Η ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΕΥΗ ΠΕΞΑ-ΚΑΛΦΕΛΗ ΑΠΑΝΤΑΕΙ ΓΙΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΡΑΔΙΟΛΟΓΟΣ
Η οικονομική κρίση έχει πολλά συνεπακόλουθα. Ένα από αυτά είναι και η αποποίηση της κληρονομιάς, λύση στην οποία στρέφονται εκατοντάδες συμπολίτες, όταν κληρονομούν κάποια ακίνητα μικρής ή μεγαλύτερης αξίας, στα έξοδα συντήρησης των οποίων δεν μπορούν να ανταποκριθούν.
Ή σε χειρότερη περίπτωση, όταν κληρονομούν … χρέη από τους συγγενείς τους, τα οποία σε καμία περίπτωση δεν περίμεναν ότι θα επιβαρύνουν τους ίδιους !
Ειδικότερα, δεκάδες δηλώσεις κατατίθενται στα Ειρηνοδικεία όλης της χώρας, προκειμένου κληρονόμοι να αποποιηθούν ακίνητα μικρής ή μεγάλης αξίας, αφού δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε ΕΝΦΙΑ, φόρους κληρονομιάς και πρόσθετα οικονομικά βάρη. Για το σημείο αυτό των καιρών και το πως μπορεί να αντιμετωπιστεί, προτείνοντας λύσεις για την θωράκιση των κληρονόμων, μίλησε στο ράδιοΛόγος και στον Λύσανδρο Ρήγα η δικηγόρος Εύη Πέξα-Καλφέλη.
Μεταξύ άλλων, η ίδια αναφέρθηκε στο πρόβλημα που δημιουργείται όταν πεθάνει ο κληρονομούμενος, χωρίς να αφήσει διαθήκη, με την οποία να έχει ορίσει ο ίδιος τους κληρονόμους του. Τότε επιλαμβάνεται ο Νομοθέτης: “Το πνεύμα του νόμου έχει μέλημα να προστατέψει την όποια περιουσία δημιούργησε ο αποβιώσας κατά την διάρκεια της ζωής του, να προστατέψει την οικογένειά του, καθώς και να διασφαλιστούν οι συναλλαγές “.
Όπως συνεχίζει η ίδια, αν δεν υπάρχει διαθήκη καθορίζεται κληρονομικό δικαίωμα σε συγγενείς τεσσάρων γενεών, που ονομάζονται «τάξεις». Στην πρώτη τάξη, καλούνται ως κληρονόμοι η ίδια η οικογένεια του αποβιώσαντα : σύζυγος και κατιόντες του (: τέκνα, εγγόνια, δισέγγονα κ.λ.π. επ’ αόριστον). Στη δεύτερη τάξη, η κληρονομιά περνάει στην σύζυγό του και στην γενιά των γονέων του αποβιώσαντα (μέχρι και τα μικρανίψια του). Στην τρίτη τάξη περνάει στην σύζυγό του και στην γενιά των παππούδων του αποβιώσαντα (μέχρι και τα α’ ξαδέρφια του), στην τέταρτη περνάει στην σύζυγό του και στην γενιά των προ-παππούδων του αποβιώσαντα. Ακολουθεί η 5η τάξη όπου ο-η σύζυγος αποκτά το 100% της κληρονομιάς, αν δεν υπάρχουν άλλοι κληρονόμοι και στην 6η τάξη -περιέρχεται όλη η κληρονομιαία περιουσία στο δημόσιο.
Η κληρονομιά επάγεται, λοιπόν, αποκλειστικά και μόνον στα άτομα που ανήκουν σε μια από αυτές τις ομάδες και μάλιστα θα πρέπει να έχουν «εξαντληθεί» οι κληρονόμοι της μιας τάξης, για να περάσουμε στην επόμενη.
Λ.χ., όπως αναφέρει ένα παράδειγμα η κ. Πέξα : Μια ανιψιά π.χ. μπορεί να έχει αποδημήσει και όλοι οι κληρονόμοι της (που θα καλούνταν με την εξ αδιαθέτου διαδοχή στην 1η και 2η τάξη) αποποιήθηκαν. Τότε μπορεί ξαφνικά να έρθει στην κατοχή του θείου της αποβιωσάσης (που ανήκει στην 3η τάξη) ένα κατασχετήριο από την εφορία της τάξεως των 60.000 ευρώ για χρέη της ανιψιάς του. Τότε διαπιστώνει ο θείος ότι είναι οριστικός κληρονόμος της ανιψιάς του (επειδή όλοι οι προηγούμενοι αποποιήθηκαν κι όχι κι ο ίδιος) και οτι οφείλει να πληρώσει το ποσό αυτό από την δική του τσέπη (αν δεν υπάρχει ενεργητικό στην κληρονομιά της). Πρόκειται για την περίπτωση της σιωπηρής αποδοχής κληρονομιάς (άφησε ο θείος και πέρασε η παραπάνω προθεσμία χωρίς να αποποιηθεί κι ο ίδιος).
Η αποδοχή ή η αποποίηση της κληρονομιάς είναι αμετάκλητες και δεν μπορεί κάποιος να τις ανακαλέσει, παρά μόνον με απόφαση Δικαστηρίου, επικαλούμενος συνήθως ουσιώδη πλάνη και δη περί το δίκαιο. Είναι σωτήρια λύση για το παράδειγμά μας, γιατί θα μπορέσει έτσι αυτός ο κληρονόμος να ζητήσει να ακυρωθεί η σιωπηρή αποδοχή κληρονομιάς, αφού ούτε ήξερε πως ήταν κληρονόμος ούτε τον λόγο αυτού-δηλαδή ότι όλοι οι προηγούμενοι είχαν -εν αγνοία του- αποποιηθεί.
Γενικότερα ο νόμος προβλέπει τα εξής: “Θέλοντας – δεν θέλοντας όλοι οι ανωτέρω θα καταστούν αυτοδίκαια κληρονόμοι. Για ένα τετράμηνο από τότε που έμαθαν ότι είναι πλέον κληρονόμοι και τον λόγο για τον οποίο περιήλθε σε αυτούς η κληρονομιά, είναι προσωρινοί κληρονόμοι. Βέβαια, εάν ο κληρονομούμενος είχε την τελευταία του κατοικία στο εξωτερικό ή αν ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή όταν διέμενε στο εξωτερικό τότε η προθεσμία είναι 1 έτους.
Μέσα σε αυτό το διάστημα, λοιπόν, ο κληρονόμος έχει την δυνατότητα να διερευνήσει το status της κληρονομιάς, για να επιλέξει αν θα αποποιηθεί ή όχι την κληρονομιά. Το στραγγαλιστικό χρονικό περιθώριο είναι για να προστατευθούν οι συναλλαγές”.
Σε περίπτωση χρεών
Πολύς κόσμος πηγαίνει, πλέον, για αποποιήσεις κληρονομιάς όταν υπάρχουν χρέη, ενώ μπορεί να υπάρξει και άλλη λύση: να αποδεχτούμε την κληρονομιά μεν, αλλά με το ωφέλημα της απογραφής. Σε αυτήν την περίπτωση ο κληρονόμος ευθύνεται για τα χρέη της κληρονομιάς έως το ενεργητικό της και αποχωρίζονται αυτοδικαίως οι δύο περιουσίες (του αποβιώσαντα από αυτήν του κληρονόμου του). Δηλαδή δεν ευθύνεται ο κληρονόμος με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη του αποβιώσαντα. Πρέπει, όμως, να μεριμνήσει ο κληρονόμος και : “Υποχρεωτικά να καθορίσει ποιο είναι το ενεργητικό και ποιο το παθητικό της κληρονομιάς, με μια διαδικασία καθορισμένη. Εάν το ενεργητικό δεν επαρκεί για να καλύψει τα χρέη του αποβιώσαντα, δεν θα υποχρεωθεί ο κληρονόμος να βγάλει χρήματα από την δική του τσέπη για να πληρώσει τα ξένα χρέη. Πολλές φορές χάνονται άδικα κληρονομιές. Αν υπάρχουν λίγα χρέη και η περιουσία είναι μεγαλύτερη, εκποιείται η κληρονομιά με νόμιμη διαδικασία και μένουν και κάποια χρήματα στην τσέπη του κληρονόμου”, αναφέρει η ίδια.
Για τυχόν ερωτήματα που έχετε γύρω από κληρονομικά ζητήματα και θέματα αποποίησης κληρονομιάς, στείλτε τα ερωτήματά σας στον “Π.Λ.” και αυτά θα απαντηθούν από την δικηγόρο κ. Εύη Πέξα, μέσα από το ράδιοΛόγος και τον “Πρωινό Λόγο”. (mail: [email protected] και τηλ. 2461033681).
Β.Σ.
