Ευθύνη είναι η υποχρέωση να δώσει λόγο για τις πράξεις του, να απολογηθεί για ότι έπραξε ή διαχειρίστηκε.
Για την ηθική ευθύνη είναι υποχρέωση να μην παραβεί κανείς ή να απολογηθεί άν παράβηκε τον ηθικό νόμο.
Είδη ευθύνης: α) ηθική, β) ποινική, γ) επαγγελματική.
Η έννοια της ευθύνης συνίσταται: α) στην ενσυνείδητη ανάληψη ενός έργου, β)στην ηθική δέσμευση μ’αυτό,γ)στην επίγνωση των απαιτήσεων,δ)στην ένταξη της βούλησης. Γενικά σημαίνει τη συναίσθηση του καθήκοντος.
Για την συναίσθηση της ευθύνης θα πρέπει: α) να μην υπάρχει ατομικιστική διάθεση , β) χρειάζεται ηθικός και πνευματικός εξοπλισμός, γ) πρέπει να έχουμε πνεύμα αυταπάρνησης και αυτοθυσίας, δ) θάρρος, τόλμη, αποφασιστικότητα,ε) εσωτερική ελευθερία, στ)να μη δειλιάζουν τα άτομα και να μην κατέχονται από ευθυνοφοβία. Καθήκον και ευθύνη είναι ποσότητες ευθέως ανάλογες. Ο άνθρωπος λογικό όν και αυτεξούσιο μπορεί να ελέγχει τη βαρύτητα των ενεργειών του.
Αναμφισβήτητα, η πρόοδος του ατόμου και των κοινωνιών στηρίζεται σε πολλούς παράγοντες ψυχολογικούς και κοινωνικούς;. Η συναίσθηση της ευθύνης διαδραματίζει βασικό ρόλο στην αρμονική συμβίωση μιας κοινωνίας και στη πρόοδο του ατόμου και του συνόλου. Γι’αυτό ευτυχισμένη θεωρείται εκείνη η κοινωνία που τα μέλη της αναλαμβάνουν με ευθύτητα τις ευθύνες των πράξεών τους και στέκονται οδηγοί προς την πρόοδο. Η ευθύνη, η συναίσθηση της ευθύνης είναι βαρύ φορτίο και μόνο οι δυναμικοί,οι εσωτερικά ικανοί και ελεύθεροι άνθρωποι μπορούν να το σηκώσουν, γιατί στην ουσία η ευθύνη τίποτε άλλο δεν είναι παρά καθαρή έκφραση της εσωτερικής της ψυχικής ελευθερίας των ανθρώπων . Άτομα εσωτερικά εξοπλισμένα, ηθικά διαπαιδαγωγημένα, είναι γνωστό πως οποιαδήποτε έργο τους ανατεθεί, ύστερα από τη σχετική προσμέτρηση των κινδύνων αναλαμβάνουν την εκτέλεση του ενσυνείδητου. Αυτή ακριβώς η ενσυνείδητη ανάληψη της εργασίας αυτή η προηγούμενη προσμέτρηση των κινδύνων έχει σαν άμεσο επακόλουθο τη συνέπεια.
Ο άνθρωπος που ασυνείδητα αναλαμβάνει μια οποιαδήποτε εργασία, είναι φανερό ότι θα φανεί με την πρόοδο της δουλειάς ασυνεπής.Δεν γνώρισε τα εμπόδια, δεν τα υπολόγισε και με την απροσδόκητη εμφάνιση τους είναι επόμενο να είναι απροετοίμαστος για την αντιμετώπισή τους και πολλές φορές έτοιμος για υποχώρηση. Αντίθετα τα άτομα που συνειδητοποιούν το έργο, προτού το αναλάβουν φέρνουν σε πέρας αίσια την εργασία τους, γιατί την αγαπούν, επιδεικνύουν ενδιαφέρον, δημιουργείται ηθική δέσμευση μ’αυτή. Επιστρατεύουν τη βούληση, αυξάνουν την εργατικότητα, δημιουργούν κατάλληλες συνθήκες για την επίτευξη του σκοπού τους.Δεν υποχωρούν εύκολα αυτοί που κατέχονται από το αίσθημα της ευθύνης, αντίθετα αυτοθυσιάζονται συνεπείς πάντα στο έργο που ανέλαβαν συνεπείς στην αρχική τους πορεία.Τα άτομα αυτά επειδή αντιλαμβάνονται τις υποχρεώσεις τους έναντι του συνόλου, γίνονται με το συναίσθημα της ευθύνης, βασικοί παράγοντες της αρμονικής ζωής. Θάρρος, τόλμη και αποφασιστικότητα, είναι τα χαρακτηριστικά που κατεξοχήν κοσμούν τους ελεύθερους εσωτερικά ανθρώπους.Δεν υποκύπτουν,δεν δειλιάζουν,δεν γίνονται δουλοπρεπείς, αλλά με συναίσθηση της ευθύνης των πράξεών τους,με ηθικό ανάστημα, υψηλό, προχωρούν στο δρόμο,που από την αρχή χάραξαν με συνέπεια και σταθερότητα.Ο άνθρωπος που θεωρεί τον εαυτό του υπεύθυνο για μια υπηρεσία δεν ησυχάζει. Αγωνιά, ενδιαφέρεται,δεν πέφτει σε αδράνεια και νωθρότητα, γίνεται δημιουργικός, ενεργητικός, αφωσιώνεται στον αγώνα για την εκπλήρωση του σκοπού που έβαλε.
Βέβαια, η ευθύνη είναι σταυρός και προνόμιο.Μπορούμε σαν άτομα να γλυτώσουμε απ’όλα, όχι όμως και από το βάρος της ευθύνης.
Αποτελέσματα: α) Συνέπεια στην εργασία, β)ενσυνειδησία στο επάγγελμα, γ) αγάπη στο έργο, δ) δημιουργική ανησυχία,ε) αυξάνεται η εργατικότητα, στ) αυξάνεται το ενδιαφέρον, ζ) γεννιέται η ελπίδα της νίκης,η) οδηγεί στην επιτυχία.
Μόνο οι γενναίοι στο φρόνημα και ώριμοι για μια θυσία είναι ικανοί να ζήσουν την ευθύνη ως την ουσία της ύπαρξής τους. Κατά συνέπεια, οφείλουμε να σταθμίσουμε τα πράγματα και με την συνείδηση των αντίξοων περιστάσεων και καιρών να οικοδομήσουμε μέσα μας έναν υπεύθυνο άνθρωπο.
Είμαστε υπεύθυνοι όχι μόνο για ότι πράττουμε αλλά και για ότι παραλείπουμε να πράξουμε. Μολιέρος.
ΒΙΣΚΑ ΖΩΗ-ΠΟΛΥΞΕΝΗ
