Πρόταση για πράσινη γέφυρα στην Εγνατία για τη μετακίνηση της άγριας πανίδας
Τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση η εκπόνηση ειδικών περιβαλλοντικών μελετών (ΕΠΜ) και σχεδίων διαχείρισης (ΣΔ) για τις περιοχές Natura 2000 Δυτικής Μακεδονίας. Την ίδια ώρα που το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος και η Διεύθυνση Βιοποικιλότητας προχωρούν μετά από μεγάλη καθυστέρηση στη δημοσίευση των ειδικών μελετών για περιοχές Natura 2000 όπως η ΖΕΠ GR1330002 ΟΡΗ ΒΟΡΕΙΟΥ ΒΟΥΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΛΙΑ, φιλόδοξοι επενδυτές σκοπεύουν να βάλουν ανεμογεννήτριες. Όταν οι μελέτες ουσιαστικά μιλούν για το αντίθετο.
Για την προστατευόμενη περιοχή GR1330002 που περιλαμβάνει τα όρη Βούρινος και Μέλλια αναφέρονται τα εξής: «Τα σχεδιαζόμενα ΑΣΠΗΕ για παραγωγή ενέργειας αποτελούν σοβαρό πρόβλημα για την ορνιθοπανίδα και ειδικά για τα αρπακτικά πουλιά. Η διάνοιξη δρόμων και η τοποθέτηση των αιολικών θα δημιουργήσει προβλήματα κυρίως στην ορνιθοπανίδα και τα χειρόπτερα, αλλά και θα δώσει μια άλλη εικόνα για την περιοχή με τους δρόμους σε απρόσιτες περιοχές και τις ανεμογεννήτριες σε σειρές.
Η κατάληψη θέσεων στις κορυφές, όπου φύονται τοπικά ενδημικά θα περιορίσει πληθυσμούς της χλωρίδας. Δυστυχώς όμως δεν υπάρχει χαρτογράφηση της κατανομής των ειδών χλωρίδας στην περιοχή.
Η διαφυγή και κυρίως η απελευθέρωση βιζόν από εγκαταστάσεις εκτροφής γουνοφόρων ζώων και η επιβίωση και αναπαραγωγή τους στην φύση είναι ένα σοβαρό πρόβλημα για την χερσαία πανίδα και την ορνιθοπανίδα. Εκτός από την άμεση θήρευση, άλλες απειλές για την άγρια ζωή είναι και η μετάδοση ασθενειών σε άγρια ζώα και στις εκτροφές γουνοφόρων. Η εξάπλωσή τους είναι πολύ μεγάλη και φτάνει έως τα ψηλότερα υψόμετρα της ΕΖΔ.
Οι μεταλλευτικές δραστηριότητες στα ΝΔ του Βούρινου προχωρούν μετά από παύση ετών. Η τοπική κοινωνία προσδοκά στην απασχόληση και την αύξηση εισοδήματος. Για να μην υπάρξει πρόβλημα στο φυσικό περιβάλλον θα πρέπει να τηρούνται οι όροι που έχουν προταθεί από την ΜΠΕ και την Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση.
Η υλοτόμηση και η διάνοιξη δρόμων σε δασικές εκτάσεις όπου έχουν επεκταθεί φυλλοβόλα δάση και ψηλά αείφυλλα – πλατύφυλλα θα αλλάξει τον χαρακτήρα της περιοχής, θα περιορίσει τις δυνατότητες για φώλιασμα αρπακτικών πουλιών και θα αλλοιώσει τα ενδιαιτήματα της αρκούδας.
Σε άλλο σημείο :
Για εξόρυξη χρωμίτη
Κατά την εξόρυξη του χρωμίτη παραμένουν αποθέσεις σε μικρή ζώνη στην έξοδο των στοών. Δεν υπάρχει πρόβλεψη αποκατάστασης στις υφιστάμενες αποθέσεις. Οι θέσεις αυτές θα πρέπει να αποκατασταθούν μετά από ειδική μελέτη. Περιλαμβάνει: α) Εκτίμηση της κατάστασης των μικρών αποθέσεων στις θέσεις διάνοιξης στοών και πρόταση αποκατάστασης ανά θέση, β) αποκατάσταση των θέσεων με χρήση τοπικών ειδών τοπικών ειδών χλωρίδας με έμφαση στα ενδημικά οφειολιθικά (σερπετινικά) είδη. Προτείνεται η δημιουργία ειδικού φυτωρίου με τα είδη της περιοχής θα οδηγούσε σε πρότυπη αποκατάσταση με την χρήση τοπικών φυτών, κατ’ αναλογία των αποκαταστάσεων στα ορυχεία της Μήλου.
Εξασφάλιση ασφαλούς διέλευσης της χερσαίας πανίδας στην ζώνη της Εγνατίας Οδού μεταξύ Μελλιά και Βούρινου
Εκπόνηση μελέτης εξασφάλισης της οικολογικής συνδεσιμότητας στον ορεινό άξονα Άσκιο – Βούρινος στην κοιλάδα διέλευσης της Εγνατίας Οδού με στόχους:
α) τον καθορισμό μέτρων για τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων άγριας πανίδας στο οδικό δίκτυο και β) την υποστήριξη της μετακίνησης των ειδών της άγριας πανίδας εκατέρωθεν της Εγνατίας Οδού (περιλαμβάνοντας και την διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας πράσινης γέφυρας υπεράνω της Εγνατίας).
Αφορά το τμήμα που βρίσκεται στο κενό μεταξύ Βούρινου και Μελλιά. Προτείνεται η εκπόνηση ειδικής μελέτης για τη βελτίωση των υφιστάμενων τεχνικών της Εγνατίας Οδού στο τμήμα Σιάτιστα – Κόμβος Κοζάνης και η διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας πράσινης γέφυρας στην περιοχή.
Η μελέτη θα πρέπει να εκπονηθεί από ειδικό στα μεγάλα θηλαστικά με εμπειρία στο ζήτημα της οδοποιίας και συνδεσιμότητας. Η Εγνατία Οδός αποτελεί εμπόδιο για τις μετακινήσεις της αρκούδας και άλλων θηλαστικών. Πρέπει να διασφαλιστεί η δυνατότητα μετακίνησης από Μελλιά προς Βούρινο
Στη συνέχεια καταγράφονται σημαντικά στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος εκτός της περιοχής Natura που συνδέονται από οικολογική άποψη με το προστατευτέο αντικείμενο της περιοχής Natura και οι περιοχές που λειτουργούν ως οικολογικοί διάδρομοι.
Στην ΖΕΠ του Βούρινου – Όρους Μελλιά και εκατέρωθεν υπάρχει διάδρομος για την αρκούδα και μεγάλα θηλαστικά, όπως το ζαρκάδι και ο λύκος. Τα δάση της περιοχής συνιστούν ζώνη που συνδέει το Άσκιο (όπου υπάρχει εκτεταμένη δασική βλάστηση) με τα δάση των ορέων Πιερίων – Τίταρου – Ολύμπου. Στην περιοχή (μεταξύ Μελλιά και Βούρινου) διέρχεται η Εγνατία που δημιουργεί ασυνέχεια και το πέρασμα των μεγάλων ζώων γίνεται μόνο από μικρά περάσματα. Νοτιότερα του Βούρινου, αν και υπάρχουν οι ταμιευτήρες του Αλιάκμονα, διατηρείται μία ζώνη μερικώς ελεύθερη για τις μετακινήσεις των μεγάλων θηλαστικών στην περιοχή ανάντη της γέφυρας του Ρύμνιου και έως το φράγμα Ιλαρίωνα.
Δράσεις ενημέρωσης για την αντιμετώπιση της ψυχαγωγικής συγκομιδής φυτών στην ΠΠΒ Όρους Βούρινος και Μελλιά
Ορισμένα είδη φυτών είτε λόγω της αισθητικής τους αξίας ) είτε παραδοσιακής τους χρήσης (Ruscus aculeatus, Lilium candidum ) κινδυνεύουν από αλόγιστη συλλογή). Για την αντιμετώπιση της ψυχαγωγικής συλλογής φυτών από επισκέπτες που μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή μείωση ορισμένα είδη, προτείνεται η ενημέρωση του κοινού και η έκδοση ειδικού εντύπου για την ανάδειξη της σημασίας των σπάνιων και ενδημικών ανθέων.
Συγκεκριμένα: α) Ενημερωτικές εκδηλώσεις στην Σιάτιστα και την Κοζάνη και β) έκδοση 50σέλιδου οδηγού αναγνώρισης με τα ενδημικά και σπάνια φυτά του Βούρινου. Τα είδη αυτά είτε λόγω της αισθητικής τους αξίας, είτε παραδοσιακής τους χρήσης κινδυνεύουν από αλόγιστη συλλογή.
Συνοπτική παρουσίαση των πιέσεων και των απειλών στην περιοχή Βούρινου- Μελλιά
Παραγωγικές δραστηριότητες στην περιοχή Βούρινου – Μελλιά
Ιωάννα Παπαδημητρίου
