Ολοκληρώνονται οι αρχαιολογικές ανασκαφές στον νεολιθικό οικισμό στο Λιγνιτωρυχείο Ποντοκώμης

Ο ΧΩΡΟΣ ΘΑ ΠΑΡΑΔΟΘΕΙ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΗ ΔΕΗ, ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙ 12 ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΡΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΜΕ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 60 ΕΚ. ΕΥΡΩ

– Για τα σημαντικά ευρήματα του οικισμού μίλησε η προϊσταμένη της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας Κοζάνης

Σημαντικά ευρήματα που δίνουν στους επιστήμονες τη δυνατότητα να καταλάβουν πως ζούσαν οι αρχαίοι πρόγονοί μας, ανακαλύφθηκαν στις ανασκαφές που ολοκληρώνονται στο Ορυχείο Ποντοκώμης, αλλά και στη Μαυροπηγή, με την αρχαιολογική υπηρεσία Κοζάνης να ολοκληρώνει δύο από τις εν λόγω ανασκαφές, παραδίδοντάς της στη ΔΕΗ. Ειδικότερα, συνέντευξη τύπου δόθηκε την  Πέμπτη από την Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης  Δρ. Αρχαιολόγος Αρετή Χονδρογιάννη Μετόκη και εκπροσώπους της ΔΕΗ στο χώρο των ανασκαφών του  Λιγνιτωρυχείου της Ποντοκώμης, με αφορμή την παράδοση της εν λόγω ανασκαφής στη ΔΕΗ, προς χρήση.
Από το Ορυχείο Ποντοκώμης και τη θέση “Σουλουκιά”, η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης Αρετή Χονδρογιάννη Μετόκη μίλησε για τα ευρήματα ενός νεολιθικού οικισμού που ανασκάπτεται εδώ και 4-5 μήνες , με τον οικισμό να χρονολογείται στην αρχαιότερη και μέση νεολιθική περίοδο. Σύμφωνα με την ίδια, η κατοίκιση στην εν λόγω χώρο έγινε γύρω στο 6.500 και διήρκησε  μέχρι το 6000 ΠΧ περίπου. Τμήμα της νέας θέσης ανασκάφηκε το 2010 και βρίσκεται τώρα εντός των νέων ορυχείων , όπως θα γίνει σε λίγο και το συγκεκριμένο κομμάτι, το οποίο ανασκάφηκε εκτενώς το 2014 και εν λόγω κομμάτι.
Ο συγκεκριμένος αρχαιολογικός χώρος, αφού τελειώσει η ανασκαφή του το επόμενο διάστημα, θα παραδοθεί στη ΔΕΗ για κάθε χρήση, που σημαίνει ότι στη θέση του χρόνου θα έχει επεκταθεί το λιγνιτωρυχείο.
Από τα ευρήματα των ανασκαφών (κεραμική, μικροευρύματα, νεολιθικές ταφές κ.α.), βεβαιώνεται η ύπαρξη ενός οικισμού στην αρχαιότερη και μέση νεολιθική περίοδο. Ειδικά σε ό,τι αφορά τις ταφές, η κ. Χονδρογιάννη – Μετόκη σημείωσε πως δεν έχουν εντοπιστεί νεκροταφεία ενηλίκων από τη συγκεκριμένη περίοδο, παρά μόνο ανηλίκων. Στους πιο πολλούς νεολιθικούς οικισμούς συναντώνται ταφές βρεφών ή μικρών παιδιών, με τον τρόπο ταφής των ενηλίκων να παραμένει άγνωστος.

Νεολιθικά κτίσματα από ξύλο ή πυλό
Σε σχέση με τα κτίσματα, τα οικήματα των κατοίκων του εν λόγω οικισμού, είναι κατασκευασμένα από ξύλο και πυλό, τα κατέλειπα των οποίων διατηρούνται μόνο όταν καίγονται. Στην αρχαιολογική ανασκαφή, συναντάται ψημένος πυλός που χρησίμευσε στην κατασκευή των οικημάτων. Η ανασκαφή είναι δύσκολη και χρονοβόρα, αφού σκάβει με μιστράκια και όχι με κασμάδες, προσπαθώντας να διαχωρίσει τον πήλινο τοίχο από την επίστρωση του οικήματος , ξεχωρίζοντας το μέρος του τοίχου (από πασσάλους που αλείφοντας με παχύ στρώμα πυλού), τα δάπεδα από πυλό κ.α. Είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς τον τρόπο δημιουργίας των επιχώσεων των οικισμών αυτών, τόνισε η ίδια. Ειδίκευση απαιτεί η μελέτη των ευρημάτων (όστρακα και αγγεία), ενώ αρχαιολόγοι και βοτανολόγοι μελετούν τα φυτά , τα όστρακα, τα ζώα που βρίσκονται. Χρησιμοποιείται επίσης η ραδιοχρονολόγηση, η χρονολόγηση από την κεραμική κ.α.
Αυτό που εντυπωσίασε τους αρχαιολόγους, είναι ευρήματα που δεν εντυπωσιάζουν μεν το κοινό, γιατί δεν υπάρχει χρήση των μετάλλων, αλλά τα ευρήματα είναι από πυλό και θαλασσινά όστρεα ή οστά. Από αυτά τα υλικά είναι κατασκευασμένος όλος ο υλικός πολιτισμός της αρχαιότερης και νεολιθικής εποχής. “Η ιστορία γράφεται και από ταπεινά ευρήματα , και εκεί επικεντρωθήκαμε”, τόνισε η ίδια.
Μέσα στο χώρο της ΔΕΗ υπάρχουν αρχαιολογικές ανασκαφές, ενώ αυτή τη στιγμή ολοκληρώνονται 2 από τις 5 που λειτουργούν στο ορυχείο. Από τις ανασκαφές φαίνεται ότι υπήρξε ανεπτυγμένη κτηνοτροφία, διάσπαρτη κατοίκηση κατά γένη (κατά οικογένειες) και πολλές μικρές θέσεις. Στη Μαυροπηγή ερευνώνται κτίσματα και ταφές της ύστερης εποχής Χαλκού , της εποχής σιδήρου και των ρωμαϊκών και βυζαντινών χρόνων. Οι ανασκαφές αυτές ολοκληρώνονται για φέτος και θα συνεχιστούν του χρόνου. Τα ευρήματα των αρχαιολόγων κατά τα 12 χρόνια ανασκαφής στους χώρους των ορυχείων είναι χιλιάδες, σύμφωνα με την ίδια, και φυλάσσονται είτε σε αποθήκες, είτε στο Μουσείο της Αιανής.

 

 

60 εκ. ευρώ από τη ΔΕΗ την τελευταία 12ετία για τις αρχαιολογικές ανασκαφές!

Από την πλευρά του ο Κωνσταντίνος Μαχτής, Διευθυντής Ορυχείου Καρδιάς και αναπληρωτής διευθυντής εκμετάλλευσης του Λιγνιτικού κέντρου Δυτικής Μακεδονίας , στη δήλωσή του, τόνισε πως: “Η Εφορία Αρχαιοτήτων Κοζάνης προσπαθεί να αναδείξει το έργο των σωστικών αρχαιολογικών ανασκαφών τα τελευταία 15 χρόνια, στην περιοχή ανάπτυξης των ορυχείων στο Νότιο Πεδίο, στο Ορυχείο Καρδιάς και στο Ορυχείο Μαυροπηγής” . Επίσης, έκανε λόγο για μια Συνύπαρξη της λιγνιτικής δραστηριότητας με την προστασία του αρχαιολογικού πλούτου της χώρας , καλώντας το κοινό να παρακολουθήσει την ημερίδα με τίτλο «Φως και Αρχαιότητες», που συνδιοργανώνει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης με την ΔΕΗ Α.Ε.,  το Σάββατο 10 Δεκεμβρίου και ώρα 09:00 π.μ. στο Αμφιθέατρο του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας ΔΕΗ Α.Ε., 23Ο χλμ. Κοζάνης – Πτολεμαϊδας.
Επίσης, τόνισε πως η ΔΕΗ τηρεί με “ευλάβεια” αυτά που ορίζονται στον αρχαιολογικό νόμο, καθώς επίσης και τους περιβαλλοντικούς όρους λειτουργίας των ορυχείων, λέγοντας πως οι περιβαλλοντικοί αυτοί όροι επιβάλλουν τη διάσωση  των αξιόλογων αρχαιολογικών ευρημάτων . Ακόμη, αναφέρθηκε στην μακρόχρονη συνεργασία της επιχείρησης με την αρχαιολογική υπηρεσία η οποία ξεκίνησε από τις αρχές του 2000 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα . Συνεργασία υπάρχει και με την Εφορία Αρχαιοτήτων Φλώρινας , η οποία δραστηριοποιείται στο Ορυχείο Αμυνταίου.

Ο κ. Μαχτής, όμως, δεν παρέλειψε να επισημάνει ότι θα πρέπει να συνυπάρχουν αρμονικά και η απρόσκοπτη λειτουργία των ορυχείων και η εξόρυξη του λιγνίτη, με την προστασία και τις υπηρεσίες της αρχαιολογικής υπηρεσίας . “Θα πρέπει η ΔΕΗ να τηρεί όσα ορίζει ο νόμος και η Εφορία Αρχαιοτήτων από την πλευρά της θα πρέπει να κάνει ό,τι μπορεί για να μη φέρει εμπόδια στην ομαλή εξέλιξη των ορυχείων. Μέχρι στιγμής η συνεργασία μας με την εφορία αρχαιοτήτων Κοζάνης ήταν απόλυτα αρμονική, τα τελευταία 12 χρόνια”, όπως τόνισε . Επίσης, αναφερόμενος στο κόστος των αρχαιολογικών ανασκαφών, που πλήρωσε η ΔΕΗ τα τελευταία 12 χρόνια (που χρηματοδοτεί το σύνολο των αρχαιολογικών ανασκαφών), έχει ανέλθει  στα 20 εκ. ευρώ μόνο για την Εφορία Αρχαιοτήτων Κοζάνης. Για την περιοχή της Φλώρινας, εκταμιεύτηκε ένα ποσό που ξεπερνάει τα 40 εκ. ευρώ. Η ΔΕΗ επιβαρύνθηκε, ως όφειλε, με ένα ποσό της τάξης των 60 εκ. ευρώ, με τον κ. Μαχτή να επισημαίνει πως “στις δύσκολες εποχές που ζούμε, που η λιγνιτική δραστηριότητα υφίσταται μεγάλες πιέσεις από τον ανταγωνισμό , όπου το κόστος του λιγνίτη είναι το πρώτο θέμα με το οποίο μπαίνουν οι μονάδες μέσα στο σύστημα ή όχι, να υπάρχει μια εκλογίκευση στο κόστος των αρχαιολογικών ανασκαφών”, σημειώνοντας πως η τεράστια αυτή επιβάρυνση πρέπει να κινείται σε απόλυτα λογικά πλαίσια, μη παραλείποντας να τονίσει πως η επιχείρηση είναι απόλυτα λογική στην προστασία και ανάδειξη της αρχαιολογικής ιστορίας της Δυτικής Μακεδονίας.

Β.Σ.