ΑΠΟΣΤΑΞΕΙΣ: ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΠΑΛΙΑ ΚΟΖΑΝΗ – Η ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
–Αποστάξεις… Ο τρύγος και τα τσίπουρα στην περιοχή της Κοζάνης. Η λαογραφική, η επιχειρηματική και η τουριστική προσέγγιση- Κυριακή 5 Νοεμβρίου στο Λαογραφικό μουσείο Κοζάνης
Εκδήλωση για τον τρύγο και την παράδοση των αποστάξεων και του τσίπουρου στην Κοζάνη, θα πραγματοποιηθεί στις 5 Νοεμβρίου , ώρα 7.00 μ.μ. στο Λαογραφικό μουσείο Κοζάνης. Την εκδήλωση που έχει τίτλο «Αποστάξεις… Ο τρύγος και τα τσίπουρα στην περιοχή της Κοζάνης. Η λαογραφική, η επιχειρηματική και η τουριστική προσέγγιση» διοργανώνουν η Αντιδημαρχία Πολιτισμού και Αντιδημαρχία Τοπικής ανάπτυξης &επιχειρηματικότητας του Δήμου Κοζάνης σε συνεργασία με το Σύνδεσμο Γραμμάτων και Τεχνών.
Η ιστορία του αμπελιού, του τρύγου και των αποστάξεων καλά κρατεί στην Κοζάνη δεκαετίες τώρα. Όπως τόνισε η αντιδήμαρχος Χρύσα Αθανασιάδου, στόχος του δήμου είναι να αναδείξει η λαϊκή παράδοση και την ιστορία του τρύγου, ώστε να μαθαίνουν οι νεώτεροι το πως γινόταν παραδοσιακά η διαδικασία του τρύγου, τα έθη και τα έθιμά της, καθώς επίσης να διερευνηθεί η επαγγελματική διέξοδος και ο τουρισμός , δύο διαστάσεις, που μπορούν να δοθούν μέσα από την ιεροτελεστία του τρύγου.
Για τη λαογραφική διάσταση του τρύγου και τι σήμαινε για τους κοζανίτες μίλησε η λαογράφος Ματίνα Μότσιου , λέγοντας ότι η παράδοση κρατάει καλά, φορτωμένοι με παλιά και νέα έθιμα. Όπως τόνισε: “Ο τρύγος είναι φορτωμένος αγωνίες και κινδύνους που απειλούσαν τα αμπέλια. Εκτός από το κρασί, έπρεπε να παραχθούν τα σταφύλια, ενώ είχε να κάνει με τα τσίπουρα και τις αποστάξεις. Η άλλη πλευρά αφορούσε τις μουστόπιτες, τα σουτζιούκια. Ένα σημαντικό προϊόν ήταν το ξύδι, ως προϊόν συντήρησης. Όμως, ο τρύγος είναι φορτωμένος με γαστρονομικά έθιμα, όπως κεφτέδες με κρεμμύδια και πίτες, αλλά και καινούρια έθιμα, μιας και επεκτάθηκε η γιορτή στις αποστάξεις”. Είναι επίσης, μια παράδοση φορτωμένη με τυραννία, για τις γυναίκες και τους άνδρες, μιας και η κούραση ήταν μεγάλη. Ήταν, τέλος, μια παράδοση φορτωμένη και με έρωτες , αφού εκεί γινόταν και τα περισσότερα φλερτ!
Από την πλευρά του ο αμπελλουργός, καλλιεργητής Λάζος Κουζιάκης μίλησε για την τρύγο στην παλιά Κοζάνη και την επέτειο 100 χρόνων που συμπληρώνεται φέτος από την φυλλοξέρα που έπληξε τα κοζανίτικα αμπέλια το 1917 με την άφιξη του γαλλικού στρατού. Αυτό κατέστρεψε όλα τα αμπέλια στην πόλη, μέχρι το 1932. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την πολύ μικρή στρεμματική καλλιέργεια αμπελιών μετέπειτα στην πόλη. “Εγώ σαν συνεχιστής της παλιάς μεθόδου, καλλιεργώ αμπέλια από το 1972 με τον παλιό τρόπο”, σημείωσε, προσθέτοντας πως ο μεγάλος φόρτος της εργασίας έπεφτε και στις πλάτες της γυναίκας που είχε πολλές ετοιμασίες και παρέμενε ο αφανής ήρωας του τρύγου.
Από την πλευρά του ο οινοποιός Θωμάς Βαρδάκας μίλησε για τη διαδικασία του τρύγου και της ζύμωσης, της απόσταξης και το τι έχει αλλάξει στις ημέρες μας, μεταφέροντας την εμπειρία για την παράδοση της απόσταξης στην Κοζάνη , παράγοντας τσίπουρο και από το τσίπουρο το απόσταγμα για το κονιάκ και τα περεταίρω.
Την επιχειρηματική διάσταση της απόσταξης και τι ευκαιρίες μπορεί να δώσει στην περιοχή έθεσε ο Γιάννης Κοκκαλιάρης που έχει το πρώτο επαγγελματικό αποστακτήριο στον Νομό , παράγοντας το τσίπουρο “Έντεκα”. “Είναι η ιστορία μας, η παράδοση μας και αυτό μπορεί να γίνει μια κερδοφόρα επιχειρηματική δράση. Έχουμε τόσα πολλά να δείξουμε, βοηθώντας την τοπική οικονομία. Από το αμπέλι, τους εργάτες και στο κομμάτι του κρασιού και των αποσταγμάτων του”, σημείωσε ο ίδιος, καλώντας τον κόσμο να παρακολουθήσει την εκδήλωση.
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης:
- Λαογραφιά
α) Ο τρύγος και η απόσταξη στην παλιά Κοζάνη , Ματίνα Μόμτσιου.
β) Ο τρύγος στην παλιά Κοζάνη μέσα από τα μάτια ενός παραγωγού, Λάζος Κουζιάκης
γ) Η απόσταξη στην παλιά Κοζάνη ως επιχείρηση , Θωμάς Βαρδάκας
2.Επιχειρηματικότητα
Η απόσταξη στην Κοζάνη σήμερα, Γιάννης Κοκκαλιάρης
- Εναλλακτικός Τουρισμός
Μπορεί ο τρύγος και η απόσταξη στην Κοζάνη να αποτελέσει πόλο έλξης για επισκέπτες στην πόλη;
Γιάννης Αλμπάνης, Διευθυντής Δρόμοι κρασιού της Βορείου Ελλάδος.
Β.Σ.
