Tsiompanos Yannis: Η μοναξιά είναι ίσως το μεγαλύτερο τίμημα του συλλέκτη. Κι αυτό, γιατί κινείται σε χρονικό πλαίσιο ασύγχρονο με την υπόλοιπη κοινωνία
Ενδιαφέρεται για ό,τι δεν είναι πια χρήσιμο, δεν είναι πια ορατό, δεν είναι πια «επίκαιρο». Εκεί όπου οι περισσότεροι βλέπουν «σκουπίδια», εκείνος βλέπει καθήκον.
Είναι επίσης μόνος του γιατί:
- εργάζεται χωρίς θεσμική κάλυψη,
- συχνά χωρίς αναγνώριση,
- και σχεδόν πάντα χωρίς βεβαιότητα ότι αυτό που διασώζει θα εκτιμηθεί όσο ζει.
Η μοναξιά του συλλέκτη δεν προκύπτει από απόσυρση, αλλά από πειθαρχία.
Δεν κραυγάζει, δεν εργαλειοποιεί, δεν βιάζεται.
Περιμένει. Ψάχνει. Καταγράφει. Διασταυρώνει.
Και αυτό τον απομονώνει από έναν κόσμο που προτιμά το άμεσο, το εύπεπτο, το συναισθηματικά φορτισμένο.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη πιο δύσκολο:
ο συλλέκτης συχνά μένει μόνος ακριβώς επειδή δεν ανήκει σε καμία αφήγηση· σε καμία κλίκα.
Δεν είναι κρατικός λειτουργός.
Δεν είναι ακτιβιστής.
Δεν είναι έμπορος με την έννοια που συχνά επιχειρούν να τον βαπτίσουν.
Είναι ένας ενδιάμεσος κρίκος. Και οι ενδιάμεσοι κρίκοι σπάνια αγαπιούνται· συχνά όμως εκμεταλλεύονται.
Τι συζητάμε όμως; Χωρίς στοιχειώδη παιδεία, δεν μπορεί να υπάρξει ούτε συλλεκτική παιδεία. Και τότε το πρόβλημα γίνεται δομικό, καθώς η συλλεκτική παιδεία προϋποθέτει:
διάκριση ανάμεσα στο τεκμήριο και στο σύμβολο,κατανόηση της έννοιας του αρχείου,αποδοχή ότι η ιστορία δεν διασώζεται μόνο από το κράτος,και σεβασμό στον ρόλο του ιδιώτη συλλέκτη ως ενδιάμεσου φορέα μνήμης, όχι ως εχθρού της.Σε ένα περιβάλλον όμως, όπως των τελευταίων ημερών, όπου:
η ιστορία αντιμετωπίζεται ως ιδεολογικό λάφυρο,το τεκμήριο κρίνεται με βάση το συναίσθημα και όχι την τεκμηρίωση και η μνήμη εργαλειοποιείται αντί να διασώζεται,να ανεβάζουν ιστορικές φωτογραφίες χωρίς πηγή,να αναπαράγουν εικόνες χωρίς τεκμηρίωση,να καταναλώνουν τη μνήμη ως θέαμα.
