«Ο κόσμος έχει ανάγκη την τέχνη. Αυτή θα τον βγάλει από το βάραθρο, όπου τον έχουν καταδικασμένο να υποφέρει, τυφλός και αβοήθητος. Το τραγούδι του ποιητή είναι ένα διαφορετικό ψωμί, ζυμωμένο με ήλιο, με ιδρώτα και αίμα. Κι αυτός είναι ο προορισμός του ποιητή. Να χορτάσει ο κόσμος ψωμί, φως, τραγούδι. Πραγματικό ψωμί πρώτα. Γιατί νηστικός δεν βλέπει, δεν μπορεί να δει πιο πέρα, να ξεπεράσει τη μοίρα του. Ύστερα φως, γνώση, παιδεία, μόρφωση. Και τραγούδι, τέχνη, πολιτισμός. Ιδού η αγία Τριάδα του ποιητή της Ρωμιοσύνης: Ψωμί, φως, τραγούδι!». Αυτά γράφει η Ελένη Χωρεάνθη για το Γιάννη Ρίτσο, ο οποίος υπηρέτησε όσο κανείς τη στρατευμένη τέχνη, παράδειγμα προς μίμηση για όλους τους καλλιτέχνες της χώρας μας μέσα στις δύσκολες συγκυρίες που βιώνουμε.

Μια τέχνη αντίστασης απέναντι  στο φόβο που σπέρνει ο νέος ιός και καθαρά ανθρωποκεντρική κόντρα στην αποστασιοποίηση που επιδιώκεται.«Μικρός λαός και πολεμά δίχως σπαθιά και βόλιαγια όλου του κόσμου το ψωμί, το φως και το τραγούδι». Ο καλλιτεχνικός κόσμος καλείται να βρει τον τρόπο να αγγίξει τον άνθρωπο, να μεταφέρει μήνυμα αλληλεγγύης , να εκφράσει  την άλλη άποψη.

Είναι πραγματικά αντιφατικό να μένουν κλειστά τα σχολεία και τα θέατρα και να ανοίγουν πρώτα τα κομμωτήρια και μάλιστα με διευρυμένο ωράριο. «Γκρεμίστε την Εκκλησία για να κάμετε το σχολείο…» έλεγε ο Πατροκοσμάς στα χρόνια της τουρκοκρατίας. Το σχολείο είναι ο ναός της αληθινής γνώσης και έτσι μέσα σε αυτό «ιερουργούν» οι εκπαιδευτικοί, όχι σε πέτρινες πλάκες, αλλά στις καρδιές των παιδιών. Έλεγε ότι ο άνθρωπος με την παιδεία φωτίζεται και ότι αμαρτάνουν οι γονείς πού δεν προτρέπουν ή πού εμποδίζουν τά παιδιά τους προς αυτήν. «Καλύτερα να τα αφήσετε φτωχά και γραμματισμένα, παρά πλούσια και αγράμματα». Τόνιζε επίσης, ότι η παιδεία πρέπει να προσφέρεται σε όλους και μάλιστα δωρεάν.

«Κάποτε θα ‘ρθουν να σου πουν

πως σε πιστεύουν, σ’ αγαπούν

και πώς σε θένε

 

Έχε το νου σου στο παιδί,

κλείσε την πόρτα με κλειδί

ψέματα λένε

 

Κάποτε θα ‘ρθουν γνωστικοί,

λογάδες και γραμματικοί

για να σε πείσουν

 

Έχε το νου σου στο παιδί

κλείσε την πόρτα με κλειδί,

θα σε πουλήσουν

 

Και όταν θα ‘ρθουν οι καιροί

που θα ‘χει σβήσει το κερί

στην καταιγίδα

 

Υπερασπίσου το παιδί

γιατί αν γλιτώσει το παιδί

υπάρχει ελπίδα»

 

Αυτά τραγούδησε ο Παύλος Σιδηρόπουλος, σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου και μουσική Μίκυ  Θεοδωράκη.

 

Ιωάννα Παπαδημητρίου