Από το 2011 είχα να πάω στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας στο Βοΐο! Την αφορμή έδωσε ο φίλος Κώστας Πεχλιβανίδης και Κυριακής ξημέρωμα αφού μαζί μας πήραμε τον Λυγερέα και τον γιό του Κώστα ανεβήκαμε στο Αυγερινό. Κατηφορίζοντας και την Παναγιούλα τον δρόμο μας έκοψε ένα κοπάδι γίδια. Που είναι το περίεργο θα πεις και απαντώ η φάτσα του τσομπάνη τον οποίο δεν στάθηκε τρόπος να το φωτογραφίσω!

Το μοναστήρι φάνταζε ολοκαίνουργο μετά από την συντήρηση που έγινε. Κι όπως βούλιαζε στο καταπράσινο φόντο της ευλογημένης οξιάς έμοιαζε να βγαίνει ολόλαμπρο μέσα από τους παλιούς θρύλους των Παλιομονάστηρων που κρύβει η ιστορία του!

Ένοιωσα συγκινημένος, και μια χαρά πλημμύριζε την ψυχή μου! Ακούγονταν ψαλμωδίες, προλάβαμε την Θεία Λειτουργία και αυτό δυνάμωσε την χαρά μας. Πριν μπω στο ναό ένα κερί στην μνήμη του μακαριστού Ιερομονάχου Σεραφείμ που έχω πολλά να θυμάμαι από τις φιλοξενίες του και τις περιποιήσεις στο μοναστήρι. Ο ηγούμενος Σεραφείμ καταγόταν από την Ανθούσα και ήτανε άνθρωπος πράος, ταπεινός, λιγομίλητος. Με την απλότητά του κέρδισε την αγάπη και την εκτίμηση των κατοίκων των χωριών της περιοχής. Προσέφερε τις υπηρεσίες του στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας σχεδόν 60 χρόνια με πολύ δουλειά και αγώνες, παρά τα προβλήματα που τον ταλαιπωρούσαν τα τελευταία χρόνια!

Μετά τη Θεία Λειτουργία ο ηγούμενος την μονής πατέρας Μάξιμος μας μ κάλεσε για ένα κέρασμα. Έξω όλα έχουν αλλάξει. Συντηρημένα, καλοβαλμένα, περιποιημένα. Όλα μου άρεσαν ίσως να ήταν και το ότι είχα ρθω σχεδόν δώδεκα χρόνια. Μπήκα ξανά στον ναό και κάθισα απέναντι από την θρυλική εικόνα της Αγίας Τριάδας ένα μισάωρο μέσα στο μισοσκόταδο και την απόλυτη σιωπή, το είχα ανάγκη!

Μοναστήρι Αγ. Τριάδας
Ανάμεσα στον Βυθό και τον Αυγερινό, στη θέση Αλώνια, βρίσκεται χτισμένο (1.050μ. υψ.) το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας. Θρύλοι παλιοί, τυλίγουν και τις παλαιότερες θέσεις του (Παλιομονάστηρο) αλλά και το χτίσιμό του στην σημερινή τοποθεσία του. Μια παράδοση αναφέρει ότι κάποια νύχτα, ο ηγούμενος Νεόφυτος είδε ένα παράξενο όραμα, ένας άνθρωπος του υπέδειξε να κτίση μοναστήρι στη θέση Αλώνια, όμως ο ηγούμενος δεν έδωσε σημασία. Την επόμενη νύχτα το όραμα επαναλήφθηκε. Την τρίτη νύχτα ο άνθρωπος αυτός παρουσιάστηκε και πάλι στον ηγούμενο και με αυστηρό ύφος του έδωσε εντολή να αρχίσει αμέσως την ανοικοδόμηση του μοναστηριού και να δώσει σ΄ αυτό το όνομα της Αγίας Τριάδας. Το πρωί ο Νεόφυτος κάλεσε τους μοναχούς και καθώς συζητούσαν τα σχετικά με το όραμα εμφανίστηκε ένας βοσκός και τους είπε ότι τις νύχτες έβλεπε μια λάμψη να βγαίνει από ένα δέντρο. Όλοι μαζί τότε πήγαν στο δέντρο και στην σχισμή του βρήκαν την εικόνα της Αγίας Τριάδας. Έτσι παραμερίστηκε κάθε δισταγμός και ομόφωνα αποφασίστηκε να ανεγερθεί καινούργιο μοναστήρι και να δοθεί σ΄ αυτό το όνομα της Αγίας Τριάδας.

Η ανοικοδόμησή του άρχισε το 1779 και ολοκληρώθηκε το 1797. Ιδρυτής του ήταν ο ηγούμενος Νεόφυτος και πρωτομάστορας ο πενταλοφίτης Γεώργιος Κούστας. Θαυμάσιο έργο της λιθοξοϊκής τέχνης είναι το λιθανάγλυφο υπέρθυρο της κεντρικής εισόδου φτιαγμένο από τον πενταλοφίτη λιθοξόο Μίλιο Ζουπανοπολίτη. Ο ναός είναι ρυθμού σταυροειδούς βασιλικής με τρεις τρούλους. Οι αξιόλογες τοιχογραφίες του καθολικού είναι έργο του Ηπειρώτη ζωγράφου Μιχαήλ Μιχαήλ, από τους Χιονάδες της Κόνιτσας. Σύμφωνα με την κτητορική του επιγραφή, ιστορήθηκε το 1802. Από Ηπειρώτες ξυλογλύπτες είναι φτιαγμένο το επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού με θέματα παρμένα από την Παλαιά και Καινή Διαθήκη. Το μοναστήρι είχε μεγάλη περιουσία και έπαιξε σημαντικό ρόλο όχι μόνο στους εθνικούς αγώνες της ρωμιοσύνης κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, αλλά αποτέλεσε και σπουδαίο πνευματικό κέντρο, για τα χωριά της περιοχής.
Στη τράπεζα μας προσφέρανε καφέ μπισκότα και λουκούμια. Η κουβέντες μας ήταν γύρω από τις εκπομπές μου στην τηλεόραση και ότι η απουσία μου από αυτήν είναι αισθητή. Πέρασαν κάποια χρόνια που είμαι μακριά από την τηλεόραση κι ο κόσμος με θυμάται με αγάπη, χαμογέλασα και ένοιωσα μια μικρή ικανοποίηση. Χαιρετίσαμε τον πατέρα Μάξιμο και την παρέα που βρήκαμε εκεί και κατηφορίσαμε για το Παλιομονάστηρο του Ταξιάρχη στη Γκρέζη. Παγωμένο νερό, παχιά σκιά, πανύψηλες οξιές κι ένα θαυμάσιο μνημείο που χτίστηκε τον 17ο αιώνα. Στο πεζούλι άπλωσε ο Λυγερέας τους τσιπουρομεζέδες κι ο Κώστας εντυπωσιασμένος από την ομορφιά και την παρέα να φωτογραφίζει!

Το Παλιομονάστηρο σύμφωνα με τους ιστορικούς ήταν η προτελευταία θέση του στην πορεία του σημερινού μοναστηριού. Η πρώτη του θέση ήταν στην περιοχή Φτέρη, χτίστηκε στα μέσα του 16ου αιώνα στη μνήμη των Ταξιαρχών όμως βρίσκονταν στο πέρασμα αρβανίτικων συμμοριών και έτσι ο μοναχός Πανούρης μετέφερε το μοναστήρι, στο χωριό Ζάλτσι. Ούτε και σ΄ αυτή τη θέση οι μοναχή βρήκαν την ασφάλεια και την ησυχία που επιζητούσαν και έτσι αναγκάστηκαν να τραβηχτούν πιο μέσα στο βάθος της χαράδρας στη Γρέζη και να χτίσουν εκεί έναν ναό στη μνήμη και πάλι των Αγίων Ταξιαρχών(Παλιομονάστηρο). Στο εσωτερικό του ναού θαυμάζεις την τέχνη εκείνων των παλιών μαστόρων ιδιαίτερα στους θόλους της οροφής! Παρατηρήσαμε και διάφορες εργασίες που γίνονται γύρω από τον ναό πιθανόν για υγρασίες!

Φτάσαμε στον Ντόλο στον Βυθό και στρωνόμαστε στο στέκει του Κωνσταντίνου Μαγγιάνη. Καλωσορίσματα σχεδόν απ όλους του θαμώνες! Έλειπε όμως ο Τέλης, ένοιωθα την απουσία του. Κεράσματα και περιποίηση από τον Κωνσταντίνο που τον ευχαριστώ πολύ. Ήταν εκεί ο Βασίλης ο Χαλκιάς, πολλά χρόνια γνωριμίας, καλλιτέχνης κι αυτός της παραδοσιακής μουσικής. Ο Θανάσης Καραθάνος που σήμερα είναι πρόεδρος της κοινότητας. Με τον Θανάση το 2008 κάναμε το ΄΄Ταξίδι του ποταμού Πραμόριτσα’’ ένα δύσκολο επιχείρημα στο οποίο ο ρόλος του Θανάση ήταν καθοριστικός! Μεγάλη εντύπωση σε όλους, έκαναν οι καλλιτεχνικοί ράβδοι του Λυγερέα, όλοι ήρθαν να τους θαυμάσουν από κοντά και να τους πάρουν στα χέρια τους! Αληθινά αριστουργήματα! Μπράβο, Λυγερέα, πολύ το χαίρομαι! Φωτογραφηθήκαμε, γελάσαμε, δώσαμε υποσχέσεις για ανταμώματα, περάσαμε όμορφα. Αθάνατο Βόιο!!!! Με τους ωραίους ανθρώπους σου και την μοναδική σου φύση! Εξάλλου το έχουμε ξαναπεί: Στο Βόιο η ομορφιά δεν περιγράφεται, αποδεικνύεται!

Στην πλατεία του Δίλοφου η θέα του ναού της Παναγίας προκαλεί θλίψη. Αρκετά χρόνια τυλιγμένος στα νάιλον! Τι κρίμα! Μεσημέρι και οι διλοφίτες ξεκουράζονται! Έκανα μια σύντομη βόλτα στο χωριό και φωτογράφισα. Σε μια κερασιά διέκρινα ένα μισοσπασμένο κλαδί γεμάτο καρπούς το πήρα και το πρόσφερα στην παρέα. Επόμενη στάση στο Γεφύρι της Μαέρης. Κάποια πιτσιρίκια έκαναν μπάνιο, ένα μηχανάκι παρκαρισμένο στην κοίτη της δέσης, ωραίες και παράξενες εικόνες.

Κοντά στην βρύση της Καλλονής εκεί που τα αηδόνια και το ελαφρύ αεράκι είχαν συλλείτουργο απολαύσαμε στα γρήγορα ένα τσιπουράκι και την εσπερινή συναυλία των πουλιών. Στο Κυπαρίσσι θαυμάσαμε για μια ακόμη φορά το λιθανάγλυφο εικονοστάσι του Αγίου Γεωργίου έργο του Κάλφα Βράγγα (Γεώργιος Λάζος) που το τελείωσε την 1η Μαρτίου του 1922 δηλαδή πριν από 100 χρόνια! Στην μια πλευρά ο Ιησούς Χριστός, στην άλλη η Παναγία και στην μέση ο Άγιος Γεώργιος! Το δε λιοντάρι 100 χρόνια φύλακας του ναού (1922-2022). Λέγεται ότι την πέτρα ύψους δύο μέτρων την μετέφεραν από μακρινή απόσταση με μακριά ξύλα (μανέλες) τέσσερεις άνδρες και χρειάστηκαν τρεις μέρες για την μεταφορά της. Ένα ακόμη έργο του Κάλφα Βράγγα (Γεώργιος Λάζος) είναι και το διώροφο καμπαναριό του ναού. Ο ναός του αγίου Γεωργίου είναι τρίκλητη βασιλική και χρονολογείται στα 1867, αξιόλογό έργο η ξυλόγλυπτη πόρτα της νότια εισόδου.

Αληθινό κόσμημα!

Πριν πάρουμε την ανηφοριά για τον Άγιο Κοσμά στο ρέμα που τον χωρίζει από το Κυπαρίσσι, βρίσκεται το γεφύρι του Παπατάκη χτισμένο στα 1920 από τον κάλφα Βράγκα. Το τοπίο όπου είναι ενταγμένο το γεφύρι που σώζεται το ένα του τόξο είναι ένα καταφύγιο του ονείρου και της ψυχής. Τούτο το ρέμα το Τσιρακιώτικο ή Βάθιας συναντά το ποτάμι του Παλιομάγειρου παραπόταμο της Πραμόριτσας στην είσοδο του οικισμού Χρυσαυγή Βοΐου όπου το δρασκελάει ένα μονότοξο πέτρινο γεφύρι χτισμένο στα 1795.

Τελευταία μας στάση το εικονοστάσι του Αγίου Ιωάννη που βρίσκεται πάνω στη δημοσιά και στην είσοδο του χωριού Άγιος Κοσμάς πατρίδα του Βράγκα. Στις 28 του Μάρτη του 1928 ο σπουδαίος αυτός λαϊκός λιθοξόος τέλειωσε το εικονοστάσι βάζοντας δεξιά κι αριστερά στα πλαϊνά του δυο λιοντάρια φύλακες. Δυστυχώς το ένα είναι καταστραμμένο.
Από δω είχαμε από κει το είχαμε τελειώσαμε το οδοιπορικό μας στα Γρεβενά για να απολαύσουμε το γευστικότατο παγωτό.

Περισσότερες φωτογραφίες στο Αργύρης Παφίλης