Βασικό εμπόδιο στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνος και της Καρυάτιδος από το Βρετανικό Μουσείο στην Ελλάδα παραμένει το ζήτημα της κυριότητός τους. Το Βρετανικό Μουσείο ομιλεί για δανεισμό (δάνειο) ή περιοδική έκθεσή τους και ζητεί την αναγνώριση από την Ελλάδα της κυριότητος του Βρετανικού Μουσείου επί των Γλυπτών και της Καρυάτιδος. Κάτι τέτοιο η ελληνική πλευρά δεν πρόκειται να αποδεχθεί. Κυριότητα στα Γλυπτά και στην Καρυάτιδα έχει το Ελληνικό Δημόσιο. Το Βρετανικό Μουσείο τούτο θα πρέπει να το συνειδητοποιήσει.

Ο Βρετανικός νόμος που ισχύει απαγορεύει την μόνιμη επιστροφή εκθεμάτων στις  χώρες προέλευσής τους. Δια τούτο το Βρετανικό Μουσείο εξακολουθεί να συζητά μόνον για προσωρινή απομάκρυνσή τους.

Μία βουλευτής των Εργατικών, υπέρμαχη της μόνιμης επιστροφής των Γλυπτών στην Ελλάδα, ανέφερε στο Βρετανικό Κοινοβούλιο: «Εάν κάποιος είχε αρπάξει ορισμένα από τα κοσμήματα του Βασιλικού Στέμματος της χώρας μας, του Στέμματος του Βασιλέως μας, από εδώ, από το Ηνωμένο Βασίλειο, πώς θα αντιδρούσαμε; Θα αποδεχόμασταν μία συμφωνία δανεισμού;»

Ένας βουλευτής των Εργατικών στο Βρετανικό Κοινοβούλιο τόνισε: «Απαιτείται νέος νόμος για την επιστροφή των Γλυπτών».

Μία βουλευτής των Πρασίνων στο Βρετανικό Κοινοβούλιο επεσήμανε : «Τα Γλυπτά του Παρθενώνος αποκτήθηκαν από τις οθωμανικές αρχές και όχι από το Ελληνικό Κράτος». Και προσέθεσε : «Έχω επισκεφθεί τον Παρθενώνα και υπάρχουν ορισμένα εμφανώς γυμνά σημεία, όπου θα έπρεπε να ευρίσκονται τα Γλυπτά».

Η αλήθεια είναι πως ούτε οθωμανικές αρχές επέτρεψαν την απομάκρυνση των Γλυπτών και της Καρυάτιδος από την Ακρόπολη Αθηνών. Και τούτο, δε, αν γινόταν, πάλι δεν θα υπήρχε κυριότητα από το Βρετανικό Μουσείο,  συμφώνως προς το Διεθνές Δίκαιο.

Μία βουλευτής των Φιλελευθέρων στο Βρετανικό Κοινοβούλιο υπενθύμισε : «Η Ελλάδα διεκδικεί την μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών εδώ και δεκαετίες και ότι έχει κατασκευάσει ειδικά το Μουσείο της Ακρόπολης, προκειμένου να τα εκθέσει οριστικά  κοντά στον αρχικό τους χώρο. Η Ελλάδα αμφισβητεί την νομιμότητα της διαδικασίας απόκτησης των Γλυπτών από τον Έλγιν και ζητεί την επανένωση των Γλυπτών  στον φυσικό και ιστορικό τους χώρο».

Με τον υπάρχοντα βρετανικό νόμο του έτους 1963 απαγορεύεται η από  τα  Εθνικά  Βρετανικά  Μουσεία μόνιμη απομάκρυνση  των  εκθεμάτων  τους.  Με  το Νόμο, δε, του 2022 περί Φιλανθρωπικών Οργανώσεων, επετράπησαν οι μόνιμες απομακρύνσεις εκθεμάτων από τα Εθνικά Βρετανικά Μουσεία στους τόπους προέλευσης των αντικειμένων-εκθεμάτων μόνον για την εκπλήρωση επιτακτικών ηθικών δεοντολογικών υποχρεώσεων. Η Βρετανική Κυβέρνηση φρόντισε επιμελημένα να εξαιρέσει από τις ρυθμίσεις του Νόμου τούτου του 2022 δέκα έξι (16) Εθνικά Βρετανικά Μουσεία που χρηματοδοτούνται από το Υπουργείο Πολιτισμού της χώρας, μεταξύ των οποίων και το Βρετανικό Μουσείο, στο οποίο ευρίσκονται τα Γλυπτά του Παρθενώνα και η Καρυάτιδα.

Η εν λόγω νομική ρύθμιση ήταν πρόσφορη για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνος και της Καρυάτιδος, αποτελούσα (η επιστροφή τους) σπουδαίο ζήτημα ηθικής τάξεως.

Το Βρετανικό Μουσείο δεν είναι νομοθετικό όργανο. Τηρεί και εφαρμόζει τον υπάρχοντα νόμο. Γι΄ αυτό και δεν έχει περιθώρια κινήσεων για μόνιμη απομάκρυνση των Γλυπτών και της Καρυάτιδος από αυτό. Οι προτάσεις του Βρετανικού Μουσείου προς την Ελλάδα περιορίζονται, στα πλαίσια πάντοτε της προσωρινής  απομάκρυνσης των Γλυπτών και της Καρυάτιδος, είτε στην μορφή του δανείου (δανεισμού), το οποίο (δάνειο) και μακροχρόνιο να είναι, πάλι η απομάκρυνση είναι πρόσκαιρη, προσωρινή, αφού θα υπάρχει δανεισμός έχων ημερομηνία λήξεως, είτε στην περιοδική έκθεσή τους στην Αθήνα και στο Λονδίνο. Εξάλλου το Βρετανικό Μουσείο έχει δηλώσει, έχει ξεκαθαρίσει ότι και αυτά αν συμφωνηθούν (δάνειο ή περιοδική έκθεση), θα πρέπει νωρίτερα η Ελλάς να αποδεχθεί την βρετανική κυριότητά τους, την κυριότητά τους από το Βρετανικό Μουσείο.

Αλλά, και αν ακόμη δεν υπάρξει συμφωνημένη αποδοχή της Ελλάδος για κυριότητα επ΄ αυτών (Γλυπτών και Καυάτιδος) του Βρετανικού Μουσείου προκειμένου να γίνει είτε το ένα (δάνειο) είτε το άλλο (περιοδική έκθεση), και  αυτό το ίδιο το δάνειο ή αυτή η ίδια η περιοδική έκθεση, την ίδια έννοια θα έχει, ήτοι σιωπηρή αποδοχή από την Ελλάδα της κυριότητος του Βρετανικού Μουσείου επί των Γλυπτών και της Καρυάτιδος.

Για ποιο λόγο η Βρετανική Κυβέρνηση παραπέμπει την Ελληνική Κυβέρνηση στο Βρετανικό Μουσείο, την στιγμή που γνωρίζει πως το Βρετανικό Μουσείο δεν μπορεί να προχωρήσει σε μόνιμη απομάκρυνση των Γλυπτών, αφού δεσμεύεται νομικά;

Το κάνει τούτο για να αναγκαστεί η Ελλάδα να δεχθεί κάποια από τις προτεινόμενες λύσεις του Βρετανικού Μουσείου, ήτοι δανεισμού ή περιοδικής έκθεσης, και να αποδεχθεί  ότι η  κυριότης Γλυπτών και Καρυάτιδος ανήκει στο Βρετανικό Μουσείο.

Η Ελλάς και η Ελληνική Κυβέρνηση αλλού πρέπει να στρέψουν την προσοχή της. Νομοθετικό Όργανο είναι το Βρετανικό Κοινοβούλιο. Θα πρέπει η Ελλάς να έλθει  σε απ΄ ευθείας συζητήσεις με την ίδια την Βρετανική Κυβέρνηση.

Με βάση το ανωτέρω αναφερόμενο βρετανικό νομικό πλαίσιο, υφίσταται νομοθετικός χώρος για τον επαναπατρισμό των Γλυπτών και της Καρυάτιδος και υπάρχουν δυνατές λύσεις.

Η πρώτη λύση που μπορεί να δοθεί είναι η εξής :  Με νομοθετική ρύθμιση θα εξαιρείτο το Βρετανικό Μουσείο από τα υπόλοιπα δέκα πέντε (15) Εθνικά Μουσεία που χρηματοδοτούνται από το Βρετανικό Υπουργείο Πολιτισμού. Η διάταξη θα όριζε ότι το Βρετανικό Μουσείο, παρόλο ότι χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Πολιτισμού, εξαιρείται από την δέσμευση των υπολοίπων δέκα πέντε αυτών Εθνικών Μουσείων.

Η δεύτερη λύση που μπορεί να δοθεί  είναι η εξής : Με νομοθετική ρύθμιση η χρηματοδότηση ειδικώς του Βρετανικού Μουσείου θα μπορούσε να γίνεται όχι από το Υπουργείο Πολιτισμού, αλλά απευθείας από το Υπουργείο Οικονομικών.

Η τρίτη λύση βεβαίως θα ήτο η απευθείας νομοθετική ρύθμιση για μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών και της Καρυάτιδος στην Ελλάδα

Το παρόν έργο μου είναι το έκτο (6) στη σειρά εκ των κειμένων και ποιημάτων μου που αναφέρονται στα Γλυπτά του Παρθενώνος και την Καρυάτιδα του Ερεχθείου, της Ακροπόλεώς μας, και έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο. Έχουν προηγηθεί : 1. το κείμενό μου με τίτλο : «Τα Γλυπτά του Παρθενώνος» (26-11-2024), 2. το ποίημά μου με τίτλο : «Τα Γλυπτά του Παρθενώνος και η τεθλιμμένη Καρυάτις» (28-1-2026),  3. το κείμενό μου με τίτλο : «Τα Γλυπτά του Παρθενώνος και η θρηνούσα Καρυάτις» (21-7-2026),  4. το κείμενό μου με τίτλο : «Επιστρεπτέα τα Γλυπτά και η Καρυάτις» (26-10-2026), 5. το κείμενό μου με τίτλο : «Επαναπατρισμός των Γλυπτών και της Καρυάτιδος» (4-11-2026), εις τα οποία και παραπέμπω.

18-11-2026