Η φράση ‘Τα ανέκφραστα συναισθήματα δεν πεθαίνουν, θάβονται ζωντανά και είναι θέμα χρόνου να εκδηλωθούν με τρόπο δυσάρεστο’ αναδεικνύει μια βαθιά ψυχολογική αλήθεια ότι καταπιέζεται ..δεν εξαφανίζεται.Αντίθετα, παραμένει ενεργό μέσα μας αναζητώντας έναν τρόπο να εκφραστεί.Η φράση αυτή συμπυκνώνει μια από τις πιο ουσιαστικές αλήθειες της ανθρώπινης ψυχής.Τα συναισθήματα δεν είναι απλές σκέψεις που μπορούμε να διαγράψουμε κατά βούληση.Είναι εσωτερικές εμπειρίες που ζητούν αναγνώριση , κατανόηση και έκφραση.Όταν τους αρνούμαστε χώρο δεν εξαφανίζονται.Παραμένουν μέσα μας ,σαν υπόγεια ρεύματα που συνεχίζουν να κινούνται αθέατα, επηρεάζοντας τον τρόπο που σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε και σχετιζόμαστε με τους άλλους .
Από μικρή ηλικία, πολλοί άνθρωποι διδάσκονται να κρύβουν όσα νιώθουν..’Μην κλαίς ‘…’Μην θυμώνεις ‘…’Να είσαι δυνατός ‘..’Ξέχνα το και προχώρα ‘κ.ά.Πίσω από αυτές τις φράσεις κρύβεται συχνά η πεποίθηση ότι τα δύσκολα συναισθήματα αποτελούν εμπόδιο στην πρόοδο ή ένδειξη αδυναμίας.Έτσι, αντί να μάθουμε να τα διαχειριζόμαστε, μαθαίνουμε να τα καταπιέζουμε.Όμως η καταπίεση δεν είναι λύση…είναι αναβολή.Είναι σαν να κλείνουμε ένα ηφαίστειο με ένα καπάκι, ελπίζοντας ότι η λάβα θα πάψει να υπάρχει.
Όταν τα συναισθήματα μένουν για μεγάλο διάστημα ανέκφραστα, συχνά μετατρέπονται σε εσωτερική ένταση.Μπορεί να εμφανιστούν ως άγχος, εκνευρισμός, ψυχική εξάντληση., ακόμα και ως σωματικά συμπτώματα.Ένας άνθρωπος που καταπιέζει διαρκώς τον θυμό του μπορεί κάποια στιγμή να ξεσπάσει υπερβολικά για μια ασήμαντη αφορμή.Κάποιος που δεν επιτρέπει στον εαυτό του να θρηνήσει μια απώλεια ίσως βιώσει αργότερα βαθιά μελαγχολία ή συναισθηματική αποστασιοποίηση από τους άλλους .
Ο πόνος που δεν εκφράζεται μετατρέπεται συχνά σε θλίψη χωρίς εμφανή αιτία.Ο θυμός που δεν βρίσκει λόγια γίνεται πικρία.Ο φόβος που δεν αναγνωρίζεται μεταμορφώνεται σε άγχος.Η απογοήτευση που δεν μοιράζεται γίνεται κυνισμός.Τα συναισθήματα αλλάζουν μορφή, αλλά δεν παύουν να υπάρχουν.Συνεχίζουν να διεκδικούν την παρουσία τους μέσα από σκέψεις, αντιδράσεις, συμπεριφορές ή ακόμα και μέσα από το σώμα.
Πόσες φορές ένας άνθρωπος ξεσπάει ξαφνικά για μια μικρή αφορμή, ενώ στην πραγματικότητα κουβαλά χρόνια συσσωρευμένης έντασης;Πόσες φορές μια φαινομενικά ασήμαντη λέξη αγγίζει μια παλιά πληγή και προκαλεί δυσανάλογη αντίδραση;Αυτές οι στιγμές αποκαλύπτουν ότι το συναίσθημα δεν γεννήθηκε εκείνη την στιγμή…απλώς βρήκε την ευκαιρία να εμφανιστεί.Ήταν ήδη παρόν, θαμμένο κάτω από στρώματα σιωπής και άρνησης.
Η ψυχή διαθέτει μια παράξενη μνήμη.Μπορεί να ξεχνά όσα τη σημάδεψαν βαθιά.Οι ανείπωτες λέξεις, οι αδικίες που δεν εκφράστηκαν, οι απώλειες που δεν πενθήθηκαν,οι ανάγκες που δεν ακούστηκαν παραμένουν μέσα μας σαν ανοιχτοί λογαριασμοί.Και όσο περισσότερο προσπαθούμε να τους αγνοήσουμε, τόσο μεγαλύτερη δύναμη αποκτούν.
Υπάρχει μια λεπτή αλλά σημαντική διαφορά ανάμεσα στη σιωπή και στη γαλήνη.Η γαλήνη προκύπτει όταν έχουμε συμφιλιωθεί με όσα νιώθουμε.Η σιωπή αντίθετα, μπορεί να είναι απλώς η απουσία έκφρασης.Ένας άνθρωπος μπορεί να φαίνεται ήρεμος εξωτερικά, ενώ εσωτερικά να δίνει καθημερινά μάχη με συναισθήματα που δεν τόλμησε ποτέ να αντικρίσει.Η πραγματική ηρεμία δεν γεννιέται από την καταπίεση, αλλά από την αποδοχή.
Τα ανέκφραστα συναισθήματα επηρεάζουν και τις σχέσεις μας .Συχνά ζητάμε από τους άλλους να καταλάβουν όσα δεν έχουμε εκφράσει ποτέ.Περιμένουμε να μαντέψουν τον πόνο μας την ανάγκη μας για αγάπη, την απογοήτευση μας ή την ανάγκη μας για αναγνώριση.Όταν αυτό δεν συμβαίνει, αισθανόμαστε μόνοι, παρεξηγημένοι ή θυμωμένοι.Στην πραγματικότητα όμως οι άλλοι δεν μπορούν να ακούσουν όσα εμείς δεν τολμάμε να πούμε.
Η ωριμότητα δεν βρίσκεται στην απουσία συναισθημάτων αλλά στην ικανότητα να τα αναγνωρίζουμε χωρίς να γινόμαστε σκλάβοι τους.Να μπορούμε να πούμε ‘πονάω’…’φοβάμαι’..’θυμώνω’..’στεναχωριέμαι’.. χωρίς ντροπή και χωρίς ενοχή.Η έκφραση δεν ακυρώνει τη δύναμη του ανθρώπου…την αποδεικνύει.Χρειάζεται περισσότερο θάρρος να αντικρίσει κανείς την αλήθεια του παρά να συνεχίσει να την κρύβει.
Ίσως γι’αυτό τα ανέκφραστα συναισθήματα επιστρέφουν πάντα.Όχι για να μας τιμωρήσουν, αλλά για να μας υπενθυμίσουν ότι ένα κομμάτι του εαυτού μας ζητά να ακουστεί.Κάθε καταπιεσμένο συναίσθημα είναι μια φωνή που περιμένει αναγνώριση.Και όσο την αγνοούμε, τόσο πιο επίμονα χτυπά την πόρτα της συνείδησής μας.
Τελικά, η ψυχική ελευθερία δεν σημαίνει να μην πονάμε, να μη φοβόμαστε ή να μην θυμώνουμε.Σημαίνει να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να βιώνει αυτά τα συναισθήματα, να τα κατανοεί και να τα μετατρέπει σε γνώση και αυτογνωσία.Γιατί ότι θάβεται ζωντανό μέσα μας δεν παύει να αναπνέει.Περιμένει υπομονετικά τη στιγμή που θα βρεί διέξοδο.Και τότε, είτε ως κραυγή…είτε ως σιωπηλή θλίψη,θα ζητήσει αυτό που του αρνηθήκαμε από την αρχή να υπάρξει.Οι πληγές που δεν μιλούν, συχνά φωνάζουν αργότερα μέσα από την συμπεριφορά μας.Και τα συναισθήματα που δεν εκφράζονται όταν γεννιούνται, συνήθως επιστρέφουν αργότερα πιο δυνατά, απαιτώντας να ακουστούν.
ΒΙΣΚΑ ΖΩΗ -ΠΟΛΥΞΕΝΗ
