Με μία ομιλία του Θωμά Αλεξιάδη, Δόκτορα Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού Α.Π.Θ., ολοκληρώθηκαν οι εκδηλώσεις για την εθνική ημέρα μνήμης της Μικρασιατικής καταστροφής στην Κοζάνη, το βράδυ της Κυριακής 16 Φεβρουαρίου 2018. Κατά την ομιλία του, που πραγματοποιήθηκε στη Στέγη Ποντιακού Πολιτισμού, ο κ. Αλεξιάδης αναφέρθηκε στην ελληνική απόβαση στη Σμύρνη, καθώς και στη διοίκηση της Σμύρνης εκείνη την εποχή.
Κατά τη διάρκεια της βραδιάς ακούστηκαν, επίσης, απαγγελίες από απόγονους προσφύγων δεύτερης και πέμπτης γενιάς, αλλά και τραγούδια για τη Σμύρνη από τη χορωδία του Μικρασιατικού Συλλόγου Π.Ε. Κοζάνης. Οι εκδηλώσεις μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τούρκικο Κράτος, τις οποίες στην Κοζάνη συνδιοργάνωσαν η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, η Π.Ε. Κοζάνης, ο Δήμος Κοζάνης και ο Μικρασιατικός Σύλλογος Π.Ε. Κοζάνης, ξεκίνησαν το πρωί με Θεία Λειτουργεία και Επιμνημόσυνη Δέηση στον Ιερό Μητροπολιτικό Αγίου Νικολάου με το Μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης, κ.κ. Παύλο, ενώ στη συνέχεια ακολούθησε δεξίωση στα γραφεία του Συλλόγου Μικρασιατών.
Όπως επισήμανε, μιλώντας στον Πρωινό Λόγο και αναφερόμενος στις εκδηλώσεις μνήμης που πραγματοποιούνται τη συγκεκριμένη ημέρα σε όλη την επικράτεια, ο επίτιμος καλεσμένος της βραδιάς, κ. Αλεξιάδης, «η διαφύλαξη της ιστορικής μας μνήμης είναι χρέος μη υποκείμενο σε άφεση υπέρ κανενός».
Όσα είπε στην ομιλία του ο κ. Αλεξιάδης
«Η καταστροφή της Σμύρνης και, κατ’ επέκταση, η καταστροφή του Μικρασιατικού Ελληνισμού αποτελεί μία τραυματική εμπειρία για τον ελληνισμό της Ανατολής. Όλα, όμως, ξεκίνησαν με τους καλύτερους οιωνούς, όταν στις 15 Μαΐου του 1919 ο ελληνικός στρατός πραγματοποίησε απόβαση στο λιμάνι της Σμύρνης. Απόβαση για την πρόληψη συμφορών σε βάρος του ελληνισμού, οι οποίες είχαν ξεκινήσει, ήδη, από το 1914, πριν από την έναρξη του πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου.
Όλη αυτή η υπόθεση, όμως, εξυπηρετούσε κατά τον καλύτερο τρόπο τα γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα των συμμάχων. Από το Μάιο του 1919 και μέχρι τον Αύγουστο του 1920 έχουμε την ελληνική διοίκηση Σμύρνης, αλλά ως Ύπατη Αρμοστεία Σμύρνης. Δηλαδή κάτω από την Αρμοστεία λειτουργούσε η οθωμανική διοίκηση, όπως προϋπήρχε μέχρι τότε. Από τον Αύγουστο του 1920 και μέχρι το 1922 έχουμε την ολοκληρωτική ελληνική διοίκηση στην ελληνική ζώνη με βάση τη Συνθήκη των Σεβρών.
Το έργο της ελληνικής διοίκησης της Σμύρνης υπήρξε τεράστιο. Ενδεικτικά θα αναφέρω την οργάνωση και την επιμέλεια της παλλινώστησης των 250.000 Ελλήνων της Μικράς Ασίας που είχαν εκτοπιστεί μέχρι το 1918. Ένα δεύτερο έργο, πολύ σπουδαίο και εξίσου σημαντικό, ήταν η ίδρυση του Ιωνικού Πανεπιστημίου, μία προσωπική επιλογή του Βενιζέλου για την παροχή πανεπιστημιακής εκπαίδευσης σε όλους τους νέους, ανεξαρτήτου φυλής, θρησκείας ή κοινωνικής τάξης.
Η κυβέρνηση ήθελε να δείξει στους λαούς της Ανατολής ότι δεν μπήκε για να υποδουλώσει, αλλά για να φέρει τους λαούς της Ανατολής πιο κοντά στον ανώτερο πολιτισμό της. Να τονίσω, ότι οι γλώσσες του Πανεπιστημίου ήταν όλες οι γλώσσες των εθνοτήτων της Ανατολής, δηλαδή η ελληνική, η αρμενική, η τουρκική, τα αραβικά και άλλες υποδεέστερε γλώσσες. Έμβλημα του Ιονικού Πανεπιστημίου ήταν “εξ ανατολών το φως” που συνέδεε το παρόν εκείνης της εποχής με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό της Ιωνίας. Πρύτανης του ελληνικού πανεπιστημίου επιλέγει ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρής που ήταν προσωπική επιλογή του Ελευθερίου Βανιζέλου. Ένας ιδιοφυής Έλληνας μαθηματικός, για τον οποίο ο Albert Ainstein είπε τα εξής “Δάσκαλός μου ήταν ο αξεπέραστος Έλληνας μαθηματικός, Κωνσταντίνος Καραθεοδωρής, στον οποίο οφείλω τα πάντα”.
Ένα επιπλέον έργο ήταν και η ίδρυση υγειονομικής υπηρεσίας για την καταπολέμηση των επιδημιών και των μεταδοτικών ασθενειών. Ήταν τόσο έντονη η δράση της που μέχρι το 1922 δεν υπήρχε επιδημία ή μεταδοτική ασθένεια εντός της ελληνικής ζώνης.
Ύπατος Αρμοστείας, καταρχάς, και στη συνέχεια η κεφαλή της ελληνικής διοίκησης ήταν ο Αριστείδης Στεργιάδης, μία αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, τραγική για τους Μικρασιάτες και, κυρίως για τους Σμυρνιούς οι οποίοι τον μίσησαν διότι μεροληπτούσε σε όλες τις διενέργειες υπέρ των Μουσουλμάνων συντοπιτών τους. Η πολιτική ηγεσία, ο Αριστείδης Στεργιάδης και οι συναυτό, δραπέτευσαν δύο ημέρες πριν από την είσοδο των κεμαλικών στη Σμύρνη, ενώ η θρησκευτική ηγεσία με επί κεφαλής το Μητροπολίτη της Σμύρνης Χρυσόστομο θυσιάστηκε. Το δρόμο αυτόν τον ακολούθησαν και άλλοι Μητροπολίτες»
Ε.Σ.
