Συνέντευξη του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Φλωρίνης κ. Ειρηναίου στην εφημερίδα «POLITICAL»
Πώς αναμένεται να αλλάξει την καθημερινότητα των ευάλωτων συμπολιτών μας η λειτουργία του νέου προνοιακού ιδρύματος;
Το Ψυχογηριατρικό Κέντρο της τοπικής μας Εκκλησίας, προϋπολογισμού 15.289.599,98 ευρώ, είναι καρπός της πρωτοβουλίας της Ιεράς Μητροπόλεως, της ουσιαστικής στήριξης της Ελληνικής Πολιτείας και της συνεργασίας των τοπικών φορέων. Η υλοποίησή του αναμένεται να αρχίσει έως το τέλος του έτους. Πιστέψαμε ότι η φροντίδα του ευάλωτου ανθρώπου δεν είναι επιλογή, αλλά χρέος. Στόχος είναι να προσφέρει αξιοπρεπή διαβίωση, ιατροφαρμακευτική φροντίδα και περίθαλψη, με εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, αλλά και νέες θέσεις εργασίας για την τοπική κοινωνία. Ο τόπος μας χρειάζεται ένα ίδρυμα διακονίας, αγάπης και σεβασμού προς κάθε άνθρωπο. Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι η αληθινή προσφορά αρχίζει όταν η ανάγκη του άλλου γίνεται δική μας μέριμνα. Άλλωστε, ο ίδιος ο Χριστός υπενθυμίζει σε όλους μας: «Ό,τι κάνατε σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους αδελφούς μου, σε μένα το κάνατε». Με αυτούς τους τρόπους αλλάζει σημαντικά η ζωή των ευάλωτων συμπολιτών μας.
Το δημογραφικό αποτελεί τη μεγαλύτερη «ανοιχτή πληγή» της περιοχής μας. Ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες μπορεί να αναλάβει η Τοπική Εκκλησία για την ανακοπή της ερήμωσης των χωριών μας;
Για να είμαστε ειλικρινείς, η ερήμωση που έχει συντελεστεί δεν μπορεί πλέον να αναστραφεί εύκολα. Υπάρχει ένα τεράστιο πρόβλημα, το οποίο οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε με ρεαλισμό. Εάν ζει κάποιος σε ακριτική περιοχή, το δημογραφικό δεν είναι αριθμός σε μια στατιστική. Είναι το σπίτι που κλείνει, το σχολείο που αδειάζει, το χωριό που σιωπά και, με μαθηματική ακρίβεια, κινδυνεύει να υπάρχει μόνο ως ονομασία.
Αναζητούμε συνεργασίες. Μία από αυτές για παράδειγμα είναι και με την Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου Αγίου Όρους, η οποία συνδράμει σε αυτή την εκστρατεία. Παράλληλα προσπαθούμε να δημιουργήσουμε δομές που θα φέρουν νέες θέσεις εργασίας. Η ελληνική πολιτεία οφείλει να δει την ανάπτυξη της περιοχής ως προτεραιότητα, γιατί διαφορετικά ο τόπος μας κινδυνεύει να οδηγηθεί σε ακόμη μεγαλύτερο μαρασμό. Πρέπει όλοι μαζί, ενωμένοι, με στόχους και σχεδιασμό να αξιοποιήσουμε ουσιαστικά τους πόρους της απολιγνιτοποίησης. Μόνο με πραγματικές θέσεις εργασίας μπορούμε να κρατήσουμε εδώ τους νέους ανθρώπους και τις οικογένειες, ιδιαίτερα τις πολύτεκνες οικογένειες, και να δώσουμε ξανά προοπτική στον τόπο μας.
Οι νέοι της Φλώρινας συχνά αναζητούν το μέλλον τους μακριά από τον τόπο τους. Με ποιον τρόπο σχεδιάζει η Μητρόπολη να τους προσεγγίσει και να τους κρατήσει ενεργούς στην τοπική κοινωνία;
Δεν ξεκινούμε τώρα να αναζητούμε τους νέους. Ήδη βρισκόμαστε μαζί τους, στις κατασκηνώσεις, στις φοιτητικές συνάξεις, στα κατηχητικά και στα σχολεία. Ιδιαίτερη θέση σε αυτή την προσπάθεια πρέπει να αναφέρουμε έχουν και οι δράσεις που αναπτύσσονται στο Πρότυπο Εκκλησιαστικό Γυμνάσιο – Λύκειο Φλώρινας «Άγιος Αγαθάγγελος», όπου επιδιώκουμε να καλλιεργούνται η δημιουργικότητα, η συνεργασία, η κοινωνική ευθύνη και η ενεργός συμμετοχή των νέων. Θέλουμε όμως να προχωρήσουμε περισσότερο, μέσα από εθελοντικές, πολιτιστικές και κοινωνικές δράσεις, αλλά και, στο μέλλον, με τη επαναλειτουργία του Ραδιοφωνικού σταθμού της Μητροπόλεως, δίνοντάς τους δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής και δημιουργίας. Δεν επιθυμούμε να κάνουμε δράσεις για τους νέους χωρίς τους νέους. Καλό θα ήταν να τις συνδιαμορφώνουμε μαζί τους. Η Εκκλησία δεν καλείται μόνο να τους μιλά, αλλά να τους ακούει και να τους εμπιστεύεται. Τους θέλει κοντά της. Θέλουμε λοιπόν νέους που να αισθάνονται ότι έχουν λόγο, ευθύνη και θέση στο αύριο αυτού του τόπου.
Ως ποιμένας μιας ευαίσθητης ακριτικής περιοχής, ποιο είναι το μήνυμα που στέλνετε στην κεντρική διοίκηση για την εθνική και πνευματική αξία της περιοχής;
Η Φλώρινα, οι Πρέσπες, η Εορδαία και το Αμύνταιο δεν είναι η άκρη της πατρίδας. Είναι η πρώτη της γραμμή. Εδώ κρατούμε ζωντανά χωριά, οικογένειες, ιστορία, πίστη και εθνική μνήμη. Αναγνωρίζουμε ότι γίνονται βήματα και ότι υπάρχει ενδιαφέρον από την Πολιτεία. Πρέπει όμως να συνεχίσουμε με μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια, ιδιαίτερα στην υγεία, την παιδεία, τις συγκοινωνίες, την εργασία και την ανάπτυξη. Ο ακρίτας κάτοικος αυτού του τόπου πρέπει να αισθάνεται καθημερινά το κράτος δίπλα του. Δεν ζητούμε χάρη, ζητούμε δικαιοσύνη και ισότιμη παρουσία. Αν αδειάσει η ακριτική Ελλάδα, δεν αδειάζουν μόνο τα χωριά της, αποδυναμώνεται η ίδια η εθνική παρουσία. Κάθε οικογένεια που μένει εδώ αποτελεί πράξη εθνικής συνέχειας. Η περιοχή υποφέρει και οι ακρίτες κάτοικοι χρειάζονται πλέον σαφή και συγκεκριμένα σχέδια για το μέλλον. Αν δεν δουν μπροστά τους ένα αληθινό και εφαρμόσιμο σχέδιο προοπτικής και ανάπτυξης, η φυγή, ιδιαίτερα των νέων ανθρώπων, θα συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια..
Ως ποιμενάρχης μιας ιστορικής και ευαίσθητης ακριτικής περιοχής, πώς βλέπετε να διαμορφώνεται σήμερα η εθνική και πολιτισμική ταυτότητα των κατοίκων της περιοχής, αρκετά χρόνια μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών;
Η ταυτότητα, δηλώνω ρητά και κατηγορηματικά είναι μία, η ελληνοχριστιανική. Ένας λαός δεν καθορίζεται από μία πολιτική συμφωνία. Σφυρηλατείται μέσα στους αιώνες, από τη γλώσσα, την πίστη, την ιστορία, τον πολιτισμό και τη μνήμη των ανθρώπων του. Στη Μακεδονία γνωρίζουμε ποιοι είμαστε και δεν έχουμε ανάγκη ούτε από φόβο ούτε από φανατισμό. Η ταυτότητα δεν είναι σύνθημα που φωνάζουμε, είναι μνήμη που γνωρίζουμε, ευθύνη που αναλαμβάνουμε και παρακαταθήκη που παραδίδουμε. Θέλουμε ειρήνη και καλή γειτονία με όλους, αλλά η ειρήνη δεν οικοδομείται πάνω στη λήθη. Οικοδομείται πάνω στην αλήθεια και στον αμοιβαίο σεβασμό. Όποιος γνωρίζει τις ρίζες του μπορεί να συναντά τον άλλον χωρίς ανασφάλεια και χωρίς να απεμπολεί την ταυτότητά του.
Ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος της τοπικής Εκκλησίας στη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης της Μακεδονίας;
Η Εκκλησία δεν φυλάσσει απλώς αρχεία και μνημεία. Φυλάσσει τη μνήμη ενός λαού και έχει χρέος να τη μεταδίδει στις νεότερες γενιές χωρίς παραμορφώσεις και φανατισμό. Τον Οκτώβριο του 2024 η Ιερά Μητρόπολή μας πραγματοποίησε επιστημονική εσπερίδα για τον Μακεδονικό Αγώνα και τη συμβολή της ιστορικής επαρχίας Πρεσπών και Εορδαίας, ενώ προχώρησε και στην έκδοση των πρακτικών της. Γιατί η Εκκλησία από το παρελθόν δεν παίρνει τις στάχτες, αλλά τη φωτιά. Η ιστορική μνήμη δεν πρέπει να γίνεται σύνθημα, αλλά παιδεία. Μας βοηθά να γνωρίζουμε τις ρίζες μας και να πορευόμαστε με ευθύνη στο μέλλον, με γνώση και αυτοπεποίθηση πάντοτε.
Η πρόσφατη αναφορά σας σε κυβερνητικά στελέχη ως «Αγγέλους της Αναστάσεως» σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως. Πώς απαντάτε σε όσους θεώρησαν τη δήλωση αυτή υπερβολικά αισιόδοξη ή πολιτική;
Ο χαρακτηρισμός «Άγγελοι της Αναστάσεως» απευθύνεται στο έργο και όχι στα πρόσωπα. Άγγελος σημαίνει αγγελιοφόρος, εκείνος που μεταφέρει ένα μήνυμα ελπίδας. Μια περιοχή που κινδυνεύει να μετατραπεί σε «τάφο» μπορεί να αναστηθεί, εφόσον υπάρξουν ενότητα, σχέδιο και ουσιαστικά αναπτυξιακά έργα όπως εκείνα που ανακοινώθηκαν εκείνη την ημέρα στο πλαίσιο των δυνατοτήτων που προσφέρει η λεγόμενη απολιγνιτοποίηση. Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν προοπτικές, θέσεις εργασίας και λόγοι για να μείνουν οι νέοι στον τόπο τους.
Προέρχεστε από μια ευαίσθητη εθνικά περιοχή, τον Έβρο. Με δεδομένη την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, πώς κρίνετε τον ρόλο της Θράκης ως αναχώματος στην τουρκική προκλητικότητα και με ποιον τρόπο η Εκκλησία θωρακίζει τις ακριτικές κοινωνίες;
Γεννήθηκα και διακόνησα στον Έβρο και γνωρίζω ότι τα σύνορα δεν θωρακίζονται μόνο με λόγια, αλλά με ανθρώπους. Η Θράκη χρειάζεται οικογένειες, σχολεία, εργασία και σταθερή παρουσία της Πολιτείας. Η τοπική Εκκλησία της Θράκης με τέσσερις Μητροπολίτες κρατούν ενωμένη την κοινωνία, καλλιεργώντας πίστη, ιστορική συνείδηση και υπευθυνότητα, χωρίς μίσος και ακρότητες. Πιστεύουμε στον διάλογο και στην ειρήνη, χωρίς να παραιτούμαστε από τα δικαιώματά μας. Η ισχυρότερη θωράκιση της Θράκης είναι να παραμένει ζωντανή, ενωμένη και δυνατή. Πρέπει να καταλάβει η κυβέρνηση ότι, αν αργήσει να πραγματοποιήσει τα σχέδια που έχει εξαγγείλει, τότε οι νέοι Θρακιώτες θα φύγουν όλοι και τη θέση τους θα πάρουν οι γείτονές μας.
