Ομαλά και χωρίς προβλήματα μέχρι στιγμής εξελίσσεται η καλλιέργεια για τα μεγαλόσπερμα ξερά φασόλια, γνωστά ως πλακέ, γίγαντες ή ελέφαντες, που καλλιεργούνται παραδοσιακά στη Δυτική Μακεδονία.
Ο κ. Θωμάς Μάνος, παραγωγός από το Άργος Ορεστικό της Καστοριάς και Γενικός Γραμματέας της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Οσπρίων, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι μέχρι στιγμής δεν έχουμε ζημιές φέτος από τις καιρικές συνθήκες. Σε κάποιες περιοχές ο παγετός του Μαΐου δημιούργησε πρόβλημα στην καλλιέργεια και είχαμε επανασπορά. Στα φασόλια αυτή την περίοδο βρισκόμαστε στο στάδιο της ανθοφορίας και έχει ξεκινήσει η καρπόδεση. Αν το επόμενο διάστημα έχουμε υψηλές θερμοκρασίες θα επηρεαστεί η καλλιέργεια και θα έχουμε ζημιές και μειωμένες αποδόσεις.
Το 2025 είχαμε πρόβλημα από τους καύσωνες με αποτέλεσμα να γίνει πιο όψιμη η καλλιέργεια και στην συγκομιδή να έχουμε βροχοπτώσεις. Αυτό δημιούργησε μεγάλες απώλειες στην παραγωγή ξερών φασολιών. Κανονικά η συγκομιδή θα έπρεπε να γίνεται από 10 Σεπτεμβρίου έως 15 Οκτωβρίου. Πέρσι ξεκίνησε από το Δεκέμβριο και φτάσαμε μέχρι τον Ιανουάριο. Το πρόβλημα που έχουμε όταν πάει πίσω η συγκομιδή είναι ότι ο ΕΛΓΑ, σύμφωνα με τον Κανονισμό Ασφάλισης, μετά τις 30 Οκτωβρίου δεν κάνει εκτιμήσεις ζημιάς στην καλλιέργεια φασολιών. Αυτό θα πρέπει να αλλάξει γιατί έχουν αλλάξει οι καιρικές συνθήκες στην περιοχή.
Μεγάλο πρόβλημα είναι το υψηλό κόστος καλλιέργειας που φτάνει στα 1.200 ευρώ το στρέμμα. Από αυτό το κονδύλι περίπου το 45% αφορά το κόστος στα εργατικά. Η καλλιέργεια έχει πολλές χειρωνακτικές εργασίες και υπάρχει έλλειψη χεριών.
Επίσης γίνονται πολλές εισαγωγές φασολιών, κυρίως από την Κίνα, καθώς και «ελληνοποιήσεις». Εκεί έχουν διαφορετικά καλλιεργητικά πρότυπα σε σχέση με την ΕΕ αλλά και μειωμένο κόστος παραγωγής. Υπάρχει μελέτη που έχει πληρώσει το κράτος, από την εποχή της υπουργείας του κ. Κοντού, για την ιχνηλασιμότητα στο φασόλι Καστοριάς και Πρεσπών, η οποία θα βοηθούσε στην αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων αλλά ακόμη βρίσκεται στα συρτάρια του ΥπΑΑΤ.
Όλα αυτά έχουν σαν αποτέλεσμα πολλοί παραγωγοί τα τελευταία χρόνια να έχουν εγκαταλείψει την καλλιέργεια. Το 2019 η καλλιέργεια έφτανε στα 15.800 στρέμματα, ενώ το 2026 έχει μειωθεί στα 7.500 στρέμματα. Και θα συνεχίσει να συρρικνώνεται αν δεν λυθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζει.
Ο κ. Τρύφων Φωτιάδης, διευθύνων σύμβουλος στις εταιρείες Άροσις και Προϊόντα Γης Βοΐου, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι μέχρι στιγμής η καλλιέργεια εξελίσσεται ομαλά χωρίς προβλήματα από καύσωνες και ακραία καιρικά φαινόμενα. Ωστόσο τα τρία τελευταία χρόνια οι καλλιεργούμενες εκτάσεις μειώνονται συνεχώς στους γίγαντες και τα πλακέ φασόλια. Αυτό οφείλεται κυρίως στην έλλειψη εργατικών χεριών, αφού οι συγκεκριμένες καλλιέργειες έχουν πολλά εργατικά.
Επίσης έχουμε τα τελευταία χρόνια προβλήματα με απώλεια παραγωγής λόγω των καιρικών συνθηκών στη περιοχή της δυτικής Μακεδονίας. Ένας ακόμη παράγοντας είναι η αύξηση του κόστους παραγωγής που έχουμε τα τελευταία χρόνια. Οι μειωμένες παραγωγές και η αυξημένη ζήτηση έχουν σαν αποτέλεσμα να έχουμε αυξημένες τιμές. Οι γίγαντες το 2025 είχαν τιμή παραγωγού πάνω από 5 ευρώ το κιλό, ενώ το ίδιο υψηλή τιμή είχαν και τα πλακέ. Επειδή μεγάλη ποσότητα φασολιών «διακινείται» στην αγορά χύμα έχουμε φαινόμενα παραοικονομίας αλλά και «ελληνοποιήσεων».
Η συγκομιδή φασολιών κάποτε ξεκινούσε από τις 15 Σεπτεμβρίου και κρατούσε περίπου ένα μήνα. Όμως οι καιρικές συνθήκες έχουν αλλάξει με αποτέλεσμα να έχουμε μια οψίμιση και η συγκομιδή να πηγαίνει Νοέμβριο και Δεκέμβριο. Αυτό δημιουργεί προβλήματα στην παραγωγή αλλά και στην εμπορία των προϊόντων.
Ο κ. Κώστας Φωτίου, πρόεδρος Αγροτικού Συνεταιρισμού Φασολοπαραγωγών Εθνικού Δρυμού (ΑΣΦΕΔ) Πρεσπών «Πελεκάνος», αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι μέχρι σήμερα έχουμε πολύ καλές καιρικές συνθήκες που έχουν βοηθήσει την καλλιέργεια φασολίων. Μόνο μέσα στον Ιούλιο είχαμε κάτι δυνατούς ανέμους που έριξαν τα καλάμια, με αποτέλεσμα να έχουμε κόστος εργατικών για να τοποθετηθούν ξανά. Πάντως αν συνεχιστούν αυτές οι καιρικές συνθήκες αναμένουμε φέτος να έχουμε υψηλές αποδόσεις και καλή παραγωγή.
Πέρσι είχαμε μεγάλα προβλήματα λόγω των καιρικών συνθηκών με αποτέλεσμα να φτάσουμε να συγκομίζουμε φασόλια μέχρι και τον Μάρτιο εξαιτίας των συνεχιζόμενων βροχοπτώσεων. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα μειωμένη παραγωγή με ποιοτικά προβλήματα και μεγάλες ποσότητες δεν ήταν εμπορεύσιμες. Όσον αφορά τις μέσες τιμές παραγωγού κυμάνθηκαν στα 5,5 ευρώ το κιλό.
Με τα σημερινά δεδομένα αναμένεται η συγκομιδή των φασολιών να ξεκινήσει από τα τέλη του Σεπτεμβρίου. Θέλουμε να έχουμε καλές συγκομιδές γιατί υπάρχει αυξημένη ζήτηση στην εγχώρια αγορά για τα φασόλια. Επίσης ο συνεταιρισμός από πέρσι ξεκίνησε τις εξαγωγές προς ΗΠΑ και Γαλλία και βλέπουμε να υπάρχουν πολύ καλές προοπτικές σε αυτές τις αγορές για τα ελληνικά φασόλια.
πηγή: agrotypos.gr
