Στις μέρες μας , αλλά και στα παλιά χρόνια, η αλήθεια σπάνια βρίσκεται ανάμεσα στις ανθρώπινες σχέσεις. Το ψεύτικο, το απατηλό και η προσποίηση χαρακτηρίζουν τους ανθρώπους και τις σχέσεις τους, ιδιαίτερα σήμερα στην εποχή του αυτοματισμού και της μηχανοποίησης της ζωής. Όμως βασική προϋπόθεση των ομαλών διανθρώπινων και διακρατικών σχέσεων είναι η επίδειξη του πραγματικού μας προσώπου και των πραγματικών μας θέσεων, απόψεων, ικανοτήτων και δυνατοτήτων. Αυτό απαιτεί την υψίστη ανθρώπινη αρετή της αλήθειας και της ειλικρίνειας.
Η προσποίηση ως ανθρώπινη κακία υποδηλώνει την ανειλικρίνεια , την ψευτιά και την επιτήδευση. Είναι αντίθετη με κάθε κανόνα σωστής συμπεριφοράς και λογικής, γιατί αλλοιώνει την πραγματικότητα και η προσποίηση φτιάνει ψεύτικα, τεχνητά και παραμορφωμένα πρόσωπα.
Πολλές φορές η προσποίηση ή η υποκρισία , όπως αλλιώς λέγεται, χρησιμοποιείται ως μέσο ανάδειξης, τόσο στον επαγγελματικό, όσο και στον κοινωνικό τομέα. Έτσι χρησιμοποιείται από αδύναμους ανθρώπους με σκοπό την εξασφάλιση κάποιας θέσης σε μια υπηρεσία ή ακόμη για την ανύψωση του κοινωνικού γοήτρου.
Η προσποίηση συμβαδίζει πολύ συχνά και με την κολακεία. ‘Όλα τα μέσα της κολακείας, της υποκρισίας και της ψευτιάς τίθενται στην υπηρεσία μιας κάποιας- ταπεινής στην ουσία- σταδιοδρομίας. Άνθρωποι κενοί προσπαθούν να πείσουν με μια εξωτερική εμφάνιση γεμάτη ψέμα και με μια προσποιητή ανωτερότητα. Οι πραγματικές ικανότητές τους είναι τόσο χαμηλές, που χρειάζονται την υπερτόνωση και την διόγκωση της υποκρισίας. Έτσι η ανθρώπινη ασημαντότητα και κατωτερότητα καμουφλάρεται από την υποκρισία.
Οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν ως όπλο την προσποίηση προσπαθούν να δείξουν ότι βρίσκονται πάνω από τα απλά κοινά ανθρώπινα όρια. Σ’ αυτή τους την προσπάθεια όμως χάνουν την ουσία της ζωής, που είναι αυθόρμητη, ειλικρινής και γεμάτη ανθρωπιά συμπεριφορά. Ακόμα με την τεχνητή, πάντα, παραφούσκωση των χαρακτηριστικών τους, προσπαθούν να κρύψουν τα ευτελή ανθρώπινα πάθη και αδυναμίες τους. Έτσι το ψεύδος και η προσποίηση παίρνουν την μορφή της ανεντιμότητας, αλλά κυρίως και της διαστροφής , αφού η υποκρισία έρχεται σ’ αντίθεση με την ανθρώπινη φύση.
Η προσποίηση, η έλλειψη ευθύτητας και ειλικρίνειας δεν είναι έμφυτα ανθρώπινα χαρακτηριστικά αλλά επίκτητα. Πολλοί δε παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν το φαινόμενο της ψευτιάς στις σχέσεις και στις ενέργειες ενός ανθρώπου. Σ’ αρκετές περιπτώσεις μια φυσική ή και πνευματική αδυναμία και ασημαντότητα είναι δυνατό να ωθήσουν τον άνθρωπο στην ντροπή και συνακόλουθα στην προσπάθεια απόκρυψης και καμουφλαρίσματος αυτής της αδυναμίας.
Σ’ άλλες περιπτώσεις τα αίτια είναι κοινωνικά. Η εποχή μας έχει επιβάλει στον άνθρωπο ένα γρήγορο ρυθμό ζωής και μια συνεχώς αυξανόμενη ανταγωνιστικότητα ανάμεσα στους συνανθρώπους του. Αυτή η έντονη ανταγωνιστικότητα ωθεί πολλούς ανθρώπους να θυσιάσουν τις αρετές της ειλικρίνειας προκειμένου να επιτύχουν.
Επιπλέον η εποχή μας έχει υπέρμετρες, πολλές φορές, απαιτήσεις από τον άνθρωπο, με αποτέλεσμα να του δημιουργεί έναν έντονο φόβο για την αποτυχία.Σ’ αυτές τις περιπτώσεις ο άνθρωπος βρίσκει ασφαλές καταφύγιο στο λιμάνι της προσποίησης, της ανειλικρίνειας και της πλάνης.
Επίσης ο άνθρωπος από την φύση του επιζητά τον έπαινο και την δόξα. Αυτό βέβαια μέσα στα όρια του μέτρου είναι μια κατάσταση ομαλή και πολλές φορές αρκετά λογική. Όμως η υπέρμετρη τάση για έπαινο, δόξα και χειροκρότημα είναι παθολογική. Έτσι ο άνθρωπος που υπερμετρά δίψα για έπαινο ,εύκολα βρίσκει λύση στο ψέμα και στην προσποίηση.
Πολλές είναι οι αιτίες που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την εμφάνιση της προσποίησης. Καθώς δε είναι πολλά τα γενεσιουργά αίτια της προσποίησης, είναι και πολλές οι περιπτώσεις ανθρώπων που κρύβουν το αληθινό τους πρόσωπο. Η λαϊκή θυμοσοφία διατύπωσε την απόλυτα αληθινή άποψη ότι ‘’ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός’’. Αυτό δηλώνει ότι οι άνθρωποι πρέπει να είναι προσεχτικοί σ’ ό,τι ακούνε και σ’ ό,τι βλέπουνε. Η επιφυλακτικότητα και η εκλεκτικότητα θα βοηθήσουν τον άνθρωπο να διαχωρίσει το καλό από το κακό, το ωραίο και το άσχημο, το αληθινό και το ψεύτικο.
Σήμερα επιβάλλεται να υιοθετήσουμε αυστηρά κριτήρια για κάθε πράγμα, έτσι που να διαχωρίσουμε το αληθινό από το κάλπικο ή το επιφανειακά εντυπωσιακό από το ουσιαστικό και πραγματικά θαυμαστό. Επίσης θα πρέπει να ξεπεράσουμε τις οποιεσδήποτε εντυπώσεις και να περάσουμε στην ουσία, γιατί η επιφάνεια ποτέ δεν προσδιορίζει το βάθος .Διαφορετικά , θα αφήσουμε την προσποίηση να αυξάνει και να γιγαντώνεται, υποβιβάζοντας όχι μόνο τον υποκριτή, αλλά και εμάς και την ανθρωπότητα ολόκληρη, με αποτέλεσμα την οριστική κατάρρευσή της.
‘’ Οι σκέψεις που διαλέγουμε να κάνουμε είναι τα εργαλεία με τα οποία θα ζωγραφίσουμε στο μουσαμά της ζωής.’’.Louise L. Hay.
ΒΙΣΚΑ ΖΩΗ- ΠΟΛΥΞΕΝΗ
