Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κοζάνης “Παύλος Μελάς” ιδρύθηκε το έτος 1987 και μέχρι σήμερα βρίσκεται με την ίδια μορφή.
Σκοπός του Συλλόγου μας ήταν και είναι να διατηρήσει, να συνεχίσει και να αναβιώσει διάφορες Λαϊκές Αποκριάτικες εκδηλώσεις.
Ο Σύλλογος “Παύλος Μελάς” βρίσκεται επί του μεγάλου κυκλοφοριακού δρόμου του Π.Μελά από τον οποίο πήρε και το όνομα του.
Στην πάροδο Σολωμού 4 έχει κάνει το στέκι του. Σας περιμένουμε με ένα φιλικό και ζεστό περιβάλλον, καθώς θα απολαύσετε και τον κοζανίτικο Παραδοσιακό Μουντά.
Για την ανάπτυξη αυτή έπαιξαν σημαντικό ρόλο πολλά μέλη. Ιδιαιτέρως όμως αυτοί που πρόσφεραν τα μέγιστα είναι :
Σπύρου Ιωάννης Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου επί σειρά ετών, Κων/νος Βαρδάκας, Νικόλαος Βαχτσιβάνος, Σάββας Διάφας, Μπίλης Διάφας και Μαρία Σιάντζιν.
Περνούμε μέρος σ’όλες τις Αποκριάτικες εκδηλώσεις. Αρχίζουμε από την πρώτη Κυριακή με τον παιδικό χορό (φέτος έχουμε 30 παιδιά που αποτελούν το χορευτικό του Συλλόγου μας) στην Πλατεία Γιολδάση (Σολωμού 4), βραεδυά φανού, παρέλαση με άρματα, ομάδα Καρναβαλιών και του χορευτικού και με μια Λαϊκή ορχήστρα που ακούγεται συνέχεια το έντεκα (Κοζανίτικος Χορός) και το Μπεράτι.
Το βράδυ της Μεγάλης Αποκριάς γίνεται το ανάμα του φανού και ανοίγει ο χορός μας από τον κορυφαίο του τραγουδιού Ιωάννη Σπύρου.
Ακούγοντας πολλά νοικοκυρίσια τραγούδια όπως “Μηλίτσα πούσαι στο γκρεμό”, “τρία αδελφάκια είμασταν”.
“Κίνησα να πάω στο Μήλο με την Θεια μου την Βασίλου” κ.α.
Αργότερα αφού προχωρήσει η νύχτα λέγονται κατά την παράδοση τραγούδια “ξεδιάντροπα” όπως τα λένε. Το πιο παλαιό τραγούδι που ακούγεται είναι το παρακάτω :
Πέντι μπάμπις χόριβαν
κι οι πέντι μι βρακιά.
Πάει κι μια ξιβράκουτη
δεν την θέλτσαν στου χουρό.
Πάει και πήριν μπουχασέ κι έφκιασιν κι αυτή βρακί
κι την πιάσανε κι αυτή και την βαλαν στην κουρφή.
Σε διάφορες κάρτες θα διαβάσετε πολλά μπλέντια και μασάλια όπως :
Απόλκιν τα μπλάρια (έκαμιν μίτο)”
Μούτους τσίντζηρας (ήπχιν τ’αμίλ’του του νιρό)” “Τουν πάτσαν οι κλέφτις (απόχτσιν κουρίτσ’)”
Κουζιανίτ’ κ’ Λαϊκή Μούσα
Ζιόλια μαρ Ζιόλια . δεν ξέρ’ να γνέεις βαμπάκ’ μας τσάκ’σις τ’νημαδούρα μας στράβουσις τ’αδράχτ’
Κοζιανίτ’ κ’ χλουρίδα (μι τν’ ιρμηνεία τς)
Γκουρτσιά = Αχλαδιά
Γουμαράγκαθου = Γαϊδουράγκαθο
Τσιμπρίτσα = Θυμάρι
Απουφθέγματα
“Είμιστι πουλλοί οι σιούρδ’ μα είμιστι σκρόπχ'” ” Όποιους θέλ’ν’ αγαπήσ’ πρέπ’ κι να χασουμιρίσ'”
Ονομασίες Αρμάτων – Σ’αγαπώ μ’ακούς !
– Οί, ιμείς μούγκι έφκιασάμι του χνέρ όλ’ οι άλλ’ ήταν αχμάκδις
Εργα του Νικολάου Διάφα, παλαιοτέρου αγωνιστού
της παράδοσης ” Η ττιργουλιά” (Νταβέρνα), παρμένω από τρεις καλές
γειτονοπούλες
“Ροζ σκάνδαλο”
Εδώ σταματώ και σας καλούμε στο φανό μας να ττιρά-σουμι καλά μι κρασί και μι κιχιά.
Αναδημοσίευση από τις ΑΙΧΜΕΣ Ειδική έκδοση της Εφημερίδας Πρωινός Λόγος, τεύχος 2, Μάρτιος 2000
