1. Στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι της Γαλλίας ευρίσκεται αρχαιοελληνική οινοχόη του 460 π.Χ. η οποία φέρει αγγειογραφία. Στην εν λόγω παράσταση απεικονίζεται ο Οδυσσέας γενειοφόρος να επιτίθεται κατά της Κίρκης, η οποία είχε σφοδρή επιθυμία να μείνει κοντά της ο Οδυσσέας και να ζει τον έρωτά της με αυτόν. Ο Οδυσσέας κρατεί στο ένα χέρι το σπαθί του και στο άλλο το δόρυ του και στρέφεται προς την Κίρκη που απεικονίζεται από την άλλη πλευρά της οινοχόης. Η παράσταση τούτη παρουσιάζει σκηνή από το ιστορικό έπος : «Οδύσσεια» του αρχαίου Έλληνος ποιητού Ομήρου.

Η «Οδύσσεια» του Ομήρου και η φιλοσοφία του αρχαίου Έλληνος φιλοσόφου Πλάτωνος καθίστανται μαθήματα εις το Πανεπιστήμιον Χάρβαρντ των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, ως υλικόν γνώσεως και αναζητήσεως ουσιαστικής σκέψεως.

Ο Καθηγητής Κλασικών Σπουδών του Χάρβαρντ Ντέιβιντ Ελμέρ ανέφερε : «Οι νέοι αισθάνονται πως το σημερινό περιβάλλον δεν ευνοεί την εις βάθος ανάγνωση των πραγμάτων και την ανάλυση των δεδομένων και εξελίξεων». Η Πέγκι Ούρνταν, φοιτήτρια Πολιτικών Επιστημών ανέφερε : «Η αξία ενός μαθήματος συνίσταται στην ενεργητική συμμετοχή, στην προσωπική ανάγνωση και στην ανταλλαγή απόψεων». Ο Καθηγητής στο ίδιο Πανεπιστήμιο Στίβεν Γκρίνμπλατ δήλωσε : «Ο ενθουσιασμός και η αίσθηση των φοιτητών, ότι ανακαλύπτουν για πρώτη φορά ιδέες, λειτουργούν αναζωογονητικά και για εμάς τους Καθηγητές».

Σκοπός της διδασκαλίας των μαθημάτων τούτων είναι η προσπάθεια αναζωπυρώσεως του ενδιαφέροντος για τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες.

Στροφή λοιπόν των ξένων Πανεπιστημίων στην Ελληνική Κλασική  Αρχαιότητα. Τα ξένα Πανεπιστήμια ανατρέχουν στην αρχαία ελληνική φιλοσοφική σκέψη, για να αναλύσουν την τρέχουσα πραγματικότητα (πολιτική, κοινωνική, ανθρωπιστική, οικονομική) υπό το πρίσμα τους βάθους των εννοιών αυτής (φιλοσοφικής σκέψης).

  1. Στην Βασιλεία της Ελβετίας, στο Anticenmuseum uhd Sammluhg Ludwig, ευρίσκεται απουλική λουτροφόρος του 350 π.Χ. Λουτροφόρος ήτο το αγγείο το φέρον το προς λούσιν χρησιμοποιηθησόμενο ύδωρ. Βλέπε σελ. 584 Λεξικού Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσης, Ι. Σταματάκου, 1972. Η λουτροφόρος τούτη φέρει εξωτερικώς αγγειογραφία, η οποία απεικονίζει την Άλκηστη, την στιγμή του θανάτου της ή καλύτερα ολίγον προ του θανάτου της. Η Άλκηστη ήτο σύζυγος του Άδμητου. Ο Άδμητος ήτο βασιλεύς των Θεσσαλικών Φερών. Ο πατήρ αυτού ήτο ο Φέρης. Ο υιός του Άδμητου ήτο ο Εύμηλος, ο οποίος μετέσχε στη θήρα, στο κυνήγι του Καλυδωνίου κάπρου, στην Αργοναυτική εκστρατεία και στον Τρωικό πόλεμο. Ο θεός Απόλλων αγαπούσε τον Άδμητο και έμεινε επί εννιά (9) έτη κοντά του ως ποιμένας του, και έκανε πιο παραγωγικά τα ποίμνιά του. Ο Άδμητος έλαβε ως σύζυγο την Άλκηστη, την θυγατέρα του Πελία (Ομήρ. Ιλιάδ. Β, 715), ζεύξας εις το άρμα του έναν κάπρο και έναν λέοντα. Όταν ο Άδμητος επρόκειτο να πεθάνει, ο θεός Απόλλων ζήτησε από τις μοίρες να απαλλαγεί ο Άδμητος του θανάτου. Οι μοίρες του είπαν ότι μπορεί να απαλλαγεί του θανάτου, αν μέχρι την τελευταία στιγμή ευρεθεί κάποιος, ο οποίος θα ήθελε να αποθάνει αντί αυτού. Οι υπέργηροι γονείς του Άδμητου αρνήθηκαν να πεθάνουν αντί αυτού. Όμως η σύζυγός του Άλκηστις προσέφερε εαυτήν θύμα, προσφέρθηκε η ίδια να θυσιαστεί, να πεθάνει στη θέση του ανδρός της. Η θεά Περσεφόνη ή κατ΄ άλλους ο Ηρακλής  απελευθέρωσε την Άλκηστη από τις μοίρες και την απέδωσε στον σύζυγό της Άδμητο (Ευριπίδ. Άλκηστις – Απολλόδωρ. Α, 9, 15). Βλέπε σελ. 17 , Α΄ Τόμος, Λεξικόν Ελληνικής Αρχαιολογίας, Αλεξάνδρου Ραγκαβή, 1888.
  1. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βερολίνου της Γερμανίας ευρίσκεται αρχαιοελληνικός αττικός σκύφος, αρχαιοελληνικό ποτήρι-κούπα με δύο οριζόντιες λαβές, του 5ου αιώνος π.Χ. (500 π.Χ. – 400 π.Χ.), ερυθρόμορφου ρυθμού, που φέρει αγγειογραφία. Σ΄ αυτήν παριστάνεται Σάτυρος, ο οποίος κουνάει μια κοπέλα ευρισκόμενη σε αιώρα, ενεργώντας στα πλαίσια του αρχαίου ελληνικού εθίμου της αιώρας. Η ύπαρξη του Σατύρου συνδέει την παράσταση με τον διονυσιακό κύκλο.

Μετά τον απαγχονισμό της Ηριγόνης, πολλές παρθένες της Αττικής αυτοκτονούσαν κατά τον ίδιο τρόπο για να εξιλεωθεί η πόλη των Αθηνών για τον χαμό της, ώσπου το Μαντείο των Δελφών υπέδειξε την αιώρα ως υποκατάστατο του απαγχονισμού. Η Ηριγόνη ήτο μυθική κόρη του Αθηναίου  Ικαρίου ή Ικάρου, επωνύμου ου αττικού δήμου Ικαρίας, κοντά στην Πεντέλη. Ο Ικάριος μαθαίνοντας την αμπελουργική τέχνη από τον θεό Διόνυσο, έκανε κρασί. Προσέφερε δε κρασί σε βοσκούς. Αυτοί μέθυσαν και νόμισαν πως ο Ικάριος τους δηλητηρίασε, γι αυτό τον σκότωσαν. Η κόρη του Ικαρίου Ηριγόνη από την θλίψη της αυτοκτόνησε με απαγχονισμό. Ο θεός Διόνυσος τιμώρησε τον Αθηναίους,  καθιστώντας τρελές τις νέες κοπέλες, οι οποίες αυτοκτονούσαν απαγχονιζόμενες, μέχρι να υποστούν τιμωρία οι δολοφόνοι του Ικαρίου. Εις ανάμνησιν τούτου οι Αθηναίοι  καθιέρωσαν την αρχαία εορτή της Αιώρας, της αιωρούμενης κούνιας σε υποκατάσταση του απαγχονισμού. Το έθιμο της αιώρας συνδέεται με την εορτή των Ανθεστηρίων.

Παραπέμπω στο από 19-3-2025 κείμενό μου : «Λαζαρίνες – Ανθεσφόρια – Ανθεστήρια – Παναθήναια – Διονύσια – Λήναια -Χελιδόνια – Εφέσια – Δήλια – Θεογάμια – Θεοφάνια – Θεοξένια – Πλυντήρια- Μουνίχια –  Θεσμοφόρια –  Ελευθέρια – Νέμεα – Πύθια – Ολύμπια – Ίσθμια».

Προσέτι παραπέμπω και στο από 28-3-2025 κείμενό μου με τίτλο : «Οι Φανοί της Κοζάνης – Τα Οσχοφόρια – Τα Διονύσια – Τα Λήναια – Τα Ανθεστήρια – Οι Λαζαρίνες του Δήμου Κοζάνης».

  1. Στην Βοστώνη των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, στο Museum of Fine Arts, ευρίσκεται αρχαιοελληνική κύλιξ, η οποία φέρει ερυθρόμορφου ρυθμού αγγειογραφία του 490 π.Χ. του ζωγράφου Βρύγου. Στην αγγειογραφία παριστάνεται ο θεός Δίας, ο οποίος προσπαθεί να πιάσει τον Γανυμήδη. Μεταμορφωμένος ο Δίας σε αετό, έπιασε τον Γανυμήδη με τα γαμψά νύχια του και τον οδήγησε στον Όλυμπο, την κατοικία των θεών, όπου τον κατέστησε οινοχόο. Εκεί ο Γανυμήδης με οινοχόη εξέχεε οίνο, έριχνε κρασί στους σκύφους, στα ποτήρια του θεού Δία και των υπολοίπων θεών, κερνούσε κρασί στους θεούς. Φράσις : νέκταρ εωνοχόει = κερνούσε νέκταρ αντί οίνου. Βλέπε σελ. 678 Λεξικού Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσης, Ιωάννου Σταματάκου, 1972.
  1. Στο Μουσείο του Βατικανού (Museum Baticani) στην Ιταλία ευρίσκεται αρχαιοελληνικός αμφορεύς του τέλους του 6ου αιώνος π.Χ., ήτοι 530 π.Χ.-500 π.Χ., με αγγειογραφία μελανόμορφου ρυθμού. Απεικονίζονται όπλα νεκρού πολεμιστή. Διακρίνονται  ένα κορινθιακό κράνος, οι κνημίδες και μια μεγάλη ασπίδα. Κατά τον 6ο αιώνα π.Χ. (600 – 500 π.Χ.) και τον 5ο αιώνα π.Χ. (500 π.Χ.- 400 π.Χ.) ο οπλισμός  είναι προσαρμοσμένος στις ανάγκες του οπλίτη.
  1. Στο Βρετανικό του Μουσείο Λονδίνου του Ηνωμένου Βασιλείου ευρίσκεται αρχαιοελληνικός στατήρ, νομισματική μονάδα του Έλληνος Μακεδόνος Περδίκκα Γ΄. Στην μια όψη του παριστάνει την κεφαλή του Ηρακλή, μυθικού ιδρυτή της αρχαίας ελληνικής μακεδονικής δυναστείας, και στην άλλη όψη παριστάνει ίππο και πέριξ αυτού το όνομα : ΠΕΡΔΙΚΚΑ, προφανώς σε δοτική πτώση, ήτοι αφιερωμένο προς τον βασιλέα ΠΕΡΔΙΚΚΑ. Κάτω από την κοιλιά του ίππου παριστάνεται η κορύνη (= το ρόπαλο) του Ηρακλή. Ο Ηρακλής εκ της κορύνης του ελέγετο κορυνηφόρος.
  1. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κωνσταντινουπόλεως ευρίσκεται αρχαιοελληνική επιτύμβια στήλη Έλληνος Μακεδόνος πολεμιστή στα τέλη του 5ου αιώνος π.Χ. (420 π.Χ.- 400 π.Χ.). Ο Έλλην Μακεδών πολεμιστής φέρει κράνος, θήκη με το εντός αυτής ξίφος, δόρυ. Με το δεξιό χέρι του κρατάει  την ασπίδα του χαμηλά στο δεξιό του πόδι. Η επιτύμβια τούτη στήλη προέρχεται από την ελληνική μακεδονική πόλη Πέλλα της αρχαίας ελληνικής Μακεδονίας.
  1. Στο Λονδίνο του Ηνωμένου Βασιλείου, στο British Museum, ευρίσκεται αρχαιοελληνικός αμφορεύς με ερυθρόμορφου ρυθμού αγγειογραφία του 520 π.Χ. Στην αγγειογραφία τούτη απεικονίζεται στο κέντρο ο Ηρακλής που εξουδετερώνει τον λέοντα της Νεμέας.
  1. Στην Βιέννη της Αυστρίας, στο Kunsthistorisches Museum, ευρίσκεται αμφορεύς με αγγειογραφία ερυθρόμορφου και μελανόμορφου ρυθμού, του 530 π.Χ. Στην αγγειογραφία αυτή  παριστάνεται η θεά Δίκη να εξουδετερώνει  την πανάσχημη Αδικία. Η Δικαιοσύνη εθεωρείτο η ύψιστη αρετή που έπρεπε να ρυθμίζει την ζωή των αγαθών πολιτών. Η θεά Δίκη ήτο μία από τις τρεις θυγατέρες του Δία και της Θέμιδος. Οι άλλες δύο ήσαν η Ειρήνη και η Ευνομία. Βλέπε το  από 18-10-2022 κείμενό μου με τίτλο : «Η Ειρήνη, η θεά της ειρήνης»
  1. Στο Μητροπολιτικό Μουσείο Νέας Υόρκης των Ηνωμένων πολιτειών Αμερικής ευρίσκεται ο περίφημος κρατήρας του Ευφρονίου, που πρόσφατα έγινε γνωστός. Σε λεπτομέρεια από τον κρατήρα αυτόν στην κύρια όψη του αγγείου παριστάνεται ο ξανθός νέος Σαρπηδών νεκρός, να τον παίρνουν ο φτερωτός Ύπνος και ο Θάνατος. Το αίμα τρέχει ακόμη σαν ποτάμι από τις πληγές που έχει ο νεκρός Σαρπηδών στο σώμα του. Στο κέντρο ο θεός Ερμής ως ψυχοπομπός. Το όνομα του αγγειογράφου ΕΥΦΡΟΝΙΟΣ διακρίνεται επάνω δεξιά. Ο κρατήρας τούτος είναι της τελευταίας δεκαετίας του 6ου αιώνος π.Χ., δηλ. 520 π.Χ.-500 π.Χ.

*Ερευνητής – Μελετητής – Αναλυτής     5-11-2026