1. Στην Ρώμη της Ιταλίας, στο Μουσείο Βατικανού, ευρίσκεται αμφορεύς με αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού του 450 π.Χ., στην οποία παριστάνεται ο ομηρικός ήρωας Αχιλλεύς. Το βλέμμα του είναι έντονο και αποφασιστικό. Ο θώρακάς του φέρει Γοργόνειο. Το Γοργόνειο ήταν η απεικόνιση της κεφαλής της Μέδουσας (Γοργούς) στην αρχαία ελληνική τέχνη. Την απεικόνιση της κεφαλής της Μέδουσας σε γοργόνειο έφερε και η θεά Αθηνά στην ασπίδα της. Η μορφή της κεφαλής της Μέδουσας ήτο αποτρόπαιη και επιστεύετο ότι όσοι την αντίκριζαν, ακόμη και σε γοργόνειο, πέτρωναν. Παριστάνετο η μορφή της κεφαλής της Μέδουσας σε γοργόνειο με ανοικτό στόμα, προεξέχουσα γλώσσα, με φίδια αντί μαλλιά και με χαυλιόδοντες αντί οδόντων.

Η Μέδουσα ήτο μία εκ των Γοργόνων. Οι τρεις Γοργόνες (Σθενώ, Ευρυάλη, Μέδουσα) κατ΄ Ησίοδον (Θεογονία 270) ήσαν μία τριάδα μυθικών τεράτων. Ήσαν θυγατέρες του Φόρκυος και της αδελφής του Κητούς. Φόρκυς και Κητώ ήσαν τέκνα του Πόντου και  της Γαίας (Γης). Ο θεός Πόντος είχε με την Γαία πέντε (5) τέκνα, ήτοι τον Φόρκυ, τον Νηρέα, τον Θαύμαντα, την Κητώ και την Ευρίβια ή Ευρύβοια.

Ο Πόντιος (ο εκ θεού Πόντου) θεός Φόρκυς ήτο θεός της άγριας, της θυελλώδους-τρικυμιώδους θάλασσας. Ο Πόντιος (ο εκ θεού Πόντου) θεός Νηρεύς ήτο θεός της ήρεμης, της γαλήνιας θάλασσας. Ο Πόντιος (ο εκ θεού Πόντου) θεός Θαύμας ήτο πατήρ της Ίριδος  και των Αρπυιών. Η Πόντια (η εκ θεού Πόντου) θεά Κητώ ήτο η προσωποποίηση των θαλασσίων κητών – τεράτων και κινδύνων. Η Πόντια (η εκ θεού Πόντου) θεά Ευρύβια ή Ευρύβοια ήτο θεότητα με μεγάλη δύναμη στην καρδιά. Ο Φόρκυς και η Κητώ ήσαν γονείς και των τριών Γοργόνων, ως προανεφέρθη, αλλά και των τριών Γραιών, πανάσχημων γυναικείων τεράτων (Ησίοδος, Θεογον. 270). Οι τρεις Γραίες  (Πεφρηδώ, Ενυώ, Δεινώ) είχον ως αποστολή να προστατεύουν τις τρεις αδελφές τους Γοργόνες.

  1. Στο Μουσείο του Βατικανού (Musei Vaticani) στην Ρώμη της Ιταλίας ευρίσκεται αμφορέας μελαμβαφής, ήτοι μελανόμορφου ρυθμού, του 530 π.Χ., που φέρει μελανόμορφη αγγειογραφία. Στην εν λόγω αγγειογραφία παριστάνονται οι Διόσκουροι, Κάστωρ και Πολυδεύκης, τέκνα του Τυνδάρεω, βασιλέως της Σπάρτης, και της Λήδας, την στιγμή που  επιστρέφουν στα βασιλικά ανάκτορα των γονιών τους μετά από κάποια εκστρατεία. Οι Διόσκουροι αναδείχθηκαν σπουδαίες μορφές  στους μύθους της Μεσσηνίας και της Λακωνίας. Τα ηρωικά κατορθώματά τους στις πανελλήνιες εκστρατείες τραγουδιόνταν και πέρα από τα σύνορα Μεσσηνίας – Λακωνίας. Οι ίδιοι λατρεύονταν ως ήρωες, ευεργέτες και σωτήρες σε όλον τον ελληνικό κόσμο, στον ελλαδικό αλλά και  στον αποικιακό Ελληνισμό.

Ο Κάστωρ, στο κέντρο της παράστασης, οδηγεί στην αυλή του παλατιού το ρωμαλέο άλογό του, ενώ ο Πολυδεύκης, στην άκρη αριστερά της παράστασης σκύβει να παίξει με τον κύνα, σκυλί της βασιλικής τους οικογένειας, που ανυψώνει τα δύο μπροστινά πόδια του στηριζόμενα στα πόδια του Πολυδεύκη, για να βρεθεί στην αγκαλιά του. Ο πατέρας τους Τυνδάρεω, στην άκρη δεξιά της παραστάσεως έχει βγει από τα βασιλικά ανάκτορα για να υποδεχθεί τους δύο υιούς του. Εκφράζοντας την χαρά για την επιστροφή των τέκνων του σηκώνει το χέρι του και χαϊδεύει το άλογο στην κεφαλή του. Η μητέρα των νέων (Κάστορα και Πολυδεύκη) Λήδα, σύζυγος του βασιλέως Τυράνδεω, είναι απέναντι από τον Κάστορα στο κέντρο της παράστασης, με αρχοντική παρουσία, απλώνει προς τον Κάστορα το χέρι της και του προσφέρει ένα άνθος, λουλούδι.

Η παράσταση του εν λόγω αγγείου  παρίσταται άνωθεν του τίτλου της παρούσης δεκάδος  431-440.

Η Λήδα ήτο σύζυγος του βασιλιά της Σπάρτης Τυνδάρεω.  Κατά την Μυθολογία μας ο θεός Δίας είχε ερωτευθεί την Λήδα. Για να σμίξει με αυτήν, μεταμορφώθηκε σε κύκνο. Ήλθε  η Λήδα σε επαφή με τον μεταμφιεσμένο σε κύκνο Δία. Την ίδια δε νύκτα συνευρέθη και με τον σύζυγό της Τυνδάρεω και γέννησε, κατά την επικρατέστερη εκδοχή, από τον πρώτο (τον Δία) τον Πολυδεύκη και την Ελένη και από το δεύτερο (τον Τυνδάρεω) τον Κάστορα και την Κλυταιμνήστρα ή Κλυταιμήστρα

Σε ό,τι έχει σχέση  με το άνθος που στα πλαίσια της εν λόγω παράστασης που προσφέρει η Λήδα στον υιό της  Κάστορα αναφέρω τα εξής. Οι θεοί των αρχαίων Ελλήνων αγαπούσαν τα άνθη και τα φυτά. Το τριαντάφυλλο ήτο το απόλυτο σύμβολο της ομορφιάς, του έρωτα και του πάθους, ήτο το αγαπημένο άνθος της θεάς Αφροδίτης. Λέγεται ότι το τριαντάφυλλο βάφτηκε, βάφηκε κόκκινο από το αίμα του Άδωνη (Άδωνις -ιδος), του αγαπημένου της νέου. Ο κρίνος (μεσαιων.), το κρίνον (αρχαίο) ήτο το σύμβολο της βασιλικής χάριτος, της γονιμότητος και της αγνότητος. Κατά την Ελληνική μας Μυθολογία, το κρίνον φύτρωσε στη γη από τις σταγόνες του γάλακτος της θεάς Ήρας. Ήτο το αγαπημένο λουλούδι της Ήρας. Το γαρύφαλλο ήτο το  αγαπημένο λουλούδι του   θεού Δία. Η βιολέτα  ήτο  σύμβολο  της ταπεινότητος, της πίστης και της πνευματικής σοφίας. Συνδέθηκε δε στενά με την πόλη των Αθηνών. Ήτο το αγαπημένο άνθος της θεάς Αθηνάς, της θεάς της Σοφίας. Η παπαρούνα συμβολίζει και αυτή την γονιμότητα της γης, δημιουργήθηκε από την θεά Δήμητρα, για να μπορέσει  η ίδια να αναπαυθεί και να κοιμηθεί μετά την αρπαγή της θυγατρός της Δήμητρας από τον Πλούτωνα, τον θεό του Κάτω Κόσμου. Ήτο το αγαπημένο  λουλούδι της Δήμητρας. Προσέτι, η δάφνη  ήτο το αγαπημένο, το ιερό φυτό του θεού Απόλλωνος, μετά την μεταμόρφωση σε φυτό δάφνη της Νύμφης Δάφνης,  την οποία (Νύμφη Δάφνη) ο ίδιος κατεδίωκε επειδή την ερωτεύθηκε.

Οι στέφοι, τα στεφάνια, δάφνης στην ελληνική αρχαιότητα συμβόλιζαν τις τέχνες και την δόξα. Στα Πύθια, ήτοι στους αθλητικούς αγώνες των Πυθίων, οι οποίοι διεξάγονταν στους Δελφούς προς τιμήν του θεού Απόλλωνος, απονεμόταν στους αθλητές – νικητές στέφανος δάφνης.

Βλέπε και το σύμβολο 361 της δεκάδος : «Γλυπτά – Αγγεία 361-370  αρχαιοελληνικά σε ξένα Μουσεία»,  που αναρτήθη στο διαδίκτυο.

  1. Στο Λονδίνο της Αγγλίας, στο Βρετανικό Μουσείο (British Museum), ευρίσκεται κρατήρας με δύο αγγειογραφίες ερυθρόμορφου ρυθμού του 435 π.Χ. Στην μία αγγειογραφία απεικονίζονται τα άστρα που σαν παιδιά βουτούν στην θάλασσα με την ανατολή του Ηλίου. Ο Ήλιος εμφανίζεται επί τεθρίππου, συρομένου από τέσσερα φτερωτούς ίππους. Στην δεύτερη αγγειογραφία παριστάνεται ο Ενδυμίων, ο οποίος τρέχει για να αποφύγει την Σελήνη, η οποία εμφανίζεται επί άρματος τεθρίππου, συρομένου από τέσσερις  (4) φτερωτούς ίππους.
  1. Στο Βερολίνο  της Γερμανίας, στο  Staatliche Museum, ευρίσκεται χάλκινη πλάκα  από λαβή καθρέπτη του 560 π.Χ.. Παρουσιάζει ανάγλυφη παράσταση, στην οποία απεικονίζεται ο Πρίαμος, ο οποίος παρακαλεί τον Αχιλλέα να του παραδώσει το σώμα του νεκρού υιού του Έκτορα.
  1. Στο Μόναχο της Γερμανίας, στο Staatliche Anticensammluhgen, ευρίσκεται απουλικός κρατήρ του ύστερου 4ου αιώνος π.Χ., δηλ. 330 π.Χ.- 300 π.Χ., με  αγγειογραφία που παριστάνει τον Ηρακλή στον Κάτω Κόσμο. Με την συνοδεία του Ερμή, που του δείχνει τον δρόμο, τραβάει γερά τον αλυσοδεμένο Κέρβερο, τον φοβερό φύλακα του Άδη,  για να τον ανεβάσει στην γη. Δεξιά, η Εκάβη, η οποία φωτίζει με τις δάδες που κρατάει στα χέρια της τον κόσμο των νεκρών.
  1. Στο Martin von Wagner Museum του Βύρτσμπουργκ (Wurzburg) της Γερμανίας, η οποία (πόλη Βύρτσμπουργκ) ευρίσκεται στο βόρειο άκρο του κρατιδίου της Βαυαρίας ευρίσκεται αμφορεύς με αγγειογραφία μελανόμορφου ρυθμού, του 540 – 530 π.Χ. Στην εν λόγω αγγειογραφία παριστάνεται σκηνή αποχαιρετισμού λίγο πριν την τρωική μάχη. Η Ανδρομάχη αποχαιρετά τον άνδρα της πολεμιστή Έκτορα που φεύγει για την μάχη. Ανάμεσά τους ο μικρός γιος τους Αστυάναξ. Αριστερά, η Ωραία Ελένη αποχαιρετά τον αγαπημένο της Πάρη, λίγο πριν αναχωρήσει ο ίδιος για την μάχη. Η Ωραία Ελένη προτρέπει τον Πάρι να πάει στην μάχη. Η Ανδρομάχη προβλέπει τον θάνατο του συζύγου της και θρηνεί προκαταβολικά Έκτορα.
  1. Στο Λονδίνο του Ηνωμένου Βασιλείου, στο British Museum, ευρίσκεται πελίκη, που φέρει αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού, του 340 π.Χ.-330 π.Χ. Στην αγγειογραφία αυτή ο Πηλεύς αγωνίζεται να τιθασεύσει την Θέτιν, την οποία συνάντησε στην ακρογιαλιά με τις αδελφές της, τις Νύμφες των νερών, και την ερωτεύθηκε. Το κήτος αριστερά συμβολίζει τις μορφές που πήρε η Θέτις για να τον αποφύγει. Δεξιά η θεά Αφροδίτη. Ανάμεσα στον Πηλέα και την Θέτιν ο φτερωτός έρωτας που έρχεται πετώντας πάνω από το ζευγάρι (Πηλέα-Θέτιδος) με το στεφάνι του γάμου στα χέρια του.
  1. Στο Παρίσι της Γαλλίας, στο Μουσείο του Λούβρου, ευρίσκεται δίνος του 600 π.Χ., που φέρει αγγειογραφία μελανόμορφου ρυθμού. Στην αγγειογραφία τούτη απεικονίζεται ο Περσεύς, ο οποίος έχει ήδη αποκεφαλίσει την Γοργόνα Μέδουσα και φεύγει καταδιωκόμενος από τις δύο αδελφές της. Ο Περσεύς ήτο υιός του Δία και της Δανάης, κόρης του βασιλέως του Άργους.
  1. Στο Μόναχο της Γερμανίας, στο Staatliche Anticensammluhgen, ευρίσκεται κύλιξ με αγγειογραφία στο εσωτερικό της ερυθρόμορφου ρυθμού του 470 π.Χ. Στην παράσταση αυτή απεικονίζεται ο Ηρακλής και η θεά Αθήνα. Ο Ηρακλής, κουρασμένος από το πολύμοχθο έργο του, κάθεται στον ίσκιο μίας ελιάς να ξαποστάσει. Η πιστή προστάτιδά του, η θεά Αθηνά, έρχεται κοντά του για να γεμίσει τον σκύφο του (=το ποτήρι, την κούπα του) και να τον δροσίσει. Ο Ηρακλής πάλεψε  με τρομερά θηρία και τέρατα, κατέβηκε στον Άδη, αναμετρήθηκε και με θεούς ακόμη. Επίσης έκανε και τους δώδεκα άθλους του.
  1. Στο Εθνικό Μουσείο Νεαπόλεως (Napoli) της Ιταλίας ευρίσκεται κρατήρ με αγγειογραφία ερυθρόμορφου ρυθμού. Σε αυτήν παριστάνεται στο κέντρο ο Δαρείος. Ο ίδιος κάθεται στον περίτεχνο θρόνο του και προεδρεύει στο Συμβούλιο. Ένας γενειοφόρος αγγελιοφόρος φέρνει το μήνυμα της ήττας του Μαραθώνος. Τα μέλη του Συμβουλίου παρουσιάζονται άναυδα, αποσβολωμένα.

*Ερευνητής – Μελετητής – Αναλυτής

11-11-2026