Lazaros Tsikritzis: Διαθέστε δυο λεπτά για να ταξιδέψουμε 39 χρόνια πίσω, στο Τσερνομπιλ, και να θυμίσουμε ότι η Κοζάνη ήταν στις περιοχές της Ελλάδας με τη μεγαλύτερη εναπόθεση ραδιενέργειας.

Στις 26 Απριλίου 1986 εξερράγη ο πυρηνικός αντιδραστήρας Νο 4 του εργοστασίου του Τσερνομπιλ. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η ραδιενέργεια που διέρρευσε ήταν 200 φορές μεγαλύτερη από αυτή των ατομικών βομβών σε Χιροσίμα -Ναγκασάκι.

350.000 άνθρωποι υποχρεώθηκαν να απομακρυνθούν από τις μολυσμένες περιοχές. Μέχρι το 2005, είχαν καταγραφεί περίπου 4.000 κρούσματα καρκίνου του θυρεοειδούς στη Ουκρανία, Λευκορωσία και Ρωσία σε ανθρώπους που τότε ήταν κάτω των 18 ετών. Οι επίσημες εκθέσεις υπολογίζουν τον τελικό αριθμό των θανατηφόρων κρουσμάτων καρκίνου γύρω στις 10.000.

Ανεξάρτητοι επιστήμονες όμως μιλούν για 30.000-60.000 θύματα.

Η ραδιενέργεια που εκλύθηκε ταξίδεψε έξι φορές πάνω από τη Γη και μόλυνε- μεταξύ άλλων- και τη χώρα μας. Ο νότιος κλάδος του ραδιενεργού νέφους έφτασε στην Ελλάδα 6-7 μέρες αργότερα, παραμονές του Πάσχα. Οι Σοβιετικοί είχαν προσπαθήσει να «κουκουλώσουν» και να υποβαθμίσουν το ατύχημα, οπότε όλα σχεδόν τα κράτη δεν πήραν άμεσα μέτρα για να προφυλάξουν τον πληθυσμό από την έκθεση στη ραδιενέργεια. Ο κόσμος στην Ελλάδα ήταν έξω και γιόρταζε το Πάσχα. Μάλιστα εκεί όπου υπήρξαν βροχοπτώσεις, όπως ο Ν. Κοζάνης, η εναπόθεση του ραδιενεργού καισίου 137Cs στη γη ήταν μεγαλύτερη. Σύμφωνα με Έλληνες ερευνητές (Βαρβαγιάννης και συν. 1987) περισσότερο επιβαρύνθηκαν με 137Cs οι περιοχές της Β.Δ Θεσσαλίας και Δυτ. Μακεδονίας.

Οι Αντωνόπουλος-Ντόμης και συν. (1987) αποτυπώνοντας την κατανομή των ραδιονουκλιδίων του καισίου στη Β. Ελλάδα κατέταξαν πρώτο το Ν. Κοζάνης και δεύτερο το Ν. Ημαθίας.

Μετρήσεις που κάναμε στο ΤΕΙ 14 χρόνια αργότερα (1999-2000) έδειξαν ότι το καίσιο 137Cs ήταν ακόμη παρόν στο επιφανειακό στρώμα εδάφους (στα πρώτα 20 cm) της λεκάνης Κοζάνης – Εορδαίας με μια τιμή 61.373.9 Bq/kg. Το νούμερο αυτό δεν θεωρήθηκε ανησυχητικό, αλλά είναι υπαρκτό. Σήμερα το 137Cs έχει διασπαστεί (εξασθενήσει) ακόμη περισσότερο και εκτιμάται στα 34 + 41 Bq/kg. Παρότι οι σημερινές συγκεντρώσεις δεν συνεισφέρουν πρακτικά στη ραδιενεργή δόση που εισπράττουμε καθημερινά από φυσικές και τεχνητές πηγές ραδιενέργειας, μας υποχρεώνουν να θυμόμαστε:

• ότι ο αγώνας εναντίον κάθε είδους Τσερνομπιλ παραμένει ανοιχτός

• ότι η πυρηνική ενέργεια σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως «πράσινη», όπως αξιώνει το διεθνές πυρηνικό λόμπι που σηκώνει κεφάλι και πάλι.

(Από τη σημερινή ανακοίνωση της Οικολογικής Κίνησης Κοζάνης)

ΥΓ. Οι φωτογραφίες είναι από τη συμβολική διαμαρτυρία των Οικολόγων της Κοζάνης κατά την επέτειο του Τσερνομπιλ το 2009