Η ΜΑΤΙΝΑ ΜΟΜΤΣΙΟΥ- ΤΣΙΚΡΙΤΖΗ ΣΤΟ ΡΑΔΙΟΛΟΓΟΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ 1ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

Για το ιδιωματικό θέατρο στην Κοζάνη και το τοπικό ιδίωμα , με αφορμή το 1ο πανελλήνιο επιστημονικό συνέδριο για το ιδιωματικό θέατρο, που θα γίνει στην Κοζάνη την Παρασκευή και το Σάββατο στις 17.00 στο Κοεβντάρειο, μίλησε μεταξύ άλλων στο ράδιολόγος και τον Λύσανδρο Ρήγα η συγγραφέας και μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Φίλων Βιβλιοθήκης Κοζάνης Ματίνα Μόμτσιου – Τσικριτζή , η οποία και θα μιλήσει στο συνέδριο για τον πλούτο του ιδιωματικού θεάτρου στην Κοζάνη.

Η ίδια σχεδιάζει να μιλήσει βιωματικά, όπως αποκάλυψε, μέσα από τις δικές της ανησυχίες και έρευνες, συλλέγοντας τον πλούτο των δεδομένων γύρω από το κοζανίτικο ιδίωμα. Από το κόμπλεξ του επαρχιωτισμού , το πέρασμα στη δεκαετία του 80 και η ενασχόληση με το ιδίωμα, σε ένα περιβάλλον όπου δεν απαγορεύονταν αλλά ήταν στο στόμα πολλών ομιλητών, για αυτό και αγαπήθηκε και υιοθετήθηκε. Όπως αποκάλυψε η ίδια , είχε την τύχη να συναντήσει πολύ σπουδαίους ανθρώπους, όπως ο Στράτος Ηλιαδέλης, δίνοντας στοιχείο σεβασμού στο ιδίωμα ή ανθρώπους που το ερευνούσαν επιστημονικά, όπως ο Κώστας Ντίνας, ή ο αείμνηστος Βασίλης Φόρης, αφοσιωμένο μελετητή του ιδιώματος και φοβερό χειριστή του, με συγγραφή κειμένων.

Όλα αυτά τα βιώματα θα μεταφερθούν στο συνέδριο από τη Ματίνα Μόμτσιου, η οποία έχει στο ενεργητικό της και κείμενα, όπως την “Αλαφρά γιορτή”, σε σκηνοθεσία Γιώργου Κοντορίκου, με την επίβλεψη της Νανάς Νικολάου. Επίσης, έχει γράψει και ένα έργο το οποίο δεν παίχτηκε ποτέ, και αφορούσε την περίοδο που έγινε το έργο της τηλεθέρμανσης στην Κοζάνη. Επίσης, έχει γράψει και κείμενα και διαλόγους  , με θεατρική μορφή .

Πέρα από την αποκριάτικη περίοδο, όπου αναβιώνει το ιδίωμα μέσα από τα τραγούδια , το ζητούμενο για την αναβίωση της γλώσσας παραμένει όταν πλέον ο παππούς και η γιαγιά έχουν αποχωρήσει από το σπίτι . “Η χρήση του κώδικα που χρησιμοποιεί μια κοινότητα, δεν βιάζεται με τίποτα. Το ιδίωμα περνάει φάσεις. Η χρήση του ιδιώματος το ’50 δεν είναι ίδια με τη σημερινή. Επίσης, αλλάζουν οι κοινωνικές συνθήκες . Δεν μπορεί οι άνθρωποι που είναι από τα 70 έτη και κάτω να μην επηρεάστηκαν από την έκθεση στην επίσημη εκπαίδευση . Δεν μπορεί η έκθεση στα ΜΜΕ να μην επηρεάζει τη ζωή. Αν αυτό που βιώνουμε σήμερα θα μας πουν οι γλωσσολόγοι αν μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε ως φάση του ιδιώματος, τη στιγμή που αποτελείται από στοιχεία που κρατούν την προφορά και κρατούν ένα λεξιλόγιο”, σημείωσε χαρακτηριστικά η ίδια, μιλώντας για την εναλλαγή της γλώσσας και πόσο η καθομιλουμένη σήμερα στην Κοζάνη αν μπορεί να χαρακτηριστεί ως ιδίωμα.
Επίσης, αναρωτήθηκε σε ποιους απευθύνεται σήμερα  το ιδιωματικό θέατρο, σημειώνοντας πως δεν είναι ανάγκη να ακούγεται μόνο στην Αποκριά. Προσέθεσε όμως,  πως δεν μπορεί να είναι άσχετο με το κοζανίτικο χιούμορ. “Το Θεατροδρόμιο θεωρεί δεδομένο ότι το ιδίωμα πρέπει να προστατευθεί και το ιδιωματικό θέατρο πρέπει να προαχθεί . Ίσως μπορεί να χρειαστεί να αναρωτηθούμε αν μπορεί και αν χρειάζεται να προστατευθεί και μήπως δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα”, αναρωτήθηκε η ίδια. Παρόλα αυτά τάσσεται στο πλευρό αυτών που λένε πως αξίζει να προστατευθεί και δεν πρέπει να “φυλακίζεται” στην Αποκριά σε μια χιουμοριστική εκδοχή.

Τέλος, αναφέρθηκε στον πρωτοπόρο Γιώργο Παφίλη που άνοιξε την πόρτα, στον οντά του φανού του Φιλοπρόοδου. Εκεί ντυμένος ως μπάμπω, έκανε stand up comedy , πριν καν μπει ο όρος στην Ελλάδα. Πιο πριν ο Χρήστος Γκιθώνας έκανε το ίδιο, στα άρματα της Αποκριάς, συνομιλώντας με τον κόσμο. Από εκεί και πέρα , ακολουθούν οι υπόλοιποι. Αναμφίβολα οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει κάποιος γράφοντας στο κοζανίτικο ιδίωμα είναι πολλές , μιας και το κοινό είναι περιορισμένο και συγκεκριμένο, τόνισε η ίδια, εκφράζοντας ερωτήματα για την απόδοση του ιδιώματος στον γραπτό λόγο και τις δυσκολίες που υπάρχουν στην απόδοσή του. Η γλώσσα, όμως, αλλάζει συνεχώς και αυτό επηρεάσει και το ιδίωμα, και όποιος γράφει αφουγκράζεται και δεν καθοδηγείται.

Β.Σ.