984 ενεργειακές κοινότητες στην Ελλάδα, λίγες οι «καλές»
Το δίκτυο Ενεργειακών Κοινοτήτων Μη κερδοσκοπικού Χαρακτήρα Δυτικής Μακεδονίας με τίτλο ΟΦeΛΟΣ διοργάνωσε την Πέμπτη το απόγευμα εκδήλωση για τις ενεργειακές κοινότητες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Πρόκειται ένα άτυπο δίκτυο ενεργειακών κοινοτήτων με τρεις ως τώρα ενεργειακές κοινότητες: την Proud farm, την Ενεργειακή Κοινότητα Δ. Υψηλάντη και την Ενεργειακή Κοινότητα Ελλησπόντου.
Ο Λευτέρης Ιωαννίδης αναφέρθηκε στην ενεργειακή μετάβαση που συντελείται, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται ένα ευνοϊκό περιβάλλον για τις ενεργειακές κοινότητες. Στόχος είναι να γίνει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο μνημονίου προώθησης των ενεργειακών κοινοτήτων μη ενεργειακού χαρακτήρα για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των πολιτών .Πρότεινε επίσης να μπει ένας βασικός μηχανισμός υποστήριξης των ενεργειακών κοινοτήτων στο Ταμείο Δίκαιης μετάβασης.
Στόχοι της εκδήλωσης:
1.Να ενεργοποιηθούν και να ενημερωθούν οι πολίτες
2.Συζήτηση με την τοπική αυτοδιοίκηση
3.Να αναδειχθεί η σημασία των κοινοτήτων για μια δίκαιη μετάβαση
Η Καλλιόπη Κυριακίδου, αντιπεριφερειάρχης ενέργειας της Δυτικής Μακεδονίας τόνισε ότι το θέμα έχει απασχολήσει τον περιφερειάρχη και ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη η ίδρυση ενεργειακής κοινότητας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με τους δήμους της Δυτικής Μακεδονίας, την περιφέρεια και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
Ο θεσμός των ενεργειακών κοινοτήτων αποκτά μια ιδιαίτερη σημασία ενόψει των εξελίξεων για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο πρόσθεσε ο Πρόεδρος Π.Ε.Δ. Δυτ. Μακεδονίας Γιώργος Δασταμάνης. «Η σύσταση ενεργειακών κοινοτήτων προσφέρει πολλές ευκαιρίες με μικρές εγκαταστάσεις ΑΠΕ. Ακόμα και ένα απλός πολίτης μπορεί να γίνει μέλος μια μεγάλης πράσινης επανάστασης».
Οι περήφανοι κτηνοτρόφοι δια μέσου του Νίκου Κολτσίδα αναρωτήθηκε πόσο δίκαιη είναι η μετάβαση για όλους. Με τις ενεργειακές κοινότητες μπορούν να περιοριστεί το κόστος της διαβίωσης των επιχειρήσεων ή των νοικοκυριών. Στόχος είναι η αύξηση της ευημερίας των πολιτών, η εξάλειψη της ενεργειακής φτώχειας και η στόχευση κοινωνικών ομάδων.
Τι συμβαίνει με τις ενεργειακές κοινότητες στην Ευρώπη
Στην Ευρώπη υπάρχουν παραπάνω από 3.500 σχήματα οποιοσδήποτε μορφής με πολλά στη Βόρεια Ευρώπη, όπως σημείωσε η Έφη Κορμά, Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Δ/νση Ενεργειακής Πολιτικής & Σχεδιασμού ΚΑΠΕ μιλώντας για την ευρωπαϊκή εμπειρία των ενεργειακών συνεταιρισμών. Έδωσε έμφαση στις δυο οδηγίες που αναφέρουν την παραγωγή οφέλους κοινωνικού και περιβαλλοντικού και όχι κέρδους. Υπάρχει και ευρωπαϊκή συνομοσπονδία που βοηθά τα νέα μέλη με τις επενδύσεις τους να ξεπερνούν το 1 δις και το 1 GW.Λόγος έγινε για τη συνεταιριστική κουλτούρα στο Βέλγιο ειδικά στο γαλλόφωνο τμήμα, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο 2.700 εργαζόμενοι συμμετείχαν σε αιολικό πάρκο στο Westmil. Στην Ολλανδία υπάρχουν 485 ενεργειακές κοινότητες με 70.000 μέλη, ενώ στην Γερμανία υπάρχουν 883 ενεργειακές κοινότητες με επενδύσεις2, 9 δις με έναν στους τέσσερις κατοίκους να συνεταιρίζονται
984 ενεργειακές κοινότητες στην Ελλάδα
Τα τελευταία τρία χρόνια υπάρχουν 984 ενεργειακές κοινότητες στην Ελλάδα χωρίς να ξέρουμε τον αριθμό των μελών και το είδος των κοινοτήτων. Ελάχιστες είναι μη κερδοσκοπικές. 432 έργα έχουν γίνει περίπου, 300MW χωρίς να ξέρομε ποια είναι κοινοτικά.
Το παράδειγμα της Καρδίτσας με τη μονάδα βιομάζας
Ο Μπέλλης Βασίλης, Γενικός Διευθυντής Αναπτυξιακής Καρδίτσας αναφέρθηκε στο παράδειγμα της Ενεργειακής Συνεταιριστικής Εταιρείας Καρδίτσας, εκεί που κάθε χρόνο παράγονται 200.000 τόνοι βιομάζας. Το 2010 ιδρύθηκε η Αναπτυξιακή Καρδίτσας για να αξιοποιήσει αυτό το τοπικό πόρο μέσα στην καρδιά της κρίσης, μια εταιρεία λαϊκής βάσης με το δήμο Μουζακίου να έχει τις περισσότερες μετοχές. Η παραγωγή εμπορεύσιμου προϊόντος ήταν το μέλημα, το στήσιμο της εφοδιαστικής αλυσίδας και στη συνέχεια η παραγωγή ενέργειας. Από το 2017 δημιουργήθηκε η μονάδα που δεν θα μπορούσε ένα γίνει από έναν ιδιώτη και παράγει ένα ποιοτικό προϊόν.
«Κάποιοι βλέπουν τις ενεργειακές κοινότητες μια επενδυτική ευκαιρία με σκοπό το κέρδος»
Ο Γιώργος Αλιάγας, Σύμβουλος Γενικής Γραμματείας Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων του Υπουργείου Περιβάλλοντος ανάφερε ότι «δεν θα κερδίσουμε τη μάχη αν δεν επικεντρωθούμε στις ενεργειακές κοινότητες. Στην Ελλάδα δεν έχει αντιμετωπιστεί ο θεσμός σωστά, κάποιοι βλέπουν μια επενδυτική ευκαιρία με σκοπό το κέρδος, ένα όχημα εκμετάλλευσης για να κερδίσουν σειρά στο ΔΕΔΔΗΕ και να αποφύγουν διαγωνισμούς στη ΡΑΕ και να πάρουν μεγαλύτερες τιμές». Μάλιστα ανέφερε ότι από τις 1.500 αιτήσεις το 2020 μόνο οι 30 λειτουργούσαν ορθά ,ενώ στη Δυτική Μακεδονία υπήρχαν 90 ενεργειακές κοινότητες και μόνο 10 είχαν προχωρήσει προς υλοποίηση.
Στόχος είναι το άνοιγμα της αγοράς ενέργειας σε όλους τους πολίτες, όπως ανέφερε «Σταματήσαμε να πριμοδοτούμε ενεργειακές κοινότητες που λειτουργούσαν σας εταιρείες» «Το νέο πλαίσιο δυο άξονες θα έχει συμβατότητα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο με κανόνες .Θα έχουμε ενεργειακές κοινότητες πολιτών και ανανεώσιμης ενέργειας χωρίς σκοπό το κέρδος, θα υπάρχουν μάλιστα κατάλληλες διατάξεις για να εναρμονιστούν οι υφιστάμενες με το νέο πλαίσιο».
6 εκ στη Δυτική Μακεδονία από τα δικαιώματα CO2 το 2020, 30 εκ για το 2021
Τα περισσότερα προβλήματα αφορούν τις οικονομικές λύσεις, «υπάρχουν προτάσεις για δανεισμό με άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία εγγυοδοσίας και προβλέπονται και αλλά προνόμια για να εξαιρεθούν από τους διαγωνισμούς. Για τη Δ. Μακεδονία τα ποσά από το CO2 είναι 30εκ για το 2018 και 2019, 6 εκ για το 2020, το 2021 θα είναι πάλι 30 εκ. Μπορούν και άλλα μεγάλα έργα να χρηματοδοτήσουν ενεργειακές κοινότητες».
Σχέδιο για ανάπτυξη δικτύω
Το 70-80% δίνει αδυναμία σύνδεσης από τις αιτήσεις που υποβάλλονται, είναι λίγοι οι υποσταθμοί και οι γραμμές, όπως ανέφερε ο κ. Αλιάγας. Υπάρχει σχέδιο για ανάπτυξη δικτύων από το ΔΕΔΔΗΕ και ανάλογο σχέδιο από το Ταμείο Ανάκαμψης. Για αυτοπαραγωγή και net metaring υπάρχει προτεραιότητα. Για ενεργειακές κοινότητες είναι τέσσερις μήνες και οι ενεργειακές κοινότητες με πολυάριθμα μέλη θα έχουν προτεραιότητα.
Ο δήμος Κοζάνης έκανε ενεργειακή κοινότητα ανέφερε η Ελπίδα Κουϊμτζίδου αλλά υπάρχει πρόβλημα για τη σύνδεση με το δίκτυο με το όφελος να είναι στη μείωση των δημοτικών τελών. Λόγος έγινε για την αδυναμία σύνδεσης της ΔΕΥΑΚ με το δίκτυο.
Ιωάννα Παπαδημητρίου
