….. της Ματίνας Τσικριτζή Μόμτσιου
Κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς της σύγχρονης Ελληνικής και Ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα
Άλλα ντάμια δεν έχει ο τόπος? Δεν υπάρχουν άλλα κτίσματα και χώροι, όπως π. χ το ΨΥΠΑΚΟ, που παλιά έσφυζαν από ζωή και τώρα τα έπνιξε η αγριάδα,? Τι είναι αυτό που μας συγκινεί και μας θλίβει ιδιαίτερα όταν βλέπουμε πώς κατάντησε το Ξενία? Δεν είναι να πεις ότι δεν έχουμε πια και πού να πάμε σήμερα να πιούμε έναν καφέ ή να διασκεδάσουμε…
Τηρουμένων όλων των αναλογιών, τα συναισθήματα των μεγαλυτέρων από μας ίσως μπορούσαν να συγκριθούν με το πώς θα αισθάνονταν οι νεότεροι δημότες της πόλης αν ο μη γένοιτο έβλεπαν τη Βιβλιοθήκη σε μαύρα χάλια μετά από κάποια χρόνια, ζωσμένη επιθετικά από την άγρια βλάστηση γύρω της και σε πλήρη κατάρρευση στο εσωτερικό της.
Θαρρώ πως η καρδιά μας βουλιάζει κυρίως επειδή το καμαρώναμε το Ξενία, κι είχαμε δεθεί πολύ μαζί του όσο ήταν στην ακμή του. Όταν υποσυνείδητα το είχαμε κάνει σύμβολο της ανόδου του βιοτικού επιπέδου στον τόπο μας με όλα τα θετικά της αποτελέσματα: μόρφωση, κινητικότητα, άνοιγμα του μυαλού, δυναμισμό, αισιοδοξία, υψηλές προσδοκίες ευτυχίας… Σε μια περίοδο που η κοινωνία είχε καταφέρει να βγει από τη λαίλαπα του πολέμου και είχε επιτέλους επουλώσει τις πληγές της.
Γράφει η κ. Δήμητρα Σκρέκη στη μεταπτυχιακή διπλωματική της εργασία με τίτλο «ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΞΕΝΙΑ ΚΟΖΑΝΗΣ» (2014): «Τα Ξενία δημιουργήθηκαν μέσω της ανάγκης της χώρας να σταθεί στα πόδια της μετά από μια δύσκολη οικονομική περίοδο. Η ανάγκη εκσυγχρονισμού ήταν μεγάλη και η χώρα προχωρούσε δυναμικά με καινούριες υποδομές με τους κατοίκους των πόλεων να έχουν αρχίσει να απολαμβάνουν τις ανέσεις της σύγχρονης εποχής. Τα Ξενία δεν αποτελούσαν μόνο τόπους διαμονής ελλήνων και ξένων τουριστών, αλλά συμμετείχαν σε μια γενικότερη αλλαγή της στάσης ζωής τα μεταπολεμικά χρόνια, γίνονται μέλη της ζωής της πόλης, γίνονται σύμβολα ευμάρειας.»
Κι ύστερα ήρθε η παρακμή
Και η εγκατάλειψη
Κι η ματιά μας αμβλύνθηκε και πάνιασε…
Μόνο αν το αντικρίσεις περπατώντας από την κάτω μεριά ανατριχιάζεις. Κι αν μπεις μέσα…
Πόσα χρόνια ακόμα θα το κοιτάζουμε αμήχανα και μουδιασμένα να καταρρέει?
Μήπως είναι ώρα να αντιληφθούμε ότι η θέση του στον πολεοδομικό ιστό είναι πολύ κρίσιμη?
Και δεν σηκώνει ένα αστικό κενό?
Ένα νεκρό κτίριο…
