Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΦΑΝΟΥ ΤΗΣ ΣΚ’ΡΚΑΣ ΛΑΖΟΣ ΚΟΥΖΙΑΚΗΣ ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΦΑΝΟΥ ΠΟΥ ΚΡΑΤΑΕΙ ΩΣ ΤΙΣ ΗΜΕΡΕΣ ΜΑΣ

-“Αποκριά σημαίνει λαϊκή συμμετοχή”

Αποκριά στην Κοζάνη σημαίνει συμμετοχή, σημαίνει φωτιά, τραγούδι σκωπτική διάθεση, γλέντι και πειράγματα! Για τις ρίζες του εθίμου της Αποκριάς στην Κοζάνη μίλησε μεταξύ άλλων στο ΡάδιοΛόγος και τον Λύσανδρο Ρήγας ο πρόεδρος του φανού της “Σκ’ρκας” Λάζος Κουζιάκης. “Αποκριά σημαίνει συμμετοχή, δεν χρειάζεται κανείς να είναι μέρος ενός συλλόγου για να το ζήσει! Αυτή είναι και η μεγάλη επιτυχία του εθίμου, η λαϊκή συμμετοχή . Ο κόσμος μπορεί να τραγουδήσει και να συμμετέχει μέσα στο δρώμενο του φανού, και ο καθένας αισθάνεται σαν να συμμετέχει! “, είπε χαρακτηριστικά, μιλώντας για το έθιμο.  Για την ακριβή ιστορική του προέλευση, σημείωσε, δεν υπάρχουν στοιχεία, αλλά παρουσιάζονται κατά καιρούς και αποδεικνύεται ότι σχεδόν από την ίδρυση της Κοζάνης, με τους πρώτους κατοίκους να κατοικούν αρχικά στη Σκ’ρκα. Όπως τόνισε: “Οι πρώτοι ήρθαν από τη βόρειο Ήπειρο και μετά ακoλούθησαν από όλη την Ελλάδα . Οι άνθρωποι μετέφεραν τα έθιμα του τόπου τους και όταν η Κοζάνη πήρε τη μορφή χωριού και  πόλης και λόγω της οικονομικής ευημερίας, ο λαός δεν ξέχασε τα έθιμα, σε εύκολα και πολύ δύσκολα χρόνια. Η σάτιρα γινόταν και τότε και σατίρισε τις πράξεις των ανθρώπων της εξουσίας, όπως ήταν τότε τα όργανα της εκκλησίας . Η σάτιρα αυτή είχε σε ορισμένες περιπτώσεις αρνητικά αποτελέσματα για τη συνέχιση του εθίμου, μιας και υπήρχαν παρεμβάσεις για το σταμάτημά του. Μια τέτοια περίπτωση είναι το 1869 , μετά το θάνατο δύο αδελφών στα Λουγκατσάρια, υπάρχει μια επιστολή ενός Κοεμτζόπουλου στο θείο του Κομετζή στη Θεσσαλονίκη, με την προτροπή να καταργηθεί η Αποκριά. Όπως και έγινε για δύο – τρεις φορές , αλλά η λαϊκή δύναμη δεν το επέτρεψε! Η αποκριά είναι και χριστιανική γιορτή, με τη Καθαρά Δευτέρα να ξεκινάει η σαρακοστή, ενώ υπάρχει συγκερασμός γιορτών. Τα τραγούδια της Αποκριάς, λέγονται μόνο τότε και όχι όλο τον υπόλοιπο χρόνο . Πριν τραγουδήσουν τότε τα σκωπτικά τραγούδια, οι γυναίκες έφευγαν και έμεναν μόνο οι άνδρες. Τα τελευταία χρόνια γίνεται μια μεγάλη προσπάθεια για να μάθει η νεολαία τα τραγούδια , ώστε οι μεγάλοι να μεταβιβάσουν την εμπειρία τους με τον πιο σωστό τρόπο”.

Παλαιοτέρα ο φανός της Σκ’ρκας γινόταν πιο κάτω. Σταμάτησε το 1958 μετά από ένα αυτοκινητιστικό στο οποίο σκοτώθηκαν 4 μέλη του, και ξεκίνησε εκ νέου το 1983 επί δημαρχίας  Παγούνη, χρονιά όπου χρηματοδοτήθηκαν οι φανοί για πρώτη φορά. Το έθιμο παραμένει αναλλοίωτο και παρά τις προτάσεις για ένταξη νεωτερισμών, η όποια τέτοια προσπάθεια απορρίφτηκε από μόνη της, σημείωσε σχετικά ο κ. Κουζιάκης

 

Οι δραστηριότητες του Φανού της Σκ’ρκας

Ο Φανός της Σκ’ρκας συμμετέχει στην παρέλαση με άρμα με στόχο τη γενικότερο πολιτική σάτιρα, μέσα στο γενικότερο κλίμα και θέμα “χρυσές καρέκλες”, Προκαλώντας εντύπωση, με μηνύματα της εποχής. Επίσης ο σύλλογος θα μεταβεί το Σάββατο το απόγευμα στο Πλαγιάρι Θέρμης, στήνοντας ένα φανό στη Θεσσαλονίκη και μεταφέροντας το έθιμο.  Ακόμη, την Πέμπτη τα μέλη του φανού χορεύουν με τα υπόλοιπα χορευτικά στην κεντρική πλατεία, ενώ το μεσημέρι ανάβει και ο παιδικός φανός. Το βράδυ το κάλεσμα γίνεται στην κεντρική πλατεία και το γλέντι μεταφέρεται στη πλατεία της Σκ’ρκας με εκατοντάδες επισκέπτες.

Β.Σ.