Η συζήτηση έχει ανοίξει εδώ και καιρό για τον αν το Data Center της ΔΕΗ μπορεί να απασχολήσει ντόπιο δυναμικό. Η απάντηση είναι εύκολη αν δει κανείς τις τέσσερις βασικές κατηγορίες  εργαζομένων που απαιτούνται για την λειτουργία του:

  • Τεχνικοί Πληροφορικής (IT Technicians – 43%).  Αφορά τεχνικούς υποδομών δικτύου, διαχειριστές εξυπηρετητών (servers), τεχνικούς συντήρησης hardware και ειδικούς τηλεπικοινωνιών.
  • Λοιποί Μηχανικοί & Διοικητικά Στελέχη (Other Engineers & Managers – 30%). Περιλαμβάνει μηχανικούς συστημάτων, υπεύθυνους έργων (project managers), στελέχη επιχειρησιακής λειτουργίας, ασφάλειας και διαχείρισης εγκαταστάσεων.
  • Μηχανικοί Λειτουργίας Εγκαταστάσεων (Engineering Operations – 17%). Εξειδικευμένοι ηλεκτρολόγοι και μηχανολόγοι μηχανικοί, καθώς και τεχνικοί που επιβλέπουν τα κρίσιμα συστήματα αδιάλειπτης παροχής ενέργειας (UPS, υποσταθμοί) και ψύξης του κέντρου.
  • Λοιπές Υποστηρικτικές Λειτουργίες (Other Functions – 10%). Αφορά προσωπικό ασφαλείας (φύλαξη), εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics/αποθήκη), διοικητικής υποστήριξης και καθαριότητας.

Κατά τη φάση της κατασκευής, οι ειδικότητες αφορούν κυρίως πολιτικούς μηχανικούς, εργοδηγούς, ηλεκτρολόγους, ψυκτικούς, χειριστές μηχανημάτων και εργατοτεχνικό προσωπικό. Aυτό θα δώσει άμεση, μεγάλη ανάσα σε ενοίκια, ξενοδοχεία, εστίαση και προμηθευτές, αλλά θα έχει προσωρινό χαρακτήρα.

Είναι σαφές λοιπόν ότι στην μόνιμη λειτουργία του απαιτείται πρωτίστως  εξειδικευμένο δυναμικό  για αυτό και η συνεργασία με την Πολυτεχνική Σχολή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας δίνει  αυτή τη δυνατότητα, προετοιμασίας των αποφοίτων για να εργαστούν σε καλά αμειβόμενες θέσεις στο Data Center.

Τις δεκαετίες 1950–1970, όπου η Δυτική Μακεδονία μετανάστευε η ΔΕΗ κράτησε χιλιάδες νέους στον τόπο τους και έφερε δεκάδες χιλιάδες νέους κατοίκους, δίνοντας ζωή στην περιοχή. Μέσα σε μία δεκαπενταετία χτίστηκαν τα δύο «μεγαθήρια» της περιοχής, ο ΑΗΣ Καρδιάς (δεκαετία ’70) και ο ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου (δεκαετία ’80). Τότε ήταν που η περιοχή γέμισε με δεκάδες χιλιάδες εργάτες και μηχανικούς από όλη την Ελλάδα.  Ενώ οι γειτονικοί αγροτικοί νομοί (π.χ. Γρεβενά, Φλώρινα, Ευρυτανία) έχαναν μαζικά πληθυσμό, η Π.Ε. Κοζάνης αυξήθηκε συνολικά από 115.000 (1951) σε 155.324 κατοίκους (2001).

Μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες της εποχής μετέφεραν τα συνεργεία τους —που αποτελούνταν κατά βάση από έμπειρους Ρουμελιώτες και Ηπειρώτες εργάτες— από τα φράγματα της Ευρυτανίας και της Αιτωλοακαρνανίας κατευθείαν στα εργοτάξια της Πτολεμαΐδας και της Κοζάνης, όπου τελικά μονιμοποιήθηκαν.

Από την Ήπειρο ήταν το  μεγαλύτερο κύμα εργατών με πολλούς  να έχουν  προϋπηρεσία στα υδροηλεκτρικά φράγματα του Λούρου και του Αράχθου και εγκαταστάθηκαν μόνιμα εδώ .Επίσης και από Θεσσαλία  από τα ορεινά χωριά της Καρδίτσας (Άγραφα), των Τρικάλων (Καλαμπάκα, Πύλη) και της Λάρισας (κυρίως από την επαρχία Ελασσόνας, που γειτνιάζει άμεσα με τα Σέρβια και την Κοζάνη) ήρθε κόσμος, αλλά και από τους γειτονικούς νομούς Ημαθίας (Βέροια, Νάουσα) και Πέλλας (Έδεσσα, Αλμωπία), αλλά και από Σέρρες και Δράμα, αναζητώντας σταθερό βιομηχανικό μισθό αντί για την εποχική αγροτική εργασία.

Πέρα από τις παραπάνω περιοχές της χώρας, τη μεγαλύτερη δεξαμενή εργαζομένων αποτέλεσαν οι όμοροι νομοί Γρεβενών, Φλώρινας (Αμύνταιο) και Καστοριάς, καθώς και τα ορεινά χωριά του Βοΐου (Τσοτύλι, Νεάπολη, Σιάτιστα) και των Καμβουνίων/Πιερίων (Σέρβια, Βελβεντό).

Η Κοζάνη από 23.200 κατοίκους το 1970 , έφτασε τους 30.000 το 1980 και τους 38.600 το 2.000 και η Πτολεμαΐδα από 16.500 κατοίκους το 1970 έφτασε τους 30.000 το 2000.Οι μισθοί της ΔΕΗ ήταν από τους υψηλότερους στη χώρα. Αυτό δημιούργησε μια ισχυρή μεσαία τάξη με μεγάλη αγοραστική δύναμη. Οι δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι και οι οικογένειές τους τόνωσαν κάθε κλάδο της τοπικής οικονομίας. Η οικοδομική δραστηριότητα απογειώθηκε, τα εμπορικά καταστήματα, η εστίαση και οι τράπεζες γνώρισαν πρωτοφανή άνθηση, ενώ την περίοδο 1980–2008 η Π.Ε. Κοζάνης είχε από τα υψηλότερα κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα. Η συνύπαρξη ντόπιων (Μακεδόνων, Ποντίων, Μικρασιατών) με τους νεοφερμένους Ηπειρώτες, Θεσσαλούς, Ρουμελιώτες και Πελοποννήσιους δημιούργησε μια ζωντανή, ανοιχτή και πολυπολιτισμική κοινωνία.

Δεν υπάρχει καμία σύγκριση με το πλήθος του εργατικού προσωπικού που ήρθε από όλη την χώρα εκείνη την εποχή αλλά και τότε ένα ποσοστό της τάξης του 30% ήταν εκτός περιοχής .Το γεγονός σήμερα  είναι ότι θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας και ακόμα και αν έρθει εξειδικευμένο προσωπικό από άλλα μέρη της χώρας μόνο καλό μπορεί να φέρει στις περιοχές μας που έχουν μείνει στάσιμες εδώ και χρόνια , λιμνάζουν στα ίδια και τα ίδια και ανακυκλώνονται χωρίς να μεταμορφώνονται. Ίσως το Data Center  αποτελέσει και την αφορμή για να επιστρέψουν κάποιοι νέοι στον τόπο τους ή και να παραμείνουν  οι νέοι πτυχιούχοι  που ασχολούνται με την πληροφορική και τους αυτοματισμούς  στην περιοχή. Δεν πρόκειται λοιπόν για ένα έργο που θα δώσει θέσεις στην εργατιά , ίσως για αυτό τον λόγο για πολλούς δεν αποτελεί την μεγάλη επένδυση που θα ήθελε η περιοχή .Ο χρόνος είναι ο καλύτερος κριτής.

Ιωάννα Παπαδημητρίου