Οι μέρες αυτές του γλεντιού και της καλοφαγίας στην Κοζάνη είχαν τα παραδοσιακά γλυκά, που γίνονταν στα μέσα της εβδομάδας της Τυρινής.

 Μπακλαβάς

Ο μπακλαβάς, γλυκό δύσκολο και ακριβό, ήταν δείγμα αρχοντιάς και ευπορίας σε όλες τις επίσημες περιστάσεις της ζωής των Κοζανιτών, αρραβώνες, γάμους και μεγάλες γιορτές, αλλά εκεί που είχε εθιμικά καθιερωθεί κυρίως σαν κέρασμα ήταν οι Αποκριές. Απαιτούσε διαλεχτά υλικά, υψηλή τεχνική και πείρα για να πετύχει, καθώς προοριζόταν κυρίως για κέρασμα και σε περίπτωση αποτυχίας διακυβεύονταν το καλό όνομα της οικοδέσποινας ως νοικοκυράς.

 Ένας αξιοπρεπής μπακλαβάς χρειαζόταν καμιά εικοσαριά φύλλα ανοιγμένα στο χέρι με αλεύρι περασμένο από την ψιλή σήτα, βούτυρο ή λάδι «καλό», που το έκαιγαν σε βαθύ σκεύος με μια μπουκιά ψωμί μέσα για να μη μυρίζει λαδίλα, μπόλικα καρύδια, κανελογαρύφαλλα, καθώς και τουλάχιστον δυο κιλά ζάχαρη για το σιρόπι. Τον έφκιαναν στο μεγάλο το σνι και πριν το στείλουν στο φούρνο το χάραζαν σε κομμάτια με το μαχαίρι με τέτοιο τρόπο που η επιφάνεια θύμιζε ανοιχτό κεντημένο λουλούδι.

Άλλα γλυκά

 

Το κανταΐφι ήταν ένα άλλο συνηθισμένο γλυκό των ημερών της Αποκριάς, λιγότερο δύσκολο και ακριβό από το μπακλαβά βέβαια, γι’ αυτό και το προτιμούσαν οι πιο άπειρες νοικοκυρές.

Σε πολλά σπίτια πάλι παρασκεύαζαν και σαραγλί, το οποίο στην Κοζάνη αποκαλούσαν και «σουφρουτό» λόγω του τρόπου με τον οποίο του έδιναν την τελική του μορφή, με τη βοήθεια του τόσο χρήσιμου στη μαγειρική (και όχι μόνο) «κλώστη» (πλάστη). Το γλυκό αυτό περιείχε βέβαια όλα τα υλικά του μπακλαβά αλλά γινόταν σε μικρό ταψί και κατά συνέπεια δεν απαιτούσε τόσα υλικά ούτε και τόσα φύλλα. Γι’ αυτό θεωρούνταν πιο πρόχειρο και ό,τι πρέπει για να καλύπτει τις οικογενειακές διεκδικήσεις σε σιροπιαστό.

ΚΟΖΑΝΙΤΙΚΟΣ ΜΠΑΚΛΑΒΑΣ (Από τη Φανή Φτάκα Τσικριτζή)   

ΥΛΙΚΑ

Για το μπακλαβά

1½ κιλό φύλλο κρούστας

8 φλιτζάνια καρύδια ψιλοκομμένα

2-3 κουταλιές σούπας παξιμάδι ρουφτέινιο

3 φλιτζάνια βούτυρο*

4 κουταλάκια κανέλα

2 κουταλάκια γαρίφαλο κοπανισμένο

Για το σιρόπι

9 φλιτζάνια ζάχαρη

6 φλιτζάνια νερό

χυμό 1 λεμονιού

βανίλια

2-3 κουταλιές γλυκόζη (προαιρετικά)

2 κουταλιές φρέσκο βούτυρο φέτας κατσικίσιο ή πρόβειο (προαιρετικά)

 ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Αλείφουμε με βούτυρο το ταψί. Στρώνουμε στη βάση του 4 φύλλα κρούστας βουτυρώνοντας το καθένα χωριστά. Ρίχνουμε κατόπιν μια στρώση καρύδια ανακατεμένα με κανέλα , γαρύφαλλο και παξιμάδι. Συνεχίζουμε με τον ίδιο τρόπο στρώνοντας βουτυρωμένα φύλλα και προσθέτοντας το μείγμα με τα καρύδια σε κάθε δεύτερο φύλλο. Τα τελευταία 4 φύλλα, τα βουτυρώνουμε μόνο χωρίς να τα πασπαλίσουμε με καρύδια. Με ένα μαχαίρι κοφτερό, χαράσσουμε τα φύλλα σε τριγωνικά κομμάτια, τα περιχύνουμε με το υπόλοιπο βούτυρο, αφού το βάλουμε πρώτα στη φωτιά να κάψει για 2-3 λεπτά και μπήγουμε επάνω σε κάθε κομμάτι ένα γαρίφαλο. Ψήνουμε στους 150ο-170ο C  για λίγο περισσότερο από 1 ώρα. Είναι έτοιμος, όταν τα φύλλα του ροδοκοκκινίσουν. Τον αφήνουμε να κρυώσει αρκετά, ενώ ετοιμάζουμε το σιρόπι ως εξής: Βάζουμε όλα τα υλικά μαζί να βράσουν για 5 λεπτά από τη στιγμή που θα αρχίσει να κοχλάζει το νερό. Προσθέτουμε τη γλυκόζη, η οποία θα δώσει μια όμορφη γυαλάδα στην επιφάνεια του και το βούτυρο και το βράζουμε για 1-2 λεπτά ακόμη. Μόλις το κατεβάσουμε από τη φωτιά , το αφήνουμε 2-3 λεπτά να σταθεί και στη συνέχεια περιχύνουμε με το ζεστό σιρόπι τον μπακλαβά, ενώ είναι ακόμα χλιαρός.

http://2epal-kozan.koz.sch.gr/apokria/index.php/kozanitiki-apokria1/apokriatika-ethima/31-glyka-ths-apokrias