Θέλω να θίξω ένα σοβαρό πρόβλημα, το οποίο πολλοί στον τόπο καταγωγής μου είτε δεν έχουν ακόμη αντιληφθεί είτε, για προφανείς πολιτικούς λόγους, επιλέγουν να αγνοούν. Αναφέρομαι στον νέο αυτοκινητόδρομο Ε65, ο οποίος παρουσιάζεται πανηγυρικά ως το έργο που θα φέρει ολόκληρη τη Δυτική Μακεδονία πιο κοντά στην Αθήνα.
Η πραγματικότητα, όμως, δεν είναι ίδια για όλους.
Αναμφισβήτητα, για τα Γρεβενά ο Ε65 αποτελεί ένα σημαντικό και θετικό έργο. Οι κάτοικοι της περιοχής δικαιολογημένα πανηγυρίζουν, καθώς αποκτούν έναν σύγχρονο αυτοκινητόδρομο, καλύτερη πρόσβαση σε νέες αγορές και μεγαλύτερες δυνατότητες τουριστικής και οικονομικής ανάπτυξης. Εάν καταγόμουν από τα Γρεβενά, πιθανότατα και το δικό μου κείμενο θα είχε πανηγυρικό χαρακτήρα.
Για εμάς, όμως, τους κατοίκους της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης και ιδιαίτερα των περιοχών νότια της πόλης, ποιος ακριβώς είναι ο λόγος να γιορτάζουμε;
Τι να γιορτάσουμε; Την περαιτέρω απαξίωση του δικού μας οδικού δικτύου; Την εγκατάλειψη και τον σταδιακό αφανισμό της Εθνικής Οδού Κοζάνης–Λάρισας; Την εκτροπή της κυκλοφορίας μακριά από τις κοινότητες, τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες της περιοχής μας;
Ποιο είναι το πραγματικό όφελος για την Αιανή, τα Σέρβια, το Βελβεντό, τη Νεράιδα και τις γύρω κοινότητες; Πώς ακριβώς θα ωφεληθούν οι επιχειρήσεις μαρμάρου στο Τρανόβαλτο, οι αγροτικοί συνεταιρισμοί του Βελβεντού, οι παραγωγοί, οι μεταφορείς και οι δεκάδες μικρές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη νότια Π.Ε. Κοζάνης;
Αντί για ανάπτυξη, οι επαγγελματίες και οι κάτοικοι της περιοχής μας βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο μιας ακόμη μεγαλύτερης κυκλοφοριακής, οικονομικής και αναπτυξιακής απομόνωσης.
Η αλλαγή της κυκλοφοριακής ροής προς τον Ε65 αναμένεται να αφαιρέσει σημαντικό μέρος της διερχόμενης κίνησης από τον οδικό άξονα Κοζάνης–Λάρισας. Αυτό μεταφράζεται σε λιγότερους επισκέπτες, λιγότερους πελάτες, χαμηλότερους τζίρους και, αναπόφευκτα, νέα λουκέτα.
Πόσες ακόμη επιχειρήσεις πρέπει να κλείσουν για να αντιληφθούν κάποιοι το μέγεθος του προβλήματος;
Πόσο εύκολο είναι να επιλέξει ένας επισκέπτης την περιοχή μας, όταν καλείται να ταξιδέψει μέσα από ένα απαρχαιωμένο και επικίνδυνο οδικό δίκτυο, όπως ο δρόμος του Σαρανταπόρου, με αμέτρητες στροφές, ελλιπή διαγράμμιση, ανεπαρκή συντήρηση και συχνή παρουσία άγριων ζώων στο οδόστρωμα;
Για ποια ακριβώς επιτυχία πανηγυρίζουν ορισμένοι;
Περιοχές μοναδικής φυσικής ομορφιάς και σημαντικής ιστορικής, πολιτιστικής και τουριστικής αξίας, όπως η Αιανή, το Βελβεντό, τα Σέρβια και η Νεράιδα, κινδυνεύουν να απομονωθούν ακόμη περισσότερο. Και η απομόνωση αυτή δεν θα είναι μόνο συγκοινωνιακή. Θα είναι οικονομική, κοινωνική και δημογραφική.
Οι επιχειρήσεις εστίασης και φιλοξενίας θα χάσουν σημαντικό μέρος της πελατείας τους. Οι μεταφορικές επιχειρήσεις και οι τοπικοί αυτοκινητιστές, που ήδη δοκιμάζονται, θα δεχθούν ακόμη ένα ισχυρό πλήγμα. Μαζί τους θα πληγούν τα συνεργεία, τα πρατήρια καυσίμων, τα εμπορικά καταστήματα και δεκάδες άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από την οδική κίνηση.
Η τοπική εφοδιαστική αλυσίδα θα αποδυναμωθεί. Η μεταφορά των αγροτικών προϊόντων θα καταστεί δυσκολότερη και ακριβότερη. Οι επιχειρήσεις μαρμάρου και οι παραγωγικές μονάδες της περιοχής θα αντιμετωπίσουν μεγαλύτερα προβλήματα πρόσβασης στις αγορές. Οι αγρότες και οι συνεταιρισμοί θα βρεθούν σε ακόμη δυσμενέστερη θέση.
Το αποτέλεσμα θα είναι περισσότερη ανεργία, περισσότερα λουκέτα, μεγαλύτερη οικονομική συρρίκνωση και ακόμη εντονότερη φυγή των νέων ανθρώπων από τον τόπο τους.
Όλα αυτά δεν προέκυψαν ξαφνικά. Είναι το αποτέλεσμα μιας χρόνιας πολιτικής εγκατάλειψης. Επί σειρά ετών, οι βουλευτές του νομού, σημερινοί και προηγούμενοι, δεν είδαν ή δεν θέλησαν να δουν το αυτονόητο, ότι η Εθνική Οδός Κοζάνης–Λάρισας έπρεπε εδώ και δεκαετίες να έχει αναβαθμιστεί σε έναν σύγχρονο, ασφαλή και λειτουργικό οδικό άξονα.
Ανάλογες, όμως, είναι και οι ευθύνες της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Οι δήμαρχοι Κοζάνης, Σερβίων και Βελβεντού αισθάνονται δικαιωμένοι από αυτή την εξέλιξη; Είναι ικανοποιημένοι από την κατάσταση στην οποία παραδίδεται η περιοχή; Ποια είναι η κληρονομιά που θα αφήσουν στις επόμενες γενιές;
Ένα απαξιωμένο οδικό δίκτυο; Δύο γέφυρες για την ασφάλεια και τη στατική επάρκεια των οποίων η τοπική κοινωνία εκφράζει διαρκώς ανησυχίες; Μια περιοχή που παραμένει συγκοινωνιακά αποκομμένη και περιμένει κάθε φορά ένα ακόμη πρόβλημα για να κινητοποιηθούν οι αρμόδιοι;
Αυτή είναι η παρακαταθήκη που σκοπεύουν να παραδώσουν;
Αντί να διεκδικήσουν ένα μεγάλο και ουσιαστικό έργο που θα συνέδεε τη νότια Π.Ε. Κοζάνης με τη Θεσσαλία και την υπόλοιπη χώρα, επέτρεψαν την πλήρη απαξίωση της Εθνικής Οδού Κοζάνης–Λάρισας και, μαζί με αυτήν, την απαξίωση ολόκληρης της περιοχής.
Οι πολιτικές ευθύνες είναι μεγάλες και δεν μπορούν πλέον να κρυφτούν πίσω από πανηγυρικές δηλώσεις, κορδέλες και φωτογραφίες εγκαινίων. Οι νυν και πρώην βουλευτές όλων των πολιτικών παρατάξεων, οι δήμαρχοι και όσοι κατείχαν θέσεις ευθύνης δεν είναι απλοί παρατηρητές. Είναι πρωταγωνιστές, συντελεστές και πολιτικά υπεύθυνοι για τη σημερινή κατάσταση.
Δεν είδαν το πρόβλημα όταν έπρεπε. Δεν διεκδίκησαν όταν μπορούσαν. Δεν αντέδρασαν όταν η περιοχή άρχισε να χάνει τη θέση της στον συγκοινωνιακό χάρτη. Και σήμερα εμφανίζονται να πανηγυρίζουν για ένα έργο που ευνοεί άλλες περιοχές, την ώρα που η δική μας οδηγείται σε βαθύτερη απομόνωση.
Καθώς πλησιάζουν ξανά οι εθνικές εκλογές, καλό θα ήταν να αναζητήσουν τις ψήφους τους προς τα Γρεβενά, εκεί όπου ο Ε65 πράγματι δημιουργεί προσδοκίες, ευκαιρίες και προοπτικές.
Στη δική μας περιοχή, όμως, στις κοινότητες και στους δήμους που εγκατέλειψαν, απαξίωσαν και καταδίκασαν στην απομόνωση, θα πρέπει πλέον να θεωρούνται πολιτικά ανεπιθύμητοι.
