάδειξη ΜΙΣ Κοζάνη, στο κινηματοθέατρο ΙΡΙΣ, το μετέπειτα ΤΙΤΑΝΙΑ, από τις σπάνιες εκδηλώσεις της εποχής εκείνης. Έκανε ανακοινώσεις με τελάληδες στις γειτονιές προσκαλούσε τις κοπέλες να πάρουν μέρος στα καλλιστεία. Παρουσιάστηκε μια μόνο κοπέλα ονόματι Μαίρη η οποία και εξελέγη ΜΙΣ Κοζάνη. Την φόρεσαν στεφάνι-στέμμα στο κεφάλι με κορδέλα χιαστή στο σώμα την έβαλαν επάνω σε Λαντό- άμαξα και την γύριζαν στην πόλη, την οποία χειροκροτούσαν τα παιδιά και οι νεαροί., οι γυναίκες που κοιτούσαν τη Μις Κοζάνη . σχολίαζαν από ζήλια «κοίτα –ξέτιν καμάρωμα ,δεν ντρέπιτι ντιπ η ξιόλτου». άλλες εποχές άλλα ήθη. Τη ΜΙς Κοζάνη την είχα γνωρίσει ως παντρεμένη με παιδιά , ήταν ψηλή με ωραία εμφάνιση και όμορφη. Σήμερα δεν ζει κανείς στην πόλη μας από την οικογένειά της. Υπάρχει όπως γνωρίζω μία κόρη στην Κέρκυρα, παντρεμένη που γνωριζόμαστε.
Παράλληλα εν όψει των απόκρεω, στο καφενείο του Ντορέ, στον πεζόδρομο, ήταν εκεί που είναι σήμερα το γυάλινο κτήριο , διαγωνισμός χορού στο Ταγκό και στο Βάλτς ζετασιόν» που ήταν τότε στο φόρτε τους οι χοροί αυτοί. Εξελέγη ο Μήτσιος Ντορές. Που είχε κι το καφενείο στο οποίο σύχναζαν δάσκαλοι, φοιτητές ο περίφημος Τζώρζ Κλείδης με τις αφηγήσεις του σπουδαγμένος στο Παρίσι, τον ονόμασαν Βασιλιά του χορού. Τον έντυσαν Βασιλιά με στέμμα και σκήπτρο και τον γύριζαν στον τζιαντέ-πεζόδρομο, κάνοντας βόλτες και όλοι χειροκροτούσαν, τα κασμέρια ήταν στο φόρτε τους . Όμορφες εποχές και ξένοιαστη ζωή. τα συνδέω με τον κόκκινο χορό , που έχει συνέχεια παρακάτω .
Ερχόμενος στον κόκκινο χορό, γινότανε την παραμονή της μεγάλης αποκριάς, ήταν επίσημος χορός και οι ντάμες ντύνονταν στα κόκκινα ως παπαρούνες. Όλες με τουαλέτες που είχαν ράψει στη Θεσσαλονίκη, πηγαίνοντας με το τρένο μέσω Αμυνταίου. Όπως μου έλεγε ένας αείμνηστος Κοζανίτης Γ. Κ. δικηγόρος και βουλευτής που είχε συμμετάσχει στον κόκκινο χορό. Ήταν πολύ μεγάλη η προετοιμασία για τον κόκκινο χορό, θέλοντας να δείξουν τη φλόγα του αποκριάτικου γλεντιού. Ενώ οι καβαλιέροι έφεραν κόκκινο γαρύφαλλο στο πέτο, στα κόκκινα ήταν ντυμένοι και οι άνθρωποι της ορχήστρας, που απαρτίζονταν από Κοζανίτες. Γ.Κούσμας, βιολί όπως και ο Προκόπης Δεδίλης, Μιχ. Καλέας , Ιωάννα Μάνου πιάνου και ο Τούλης Καλέας κλαρίνο. Επίσης οι σερβιτόροι ντυμένοι στα κόκκινα. Την έναρξη του χορού έκαναν η Μις Κοζάνη Μαίρη και ο Βασιλιάς του χορού Μήτσιος Ντορές, ντυμένοι και αυτοί στα κόκκινα καταχειροκροτούμενοι. Ο Βαρύτονος Τιάλιος έλεγε οπερέτες, είχε σπουδάσει στη Βιέννη, τραγούδησε και το «Ὡ! Μαντόνα Ελίζα Μάνα» . ο χορός κράτησε μέχρι της πρωΪνές ώρες και τα ζευγάρια δεν σταματούσαν να χορεύουν. Ήταν μια ατμόσφαιρα γλεντιού τρικούβερτου, τέτοιο που μόνο οι Κοζανίτες ξέρουν να δημιουργούν, είχαν εξαντληθεί όλες οι σερπαντίνες. Αξέχαστες και νοσταλγικές μέρες μου έλεγε ο αείμνηστος Άνθος που έπαιζε μαντολίνο και τα έζησε όλα αυτά, τα διηγούνταν αναστενάζοντας στη θύμησή τους. Έφυγε 96 ετών.
Εύχομαι να επαναληφθεί ο κόκκινος χορός μετά από 88 χρόνια και να είμαστε όλοι εκεί ,παλαιοί και νέοι. Καλές απόκριες 2019 .
Άρθρο του Γιάννη Κορκά από τον Αποκριάτικο Οδηγό 2019
