Στις βόρειες παρειές του όρους Μουρικίου λίγο πάνω από την Κορησό, πολύ κοντά στον οικισμό Αγίου Νικολάου (πρώην Τσιρίλοβο) και πλησίον του Γέρμα, βρίσκεται η ομώνυμη Μονή που απέχει 19χλμ από την Καστοριά. Βουτηγμένη στο πράσινο και κατάφυτο περιβάλλον από πεύκα και βελανιδιές, με πανοραμική θέα από υψόμετρο 1.000μ., τη δροσιά του καλοκαιριού και το αφόρητο κρύο του χειμώνα πορεύεται με μεγαλοπρέπεια στο διάβα των αιώνων.
Η μελέτη της ιστορίας της Μονής παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον, διότι, κατά την παράδοση, η ίδρυση της ανάγεται πολύ πίσω, στο απώτερο παρελθόν. Κάποιοι με υπερβολή είναι αλήθεια, τοποθετούν την ίδρυση της στο 15ο αιώνα, χωρίς όμως αυτό να επιβεβαιώνεται ιστορικά. Η μονή του Αγίου Νικολάου αρχικά ήταν ανδρώα, αλλά το 1963 με απόφαση του ΥΠΕΠΘ μετατράπηκε σε γυναικεία.
Το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου στο διάβα του χρόνου κουβαλάει μνήμες ιστορικές, μνήμες εθνικών αγώνων, μνήμες πνευματικές και κοινωνικής προσφοράς. Ασφαλώς σ’ αυτούς τους αγώνες πρωταγωνιστές ήταν οι άνθρωποι του, όπως π.χ. Ο ηγούμενος Γρηγόριος και πολύ αργότερα ο Σεβαστιανός Στεφανόπουλος.
Κατά την υπερτεσσερακονταετή διακονία του ο Γρηγόριος ξεδίπλωσε τις ικανότητες και τα χαρίσματα του ωφελώντας πολλαπλώς και ποικιλοτρόπως τους κατοίκους και κυρίως τα άπορα και ορφανά παιδιά, και είναι απορίας άξιο πως με τόσα λίγα μέσα κατόρθωσε να ιδρύσει Ορφανοτροφείο-Σχολείο, του οποίου ο αριθμός έφθασε τον αριθμό των 44 μαθητών-τροφίμων.
Ο καθηγούμενος Γρηγόριος εμφανίζεται σύμφωνα με μαρτυρίες Μακεδονομάχων οπλαρχηγών στις αρχές του 19ου αιώνα, συνεργαζόμενος μαζί τους. Η μονή του Αγίου Νικολάου εκείνο το διάστημα διετέλεσε καταφύγιο, σταθμός, “στρατηγείο” των οπλαρχηγών και των ανταρτικών σωμάτων όπως Παύλος Μελάς, Κοντούλης, Γ. Δικώνυμος-Μακρής, Καούδης, Καραβίτης, Κολοκοτρώνης, Λάκης Πύρζας κ.α. Αρκετές ήταν και οι επιστολές του Παύλου Μελά με αναφορές από επισκέψεις του στην Μονή, στον ηγούμενο Γρηγόριο και την βοήθεια του στον Αγώνα.
Δείτε περισσότερες πληροφορίες και φωτογραφίες στο visitwestmacedonia.gr
