Το μουσείο Μακεδονικού Αγώνα στο Χρώμιο έχει χρόνια να ζήσει την παλιά του αίγλη , τότε επί του ιδρυτή του Kώστα Σιαμπανόπουλου με τα δεκάδες πούλμαν να το επισκέπτονται. Τώρα περνά δύσκολες ώρες με πολλούς μαθητές, αλλά και εκπαιδευτικούς να μην γνωρίζουν καν την ύπαρξη του. Σε ένα πραγματικά βουκολικό τοπίο στα 1.000 μέτρα κάτω ακριβώς από το όρος Μπούρινος, εκεί που εξελίσσονται σημαντικά γεωλογικά φαινόμενα απλώνεται σε μια περιοχή 70 περίπου στρεμμάτων η ιστορία της Μακεδονίας από την αρχαιότητα ως και το 1912.Ένα ιερό μνημείο ,αλλά και ένας τόπος απίστευτης γεωλογικής αξίας  που θα έπρεπε να συγκεντρώνει γεωλόγους από όλο τον κόσμο, φοιτητές ιστορίας, δεκάδες μελετητές, πανεπιστήμια και ιδρύματα.

Βρίσκεται  σε απόσταση 45 λεπτών περίπου από την Κοζάνη, απέχει 37 χλμ. από την Κοζάνη και 12 χλμ. από την Αιανή και αποτελεί το αδελφάκι του Λαογραφικού Μουσείου και Φυσικής Ιστορίας της Κοζάνης, γέννημα –θρέμμα του Συνδέσμου Γραμμάτων και Τεχνών. Πέρασαν 30 χρόνια από τη δημιουργία του μουσείου και σίγουρα δεν είναι η Συνθήκη των Πρεσπών στις 12 Ιουνίου του 2018 αυτή που το απομόνωσε από τον επισκέπτη  και την εκπαιδευτική κοινότητα. Πολύ νωρίτερα είχε χάσει τη ζωντάνια του , τουλάχιστον τα τελευταία 10-15 χρόνια. Είναι γεγονός ότι  έχει ανάγκη στήριξης από την πολιτεία, αλλά και από το χωριό το Χρώμιο, εκεί που ξεκίνησε ο ένοπλος αγώνας κατά των Οθωμανών. 

Ο επισκέπτης μπορεί να μελετήσει τις προτομές  μακεδονομάχων, ανδρών και γυναικών , το μουσείο των πεσόντων, το μνημείο με τις προτομές του Φιλίππου Β’, του Αριστοτέλη και του Μεγάλου Αλεξάνδρου, και τον αναπαλαιωμένο ναό του Αγίου Νικολάου, όπου ο ιερέας είχε ευλογήσει τα όπλα των Ελλήνων αγωνιστών το 1878, αλλά και να δει στο κτίριο του μουσείου του Μακεδονικού Αγώνα φωτογραφίες, γκραβούρες και κειμήλια των αγωνιστών της ανεξαρτησίας της Μακεδονίας.

Για τους μαθητές αποτελεί ιδανικό μέρος για να μάθουν για τον μακεδονικό ελληνισμό από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου μέσα σε ένα μαγευτικό φυσικό τοπίο, να κάτσουν κάτω από τα αιωνόβια δέντρα και να ακούσουν ιστορίες μακεδονομάχων, να μάθουν την ιστορία μας μέσα σε ένα ιδανικό τοπίο, το οποίο πέρα από την ιστορικότητά του  συμβάλει στην ερμηνεία παγκόσμιων γεωλογικών φαινομένων όπως είναι το μοντέλο των τεκτονικών λιθοσφαιρικών πλακών. Δεν είναι τυχαίο ότι ο δάσκαλος ο αείμνηστος Κώστας Σιαμπανόπουλος ετοιμαζόταν να φτιάξει γεωλογικό μουσείο, το οποίο δεν προχώρησε.

Εκεί λοιπόν που συναντιέται η ιστορία με τη γεωλογία με το Χρώμιο χτισμένο στην καρδιά του οφιολιθικού συμπλέγματος του βουνού Μπούρινος υπάρχει ένα μουσείο που μαραζώνει. Οι προτομές, τα μνημεία θέλουν συντήρηση.  Το χωριό  επιθυμεί σφόδρα την κανονικότητα της λειτουργίας του μουσείου. Η  εκμετάλλευση του όμως από το Σύνδεσμο δημιουργεί προσχώματα και κυρίως η οικονομική αδυναμία στήριξης ενός μουσείου με μηδενικά έσοδα. Φυσικά η κοινότητα Χρωμίου έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια σε πολλές εκδηλώσεις για την ανάδειξη κυρίως της γεωλογικής σπουδαιότητας της περιοχής. 

 

Ένα μεγάλο συνέδριο για την θεωρία των τεκτονικών πλακών  στο Χρώμιο

Επόμενο συνέδριο αυτό από τις 5-9 Σεπτεμβρίου με θέμα «50 χρόνια τεκτονικές πλάκες Η θεωρία των τεκτονικών πλακών». 100 επιστήμονες του χώρου από όλο τον κόσμο θα συγκεντρωθούν για να μελετήσουν γεωλογικές ιδιαιτερότητες του χώρου με διοργανωτές  το Γεωπάρκο Γρεβενών Τηθύος  , τον Πολιτιστικό Σύλλογο του χωριού «Ρωμιοσύνη», και τους Φίλους  Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα .Από το 2004 ξεκίνησε η προσπάθεια από την τοπική κοινότητα για τη γεωλογική σημασία της περιοχής ώστε να διαδοθεί ο γεωφυσικός πλούτος της περιοχής  όσο και η  ανάπτυξη του γεωτουρισμού. Δυστυχώς ο καθηγητής Eldridge Moores από το πανεπιστήμιο Ντέϊβιντ, που  θεωρείται ένας από τους «πατέρες» της θεωρίας των τεκτονικών πλακών με βάση την επιστημονική του εργασία πάνω στους οφιόλιθους του Μπούρινου έχασε τη ζωή του στις φωτιές της Καλιφόρνιας. Ο ίδιος με ομάδα αμερικανών γεωλόγων είχε φιλοξενηθεί πέρυσι στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, στον μοναδικής αρχιτεκτονικής ξενώνα του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, ο οποίος επίσης αδικείται. Στο συνέδριο του Σεπτεμβρίου θα παραστούν τα παιδιά του.

Ας μην ξεχνάμε ότι το μουσείο κατασκευάστηκε πρωτίστως όμως προς τιμήν των αγωνιστών εκείνων της ελευθερίας και για  τη διατήρηση και διάδοση της μνήμης των αγώνων του Ελληνισμού για την απελευθέρωση της Μακεδονίας και δεν χωρούν αντιπαραθέσεις. Κάθε χρόνο τέλη Σεπτεμβρίου, πραγματοποιείται από το Σύνδεσμο γραμμάτων και Τεχνών Ν. Κοζάνης η επέτειος του Μακεδονικού Αγώνα. Δεκάδες επίσημοι και πλήθος κόσμου και κυρίως τα χορευτικά συγκροτήματα του Συνδέσμου πλαισιώνουν την εκδήλωση, αλλά δεν αρκεί.

 Το Χρώμιο, ένα καθαρά κτηνοτροφικό χωριό με 5.000 κατσίκια και πρόβατα που έπαθε μεγάλες ζημιές από το σεισμό του 1995, πέρασε έντονα πλημμυρικά φαινόμενα έπεσε ακρίδα και αδυνατούσαν τα ζώα να βοσκήσουν , αντιστέκεται…με το  οφιολιθικό  σύμπλεγμα του Μπούρινου να αλλάζει το τοπίο τόσο δραματικά όσο και εντυπωσιακά….

Ιωάννα Παπαδημητρίου