Μετεξελίξεις, καταργήσεις, συγχωνεύσεις και ίδρυση νέων Τμημάτων ΑΕΙ γίνονταν πάντα σε όλο τον κόσμο, ώστε να υπάρχει προσαρμογή στις εξελίξεις της επιστήμης, της οικονομίας, της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας.

Όμως αυτές οι αλλαγές προϋποθέτουν τεκμηριωμένες και σοβαρές μελέτες, πράγμα που δεν είδαμε κατά τη διαδικασία των μαζικών συγχωνεύσεων που προωθεί το Υπουργείο. Αντίθετα υπήρξε μια πρόχειρη συγκόλληση και μια απίστευτη διασπορά στη χωροθέτηση των τμημάτων με βάση τις τοπικιστικές πιέσεις, τον παραγοντισμό των πολιτικών και τις προεκλογικές σκοπιμότητες.

Αν έρθουμε στην περίπτωση της Δυτικής Μακεδονίας και συγκεκριμένα στο Τμήμα μας, τους Μηχανικούς Περιβάλλοντος Τ.Ε, θα διαπιστώσουμε – από πρώτη ματιά – ότι η πιο λογική αλλαγή θα ήταν η συγχώνευση με το συνώνυμο Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος του Παν/μίου Δυτ. Μακεδονίας και η διατήρηση των δύο κατευθύνσεων (Αντιρρύπανσης και Γεωτεχνολογίας).

Αντί αυτού είδαμε να ανακοινώνεται η κατάργηση των δύο «αδελφών» Τμημάτων και να ιδρύεται στη θέση τους ένα (ακόμη) Τμήμα χημικών μηχανικών. Για την επιλογή αυτή δεν υπήρξε καμία μελέτη, ούτε καν απλή Έκθεση. Ούτε επίσης η παραμικρή ανταλλαγή απόψεων με τα Συλλόγους αποφοίτων καθώς με και τα υφιστάμενα Τμήματα Χ-Μ των Πολυτεχνείων. Τα τελευταία καθώς και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Χημικών Μηχανικών είναι αντίθετα με την ίδρυση Τμήματος Χ-Μ στη Δυτική Μακεδονία, γιατί ο κλάδος είναι υπερ-κορεσμένος και καταγράφει χαμηλά ποσοστά απασχόλησης (και μάλιστα τα χειρότερα από τις ειδικότητες μηχανικών με βάση μελέτη του ΕΜΠ του 2015). Σημειώνεται ότι σήμερα η κατάσταση είναι πιο ζοφερή και η ανεργία μεγαλύτερη, αλλά δεν αποτυπώνεται σωστά, γιατί μεγάλο μέρος των νέων αποφοίτων μεταναστεύει στο εξωτερικό και δεν καταγράφεται στους ανέργους. Ο παραλογισμός με τους Χημικούς Μηχανικούς εξαπλώνεται και στην Κρήτη, όπου εξαγγέλλεται επίσης Τμήμα Χ-Μ (!). Εκεί όμως ο υπουργός κ. Γαβρόγλου μεταθέτει την ίδρυσή του για το 2020-21, ζητώντας πρώτα τεκμηριωμένη γνώμη (ή μελέτη) της Συγκλήτου, πράγμα που ΔΕΝ απαιτεί από την Κοζάνη. Για αυτή την εξόφθαλμη αντίφαση η μόνη εξήγηση είναι η πρεμούρα να μπει ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ στα μηχανογραφικά του 2019 ένα «αναγνωρίσιμο» (ή πιο ..«μουράτο») πολυτεχνικό τμήμα στη Δυτική Μακεδονία.

Τα νέα Τμήματα θα εκτοξεύσουν τον αριθμό των εισαγόμενων Χ-Μ από 400 σε 700, χωρίς βέβαια αντίστοιχη αύξηση της «πίτας» στην αγορά εργασίας.

Όσον αφορά στο τι θα κάνουν οι πτυχιούχοι των καταργούμενων τμημάτων Μηχανικών περιβάλλοντος (Μ-Π) ή τι θα γίνει με τα – βαλτωμένα εδώ και χρόνια- επαγγελματικά δικαιώματα ή αν θα πάνε στράφι επενδύσεις και τεχνογνωσία 20 ετών σε εξειδικευμένους τομείς Μηχ. Περ. (υγρά απόβλητα, ατμοσφαιρική ρύπανση κλπ) ή αν δεν υπάρχουν οι υποδομές και το προσωπικό για να λειτουργήσει άρτια ένα βιώσιμο Τμήμα Χ-Μ στην Κοζάνη, έ αυτά είναι .. «λεπτομέρειες». Το μάρμαρο θα το πληρώσουν τα γνωστά πειραματόζωα, φοιτητές και απόφοιτοι, τόσο των Μηχ. Περ. όσο και των Χημ. Μηχ. Σχετικά με τις σπουδές των Χ-Μ να προσθέσουμε ότι σε σημαντικά μαθήματά τους (Α και Β’ Χημική Μηχανική, Τεχν. Χημ. εγκαταστάσεων, Φυσικές διεργασίες, Θερμοφυσικές ιδιότητες κλπ) δεν υπάρχουν κατάλληλα εργαστήρια ούτε καθηγητές με ανάλογα γνωστικά πεδία για να υποστηρίξουν τα αντικείμενα αυτά.

Τόσο οι φοιτητές όσο και οι καθηγητές του Τμήματος Μηχ. Περιβάλλοντος Τ.Ε έχουν αποδείξει ότι είναι ανοιχτοί σε αλλαγές, αρκεί να βασίζονται σε τεκμηριωμένες μελέτες και πλήρη στοιχεία, κάτι που δεν υπάρχει σήμερα. Συνεπώς δεν πρέπει να γίνουμε συνεργοί σε άλλη μια προχειρότητα και συνένοχοι στο «διαρκές έγκλημα» που έχει οδηγήσει την Ελλάδα να έχει το χαμηλότερο ποσοστό απασχόλησης των νέων επιστημόνων στην Ε.Ε. με 49.9%, (δηλ. μόνο 1 στους 2 νέους επιστήμονες εργάζεται στην ειδικότητά του).

Ζητούμε λοιπόν να υπάρξουν οι προϋποθέσεις για έναν τεκμηριωμένο διάλογο. Αυτό απλά σημαίνει :

1. Να ανακληθεί η απόφαση για κατάργηση των Τμημάτων Μ-Π και ίδρυση νέου τμήματος Χ-Μ.
2. Να υπάρξει μέσα στο 2019 αντικειμενική και επιστημονικά τεκμηριωμένη μελέτη για οποιαδήποτε μετεξέλιξη του Τμήματος και συγκριτική ανάλυση για τα υπέρ και κατά των εναλλακτικών λύσεων (π.χ Μηχ. Περ. ή Χημ -Μηχ). Η μελέτη να ανατεθεί σε ομάδα μελετητών αποδεδειγμένου κύρους με δυνατότητα γνώμης από εκπροσώπους συλλόγων αποφοίτων και φοιτητών (παρατηρητές). Επίσης να λάβει υπόψη τις γνώμες των Σχολών Χ-Μ του ΕΜΠ, ΑΠΘ και Πατρών, καθώς και των αντίστοιχων Τμημάτων Μ-Π

Η μελέτη να περιλαμβάνει:

· Ανάλυση αγοράς εργασίας για τις δυο εναλλακτικές ειδικότητες
· Πρόσφατα στοιχεία ανεργίας, ετερο-απασχόλησης, «μετανάστευσης» των συγκρινόμενων ειδικοτήτων
· Συνεκτίμηση ακαδημαϊκών και επαγγελματικών κριτηρίων για την όποια διάδοχη κατάσταση του τμήματος
· Ενσωμάτωση & αξιοποίηση των διεθνών και ευρωπαϊκών τάσεων στον τομέα αυτό
· Πλήρης τεκμηρίωση ή απόρριψη της πρότασης για ένα ακόμη Τμήμα Χ-Μ.
· Πάγωμα ίδρυσης τμημάτων Μ-Π σε όλη τη χώρα. (Είναι προφανές ότι αν η μελέτη βασίζεται στα τωρινά δεδομένα και την ίδια ώρα ξεφυτρώνουν Τμήματα Περιβάλλοντος ή Χημ. Μηχ. σε όλη τη χώρα –όπως ήδη γίνεται – τότε η μελέτη ανατρέπεται και ακυρώνεται πριν καν τελειώσει).
· Σε περίπτωση που αποφασιστεί η μετάβαση στους Χημ. Μηχ. να υπάρχει τεκμηρίωση για το πώς θα γίνει κι αν είναι εφικτή σήμερα ? Εξειδικευμένα εργαστήρια & προσωπικό δεν υπάρχουν για πολλά μαθήματα.
3. Άμεση νομοθετική ρύθμιση του προβλήματος με τα επαγγελμ. δικαιώματα των Μηχ. Περ. Τ.Ε. Γενικά πιστεύουμε ότι οποιαδήποτε κατάργηση πρέπει να πάει «πακέτο» με τη -συνεχώς αναβαλλόμενη- κατοχύρωση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των καταργούμενων τμημάτων.
4. Ειδικές κατατακτήριες εξετάσεις για όσους αποφοίτους Μηχ. Περ. Τ.Ε θέλουν να πάρουν και το πολυτεχνικό δίπλωμα Μηχ- Περ. Π.Ε

Λάζαρος Τσικριτζής, Καθηγητής ΤΕΙ ΔΜ

Από τη σελίδα στο Facebook της Οικολογικής Κίνησης Κοζάνης