ΘΑ ΒΡΑΒΕΥΤΟΥΝ ΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΙ ΚΟΖΑΝΗΣ ΚΑΙ ΕΟΡΔΑΙΑΣ ΠΟΥ ΑΝΑΒΙΩΝΟΥΝ ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΩΝ ΜΩΜΟΓΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΧΘΗΚΑΝ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΤΗΣ UNESCO
– Στόχος να αναδειχθούν έθιμα όπως οι Λαζαρίνες & οι Φανοί, αλλά και προϊόντα όπως το μανούρι και ο κρόκος
Τριήμερο Αφιέρωμα για την Αυλή Πολιτιστική Κληρονομιά διοργανώνεται στην Κοζάνη, σε διοργάνωση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, το Λαογραφικό Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας Θράκης και τον Οργανισμό Αθλητισμού, Πολιτισμού και Νεολαίας του Δήμου Κοζάνης.
Όπως είπε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος Λευτέρης Ιωαννίδης, το εν λόγω συνέδριο γίνεται ως συνέχεια του ιδιαίτερα σημαντικού γεγονότος της ένταξης του εθίμου των Μωμόγερων στον παγκόσμιο κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco. Είναι το τέταρτο έθιμο από τη χώρα μας που μπαίνει στον κατάλογο, μετά τη μαρμαροτεχνία, την μαστιχοκαλλιέργεια και τη μεσογειακή διατροφή. “Ο Δήμος Κοζάνης αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή αυτή την πρωτοβουλία και εξέφρασε τη βούληση σε συνεργασία με τους πολιτιστικούς συλλόγους της περιοχής να το αναδείξει “, τόνισε χαρακτηριστικά. Επίσης, αναφέρθηκε στις εκδηλώσεις που θα γίνουν, σημειώνοντας πως πρόκειται για μια πολύ σημαντική ευκαιρία ώστε να αναδειχθεί η πολιτιστική λαϊκή παράδοση και την άυλη πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής. Αναφέρθηκε, επιπρόσθετα, και στο έθιμο των φανών και στις Λαζαρίνες, ως “μια κληρονομιά που πρέπει να τη διαχειριστούμε, να την προστατέψουμε και να τη διαφυλάξουμε”, σημείωσε με νόημα. Ο Δήμος Κοζάνης σε συνεργασία και με τον Δήμο Εορδαίας θα τιμήσουν τους οκτώ πολιτιστικούς συλλόγους σε μια ανοιχτή για το κοινό εκδήλωση που θα γίνει το Σάββατο 11 Μαρτίου στο κλειστό της Λευκόβρυσης.
Από την πλευρά της η διευθύντρια του ΟΑΠΝ Γιάννα Βόμβα έκανε αναφορά στο έθιμο των μωμόγερων και πόσο σημαντικό είναι το γεγονός ότι εντάχθηκε στον κατάλογο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco, σημειώνοντας πως “είναι μια από τις πιο πρόσφατες και δημοφιλείς προσθήκες στην ορολογία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως ευφημισμός στον όρο φολκλόρ, αλλά κατόρθωσε να αποτέλεσε ένα πεδίο πολλών κλάδων, αποκτώντας ιδιαίτερη σημασία. Η Ελλάδα έχει καταφέρει να εντάξει 4 στοιχεία
στον κατάλογο, ενώ για να μπει κάποιος εκεί πρέπει να ενταχθεί στον εθνικό κατάλογο της χώρας, στον οποίο οι μωμόγεροι είναι εδώ και πολλά χρόνια. Είναι πολύ σημαντικό και μας γεμίζει υπερηφάνεια η ένταξη του εθίμου, που είναι το πρώτο έθιμο – λαϊκό δρώμενο”. Στον κατάλογο μπαίνουν στοιχεία όπως είναι οι προφορικές παραδόσεις, τελετουργίες, εθιμικά δρώμενα, παραδοσιακή τεχνογνωσία. Επίσης μίλησε για τη δυνατότητα να αναπτυχθεί πολιτιστικός τουρισμός μέσω της εν λόγω δραστηριότητας. Ακόμη, μίλησε για έθιμα που ζουν και δεν πέθαναν ποτέ, όπως οι Μωμόγεροι, οι Λαζαρίνες και οι Φανοί που τελούνται συνεχώς στο χρόνο και έχουν καταγραφεί. Ανοιχτή είναι μάλιστα η προσπάθεια να ενταχθούν κι άλλα τοπικά έθιμα στον εν λόγω κατάλογο, όπως τα ανωτέρω, ενώ ενδιαφέρον υπάρχει και για ανάλογα έθιμα από την Εορδαία, όπως ο “Τρανός χορός” Βλάστης. Μάλιστα στο πλαίσιο της ημερίδας θα υπάρξει ιδιαίτερη αναφορά και σε αγροτοδιατροφικές παραδόσεις της περιοχής Κοζάνης και Εορδαίας, όπως το μανούρι Βλάστης και τον κρόκο Κοζάνης.
Το αφιέρωμα περιλαμβάνει ένα τριήμερο δράσεων και ευαισθητοποίησης.
Το αφιέρωμα, που θα πραγματοποιηθεί στην Κοζάνη από 10 έως 12 Μαρτίου 2017, περιλαμβάνει:
Παρασκευή 10 Μαρτίου
Κοβεντάρειο ώρα 19:00
Προβολές Εθνογραφικών Ντοχ:μαντέρ (Διεύθυνση Νεώτερου Πολιτιστικού Αποθέματος και Αυλής Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΥΠΠΟΑ σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Εθνογραφικού Κινηματογράφου).
Σάββατο 11 Μαρτίου:
2° – 5° Γυμνάσιο Κοζάνης, ώρα 9.30
Επιμορφωτικά σεμινάρια για εκπαιδευτικούς Α’/θμιας και Β’/θμιας εκπαίδευσης με θέμα την ανάδειξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς στην εκπαιδευτική πράξη.
Κοβεντάρειο, ώρα 17:30
Η Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά και το δρώμενο των Μωμόερων σε οκτώ χωριά της Κοζάνης. Εορταστικές εκδηλώσεις με παρουσίαση του εθίμου.
Χαιρετισμοί
-Λευτέρης Ιωαννίδης, Δήμαρχος Κοζάνης
-Σάββας Ζαμανίδης, Δήμαρχος Εορδαίας
-Φάνη Φτάκα — Τσικριτζή, Πρόεδρος Οργανισμού Αθλητισμού Κοζάνης.
-Σταυρούλα Φωτοπούλου, Διευθύντρια Νεώτερου Πολιτιστικής Κληρονομιάς Υπουργείου Πολιτισμού — Α(
-Ζήσης Σκαμπάλης, Δ/ντής Λαογραφικού Εθνολογικού Μουσείου Μακεδονίας Θρ:· Εισηγήσεις
18:00 – 18:15 Μυροφόρα Ευσταθιάδου, υποψήφια διδάκτωρ Λ= :. εισηγήτρια του θέματος
των Μωμόερων για την ένταξη του στον Αντιπροσωπεία Ι – :αλογο στοιχείων της Αυλής Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΌΝΕδΟΟ.
18:15 – 19:30 Εκπρόσωποι των 8 κοινοτήτων (Αγίου Δημητρίου – Ρυακίου, Αλωνακίων, Πρωτοχωρίου, Σκήτης και Τετραλόφου Κοζάνης και Ασβεστόπετρας, Καρυοχωρίου και Κομνηνών Εορδαίας).
19:30 20:30 Διάλειμμα- Μπουφές με ποντιακά εδέσματα, παρασκευασμένα από τους Πολιτιστικούς Συλλόγους των κοινοτήτων.
ΚΛΕΙΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΟΒΡΥΣΗΣ
Εορταστική εκδήλωση για την ένταξη των μωμόγερων στον αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Στοιχείων της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Unesco.
Χαιρετισμοί:
-Δήμαρχος Κοζάνης, Λευτέρης Ιωαννίδης
-Δήμαρχος Εορδαίας, Σάββας Ζαμανίδης
-Κώστας Αλεξανδρίδης, ηθοποιός-σκηνοθέτης και πρόεδρος του Ελληνικού Σωματείου Διάσωσης και Διάδοσης της Πολιτισμικής μας Κληρονομιάς «Οι Μωμόεροι»
Το δρώμενο των Μωμόερων
Κυριακή 12 Μαρτίου
Κοβεντάρειο, ώρα 10:30
«Ζώσα Πολιτισμική Κληρονομιά της ευρύτερης περιοχής Κοζάνης»
Χαιρετισμός Αρετής Χονδρογιάννη – Μετοχή, προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης. Εισηγήσεις
10:45 – 11.00 Φάνη Φτάκα – Τσικριτζή, Πρόεδρος ΟΑΠΝ «Οι Φανοί της Κοζάνης και οι Λαζαρίνες του Τσιαρτσιαμπά: δυο τοπικά λαϊκά δρώμενα με διαχρονική αξία».
11:00-11:15 Ζωή Μάργαρη, εντεταλμένη ερευνήτρια Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών «Ζώσες παραδόσεις χαι αυλή πολιτισμική κληρονομιά: Προκλήσεις και προοπτικές του 21ου αιώνα»
11:15 — 11:30 Ελένη Μπίντση, λαογράφος Λαογραφικού Εθνολογικού Μουσείου Μακεδονίας Θράκης «Το μανούρι της Βλάστης»
11:30 -11:45 Αντώνιος Παπαϊωάννου, κροκοπαραγωγός, μέλος Δ.Σ Αναγκαστικού Συνεταιρισμού Κροκοπαραγωγών Κοζάνης «Ο κρόκος της Κοζάνης»
11:45 -12:00 Ματίνα Τσικριτζή —Μόμτσιου, συλλο·;έας λαογραφικού και γλωσσολογικού υλικού «Οι Φανοί της Κοζάνης: Μακροβιότητα και Νεανικό Σφρίγος»
12:00 — 12:15 Γρηγόρης Κοντός, φιλόλογος «Οι Λαζαρίνες της Αιανής: λειτουργικότητα και συνέχεια στον χρόνο»
12:15 – 12:30 Διάλειμμα
12:30 Χαιρετισμός Έλενας Κόρκα, Γενικής Διευθύντριας Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Υπουργείου Πολιτισμού – Αθλητισμού
12:45 — 14:00 Στρογγυλό τραπέζι: Έλενα Κόρκα, Σταυρούλα Φωτοπούλου, Φάνη Φτάκα, Ματίνα Μόμτσιου, Ελένη Μπίντση, Ζωή Μάργαρη. Πρόεδρος, Ζωή Μάργαρη. Στη συζήτηση μπορούν να συμμετέχουν εκπρόσωποι πολιτιστικών συλλόγων και φορέων (Λαζαρίνες Τσιαρτσιαμπά, Φανοί Κοζάνης, κ.ά) αλλά και πολίτες.
Τέλος Αφιερώματος
