Με αφορμή τα 300 χρόνια από τη γέννηση του Ευγένιου Βούλγαρη (1716-1806), η Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη σε συνεργασία με τον Σύλλογο Βιβλιοθηκονόμων Δυτ. Μακεδονίας και τον Σύνδεσμο Γραμμάτων και Τεχνών Κοζάνης, διοργάνωσαν διάλεξη με θέμα: “Ο Ευγένιος Βούλγαρης και η παιδεία στην Κοζάνη”.
Την Τετάρτη το απόγευμα στο Ιστορικό – Λαογραφικό & Φυσικής Ιστορίας Μουσείο Κοζάνης ο ομιλητής Δρ. Ηλίας Τεμπέλης, Αναπλ. Καθηγητής Τομέα Ανθρωπιστικών και Πολιτικών Επιστημών της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων μίλησε για την παιδεία στην Κοζάνη στα μέσα του 18ου αιώνα και ειδικότερα για το έργο του Ευγένιου Βούλγαρη ως σχολάρχη της “Στοάς” της Κοζάνης (1745-1748/49). Περιέγραψε τις σχέσεις του με τον Μελέτιο Κατακάλου, επίσκοπο Σερβίων και Κοζάνης, τον Καστοριανό λόγιο Σεβαστό Λεοντιάδη, οπαδό του κορυδαλισμού, και με τον Νικόλαο Βάρκοση, ο οποίος δίδασκε συστηματικά τον γερμανικό Διαφωτισμό, όπως προκύπτει από τα χειρόγραφα της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης. Επίσης αναφέρθηκε στη σταδιοδρομία μαθητών του Βούλγαρη στην Κοζάνη, όπως του ιατροφιλόσοφου Θωμά Μανδακάση και έγινε αναφορά στα μοναδικά ξυλόγλυπτα από το αρχοντικό των Σακελλαρίων με μαθηματικό περιεχόμενο, τα οποία σήμερα φυλάσσονται στο Ιστορικό – Λαογραφικό και Φυσικής Ιστορίας Μουσείο Κοζάνης και πιθανώς σχετίζονται έμμεσα με τον Βούλγαρη.
Την εκδήλωση προλόγισε η κ. Ελένη Μαργαρίτη, Πρόεδρος του Συλλόγου Βιβλιοθηκονόμων Δυτ. Μακεδονίας
Λίγα λόγια για τον Ευγένιο Βούλγαρη
Ο Ευγένιος Βούλγαρης ή Βούλγαρις (1716 – 1806) ήταν Έλληνας κληρικός, παιδαγωγός, μεταφραστής του Βολταίρου και διαπρεπής στοχαστής του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Με τη διδασκαλία του και τα συγγράμματά του εγκαινίασε μια νέα εποχή στην ιστορία της ελληνικής παιδείας. Οι φιλελεύθερες ιδέες του προετοίμασαν το έδαφος για τον ελληνικό διαφωτισμό. Μαθητές του υπήρξαν ο ιατροφιλόσοφος Θωμάς Μανδακάσης που δίδαξε για μια χρονική περίοδο στο Ανώτερον Σχολείον Κυρίτζη της Καστοριάς, ο Θεόφιλος ο εξ Ιωαννίνων μετέπειτα επίσκοπος Καμπανίας, ο Ιώσηπος Μοισιόδαξ σχολάρχης στο Ιάσιο κ.α. Καταπληκτική είναι η συγγραφική παραγωγή του τόσο για τον όγκο όσο και για την ποικιλία της. Έγραψε πραγματείες επί παντός επιστητού: νομικές, ιστορικές, θεολογικές, γραμματικές, γλωσσικές, αστρονομικές, πολιτικές, μαθηματικές, αρχαιολογικές, περί μουσικής, περί ανεξιθρησκίας, περί ευθανασίας, περί παλιρροιών. Ποιήματα, λόγους, εκκλήσεις προς την Αικατερίνη Β΄ για την απελευθέρωση της Ελλάδος και εκατοντάδες επιστολές. Επιμελήθηκε πολύτιμες εκδόσεις βυζαντινών συγγραφέων και κλασικών συγγραμμάτων και μετέφρασε πλήθος κειμένων από τα λατινικά στα γαλλικά.
