Η κατασκευή της νέας εναλλακτικής χάραξης της ΕΟ Κοζάνης – Πτολεμαΐδας και η εν τέλει αναβάθμιση της υφιστάμενης όδευσης

Σύμφωνα με το υπό συζήτηση αίτημα της ΔΕΗ Α.Ε. στην περιφερειακή επιτροπή προκειμένου να είναι δυνατή η απόληψη κοιτάσματος λιγνίτη 4 εκ. τόνων περίπου, στην περιοχή του πρώην Βιομηχανικού Συγκροτήματος του Ορυχείου Μαυροπηγής είναι απαραίτητη η μετατόπιση – παραλλαγή τμήματος της Παλαιάς Εθνικής Οδού (ΠΕΟ) Κοζάνης – Πτολεμαΐδας, σε νέα θέση. Η μετατόπιση αυτή αφορά σε μικρό τμήμα μήκους περίπου 1,6 km. Η προτεινόμενη νέα χάραξη βρίσκεται εξ’ ολοκλήρου εντός του χώρου των Ορυχείων της ΔΕΗ και παρέχει μεγαλύτερη οδική ασφάλεια, λόγω βελτιωμένης καμπυλότητας, σύμφωνα με τη ΔΕΗ σε σχέση με την υφιστάμενη όδευση. Ο νέος άξονας θα διασταυρωθεί ανισόπεδα, σε δύο σημεία, με κύρια εργοταξιακή οδό καθώς και σε ένα σημείο με το ρέμα Σουλού.

Το ΥΠΕΧΩΔΕ είχε επιβάλει στη ΔΕΗ την κατασκευή νέας εναλλακτικής χάραξης της ΕΟ Κοζάνης – Πτολεμαΐδας σε όλο το μήκος της όταν αποχαρακτηρίσθηκε από Εθνική Οδός σε απλό γαιοτεμάχιο, το τμήμα
από τον κόμβο της Ποντοκώμης έως το κόμβο της Μαυροπηγής, η οποία αποτελούσε φραγμό στην επέκταση των ορυχείων προς τα δυτικά.

Ο κύριος της Οδού, το Υπουργείο, για τον αποχαρακτηρισμό του τμήματος έθεσε ως προϋπόθεση, για την ασφάλεια των μεταφορών, την αντικατάσταση του τμήματος με άλλο το οποίο θα είχε όλα τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά Δευτερεύοντος Εθνικού Οδικού Δικτύου.

Μετά από πολλά απεστάλησαν οι επιμέρους μελέτες της οριστικής παραλλαγής, όπως αυτές ελέγχθηκαν από το ΟΣΕ που ανέλαβε με προγραμματική σύμβαση καθήκοντα επιβλέποντα της μελέτης. Η εμπλοκή του ΟΣΕ στην οριστική παραλλαγή οφείλεται στην διακοπή του δικτύου του από Πτολεμαΐδα σε Κοζάνη, εντός των ορίων των ορυχείων, και η συμβατική υποχρέωση της ΔΕΗ ΑΕ να το αποκαταστήσει, επί ποινή. Τονίζεται ότι η όδευση της οριστικής παραλλαγής και της σιδηροδρομικής γραμμής είναι στο σχεδιασμό παράλληλες.

Κατά τον έλεγχο, από την Υπηρεσία, διαπιστώθηκε, στη γεωτεχνική μελέτη, ότι στα σημεία ελέγχου που τοποθετήθηκαν στα τμήματα της όδευσης που διέρχονται από αποθέσεις συνεχίζει να καταγράφεται σημαντική ετήσια υποχώρηση-καθίζηση του εδάφους. Μετά από αυτό η Υπηρεσία ζήτησε περισσότερες διευκρινίσεις, συγκάλεσε σύσκεψη όλων των εμπλεκομένων φορέων και ζήτησε πρόβλεψη και πιθανές εναλλακτικές λύσεις. Η πρόβλεψη είναι πως το φαινόμενο των καθιζήσεων θα συνεχίσει να υπάρχει για αρκετό διάστημα ακόμα, (αρκετά έτη), με συνέπεια σε περίπτωση κατασκευής και λειτουργίας της οριστικής παραλλαγής να υπάρχει μεγάλος κίνδυνος τροχαίων ατυχημάτων. Οι εναλλακτικές λύσεις που έλαβε δε θεωρήθηκαν επαρκείς και ασφαλείς από την Υπηρεσία και για το λόγο αυτό δεν υπέγραψε τη μελέτη.

Με βάση το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), που προβλέπει την ταχεία και πλήρη απολιγνιτοποίηση, θα επέλθει η σταδιακή περάτωση λειτουργίας των Ορυχείων και η μη περαιτέρω ανάπτυξή τους. Άρα, τα Ορυχεία δε θα προσβάλουν εκ νέου την ΠΕΟ Κοζάνης – Πτολεμαΐδας. Δεν υφίσταται, πλέον, ο λόγος κατασκευής της Οριστικής Παραλλαγής της ΠΕΟ. Η ΔΕΗ ΑΕ, μετά τα παραπάνω, επεσήμανε τη μη δυνατότητα υλοποίησης της Οριστικής μετατόπισης της ΠΕΟ Κοζάνης – Πτολεμαΐδας, όπως θεσμικά κατά το πρώτο στάδιο δεσμεύτηκε να υλοποιήσει και επανήλθε με νέα πρόταση.

Η Δ.Ε.Η. Α.Ε. πρότεινε τη διατήρηση με ολική αναβάθμιση της υφιστάμενης Παλαιάς Εθνικής Οδού Κοζάνης-Πτολεμαΐδας στη θέση της υφιστάμενης όδευσης με εξειδίκευση του είδους των παρεμβάσεων σε συνεννόηση και συμφωνία με την Περιφερειακή Αρχή και τη δέσμευση προηγούμενης έγκρισης από το Υπουργείο επί της εν λόγω νέας πρότασης. Δεσμεύθηκε να αναθέσει τη σύνταξη μελέτης οδοποιίας για το τμήμα της ΕΟ 3 που χρησιμοποιείται ως περιφερειακή οδός της Πτολεμαΐδας, από την είσοδό της,  (κόμβος ΕΟ 3 με άξονα Δυτ. Εορδαίας και νότια είσοδο Πτολεμαΐδας. Τέλος, στα πλαίσια συνεργασίας της ΔΕΗ ΑΕ με την Περιφέρεια Δυτ. Μακεδονίας και το Δήμο Εορδαίας, η πρώτη θα προχωρήσει στη σύνταξη της αναγκαίας μελέτης και στην αποκατάσταση του Σιδηροδρομικού σταθμού της Πτολεμαΐδας.

Με αυτά και αυτά η Περιφερειακή Επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα την έγκριση της αποδοχής της δωρεάς της μελέτης και κατασκευής του έργου «Δ’ Παραλλαγή τμήματος της Παλαιάς Εθνικής Οδού (ΠΕΟ) Κοζάνης – Πτολεμαΐδας στην περιοχή του πρώην Βιομηχανικού Συγκροτήματος του Ορυχείου Κεντρικού Πεδίου (Μαυροπηγής)». Η ΔΕΗ είχε ήδη κατασκευάσει τις Α’, Β’ και Γ’ Προσωρινές Παραλλαγές της ΠΕΟ Κοζάνης – Πτολεμαΐδας.

Ι.Π.