Η κυρία Μαρία ;ήταν σήμερα πολύ ευτυχισμένη. Είχε από το πρωί μουσαφίρηδες, είχε προσκαλέσει δύο οικογένειες προσφύγων στο σπίτι της να μαγειρέψουν μαζί και να φάνε στην αυλή της, στην Κοζάνη.
3 ενήλικες και πολλά παιδιά στην παρέα. Και για την κυρία Μαρία και για τις δύο οικογένειες Σύριων προσφύγων η μέρα αυτή ήταν ιδιαίτερα συγκινητική, γεμάτη συναισθήματα αλλά και γεύσεις. Όπως και για εμάς που βρεθήκαμε εκεί στην παρέα.
Η κυρία Μαρία είναι εθελόντρια στο χώρο προσωρινής φιλοξενίας του Δήμου Κοζάνης στη Λευκόβρυση. Πηγαίνει από πολύ το πρωί και μαγειρεύει μαζί με άλλους εθελοντές.
Οι δυο οικογένειες Σύριων έφυγαν από την κόλαση του πολέμου..Μετά από μεγάλη ταλαιπωρία αυτά τα δύο χρόνια στην Τουρκία ως πρόσφυγες, αποφάσισαν ότι δεν πάει άλλο. Στην μια απόπειρα να περάσουν από την Τουρκία στην Ευρώπη παραλίγο να πνιγούν. Το φουσκωτό αναποδογύρισε, έδειξαν φωτογραφίες πώς ήταν εκεί μέσα. Σώθηκαν και τα τα κατάφεραν στην δεύτερη προσπάθεια και βρέθηκαν στην Ελλάδα, ,Οι περιοχές τους έχουν ισοπεδωθεί. Δεν θα γύριζαν με τίποτα στην Τουρκία, δεν μπορούν να γυρίσουν στη Συρία. Ελπίζουν να φτάσουν στη Γερμανία όπου είναι ο σύζυγος της μίας κυρίας,
Ο άντρας της παρέας, μας λέει η κυρία Μαρία, είναι πάντα πρόθυμος να συμμετάσχει εθελοντικά σε όλα, διανομή τροφής, καθαριότητα, εργασίες στο χώρο. Όπως και μερικοί άλλοι πρόσφυγες. Πάντα χαμογελαστός και πρόθυμος να βοηθήσει.
Η κυρία Μαρία έμεινε έκπληκτη όταν μπήκε στο δωματιάκι των φίλων της στο κέντρο φιλοξενίας όπου την προσκάλεσαν μια μέρα για να την ευχαριστήσουν. Δεν ήταν μόνο από την καθαριότητα και την τακτοποίηση, αλλά και γιατί αντίκρισε εικόνες που ήξερε καλά, τις κουβέρτες τακτοποιημένες και τοποθετημένες τη μία πάνω στην άλλη, με γωνίες στην εντέλεια, όπως συνήθιζε να κάνει η μητέρα και η γιαγιά της, πρόσφυγες αυτές το 1922. Θυμήθηκε τους Έλληνες και Αρμένιους που είχαν καταφύγει πρόσφυγες το 1922-23 στη Συρία μετά την μικρασιατική καταστροφή.
Η κυρία Μαρία τους έχει αγαπήσει, σαν παιδιά της. Άνοιξε, λοιπόν, το σπίτι της και τους κάλεσε σήμερα να μαγειρέψουν και να φάνε. Αλλά και να κάνουν ένα καλό ντους και να ξεκουραστούν, να πλύνουν τα ρούχα τους.Μια διαφορετική ημέρα σίγουρα για τους Σύριους, Ένιωσα πολύ τυχερός που βρέθηκα και εγώ στην παρέα χάρη στη Φάνη,
Φάγαμε, λοιπόν, Συριακή κουζίνα. Πολύ νόστιμα φαγητά που μαγείρεψαν οι Σύριοι. Αλλά πέρα από την κουζίνα, άλλη μια έκπληξη μας περίμενε. Ο Αχμέτ πήρε το ψαλίδι και κούρεψε με καταπληκτική μαεστρία και γρηγοράδα τον Γρηγόρη και υποσχέθηκε στην κυρία Μαρία να την κουρέψει μια μέρα στη Λευκόβρυση. Κουβαλάει μαζί του την ποδιά που βάζει στους πελάτες του. Το επάγγελμά του, όπως μας εξήγησε και έμπρακτα είναι κουρέας.
Αλήθεια πόσες ικανότητες και επαγγέλματα δεν υπάρχουν μέσα στους πρόσφυγες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν και την ελληνική κοινωνία! Χρειάζεται όμως καλύτερη οργάνωση και μια οργανωμένη υποδοχή και κοινωνική ένταξη για όσους θα ήθελαν να μείνουν εδώ. Τεχνίτες, γιατροί, νοσοκόμοι, καλλιτέχνες, μουσικοί, μάγειροι, καθηγητές, αγρότες βρίσκονται ανάμεσα στους πρόσφυγες και θα ήταν χρήσιμοι σε πολλές περιοχές, στην κοινωνία μας.
Να, όμως, κι άλλο ένα καλό παράδειγμα από την ευρύτερη περιοχή της Κοζάνης, που το συζητάγαμε με τους υπόλοιπους καλεσμένους της κυρίας Μαρίας, καθισμένοι γύρω από το πολύχρωμο τραπέζι (ίσως γιατί είναι μια περιοχή που ξέρει τι θα πει προσφυγιά): Ο δήμαρχος, οι κάτοικοι αλλά και ο μητροπολίτης της περιοχής ζητάνε να φιλοξενήσουν 40 παιδιά πρόσφυγες στην παιδική εστία Πεντάλοφου στον Δήμο Βοΐου. Η αρχή είχε γίνει πριν μερικά χρόνια όταν η εστία ξαναζωντάνεψε όταν φιλοξένησε αλβανάκια. Χαίρονται που ακούνε παιδικές φωνές και θέλουν τώρα να φιλοξενήσουν παιδιά από τη Συρία. Η παιδική εστία έχει, λένε, υποδομές αλλά και προσωπικό που μπορεί και θέλει να φροντίσει τα προσφυγόπουλα. Αλλά το σημαντικό είναι ότι και οι κάτοικοι δηλώνουν ότι θα είναι εθελοντές.
Χρειάζεται να σκεφτούμε ως κοινωνία ότι ήρθε η ώρα να περάσουμε από την φιλανθρωπία σε μια πιο οργανωμένη πολιτική για τους πρόσφυγες που θα είναι επωφελής και για τους πρόσφυγες και για τις τοπικές κοινωνίες, μια πολιτική που θα δημιουργήσει νέες δυναμικές και για την κοινωνία και για την οικονομία μας.
Γύρω και δίπλα μας υπάρχουν εδώ και χρόνια αυτές οι δυνατότητες αλλά δεν τις αξιοποιήσαμε. Στο ΤΕΙ Κοζάνης, για παράδειγμα, όπως μου εξηγούσε η Φάνη Φτάκα-Τσικριτζή, η αντιδήμαρχος πολιτισμού Κοζάνης υπάρχουν πλέον πολλά παιδιά που είναι πρόσφυγες δεύτερης γενιάς.Με πρωτοβουλία της ο Δήμος οργανώνει μεταξύ άλλων εκδηλώσεις για την ανάδειξη των πολλών γλωσσών που υπάρχουν στην Κοζάνη αλλά και των πολιτισμικών στοιχείων τους. Η διατροφή είναι άλλο ένα στοιχείο πολιτισμού που μπορεί να αναδείξει την περιοχή ως κέντρο συνάντησης των διαφορετικών “πολιτισμών της κουζίνας” ανθρώπων που ζουν εκεί.
.
Αυτό που έγινε σήμερα στο σπίτι και στην αυλή της κυρίας Μαρίας, αυτό που γίνεται στη Λευκόβρυση χάρη στην οργανωμένη προσπάθεια του Δήμου Κοζάνης αλλά και άλλων φορέων και των εθελοντών, αυτό που γίνεται στην μαθητική εστία Πενταλόφου στο Δήμο Βοΐου, αυτό που γίνεται μέσα από την ανάδειξη των γλωσσών και των πολιτισμικών στοιχείων, αυτά και άλλα πολλά θα μπορούσαν να αποτελέσουν βασικά στοιχεία μιας συνεκτικής πολιτικής για το προσφυγικό που και θα αναζωογονήσει την ελληνική κοινωνία και θα αντιμετωπίζει τους πρόσφυγες ως ανθρώπους που χρειάζονται μεν προστασία αλλά έχουν και ικανότητες, δεξιότητες, δυνατότητες….
