Την έκθεση-κόλαφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το σύστημα Επαγγελματικής Κατάρτισης και διά βίου μάθησης στην Ελλάδα έφερε στο φως το euro2day.gr.Ειδικότερα, καταπέλτης για τον τρόπο που διαχειρίζεται η Ελλάδα τα ευρωπαϊκά κονδύλια στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης και της αναβάθμισης δεξιοτήτων είναι η έκθεση ελέγχου της Κοινής Διεύθυνσης Ελέγχου για τη Συνοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο έλεγχος επικεντρώθηκε δειγματοληπτικά στο Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» (JTF 2021) και στο Πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή» (ΕΚΤ+ 2021). Στο μικροσκόπιο μπήκαν οι αρμόδιες Διαχειριστικές Αρχές (ΔΑ JDT, ΔΑ HR) και ο Ενδιάμεσος Φορέας του Υπουργείου Εργασίας (ΙΒ ΥΕΚΑ).
Η εικόνα που αναδύεται είναι αποκαρδιωτική: διαγωνισμοί που ευνοούν λίγους, αποκλεισμός μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ανυπέρβλητα εμπόδια σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, «φουσκωμένοι» προϋπολογισμοί για ανύπαρκτους καταρτιζόμενους και απειλή για μεγάλες δημοσιονομικές διορθώσεις
Οι ελεγκτές των Βρυξελλών κατέταξαν το ελληνικό σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των προγραμμάτων στην Κατηγορία 3. Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα «λειτουργεί εν μέρει και χρίζει ουσιαστικής βελτίωσης», καθώς εντοπίστηκαν σοβαρές συστημικές ελλείψεις και αδυναμίες
Ενιαία «πακέτα» υπέρ των ισχυρών
Όπως σημειώνει η Κομισιόν, «με την ομαδοποίηση όλων των δραστηριοτήτων και υπηρεσιών σε μία ενιαία σύμβαση υψηλής αξίας, ο σχεδιασμός της δημόσιας σύμβασης ευνοούσε τους μεγάλους φορείς και τους ομίλους οικονομικών φορέων, ενώ οι μικρότεροι ή εξειδικευμένοι πάροχοι περιορίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στο επίπεδο της υπεργολαβίας. Αυτό ενδέχεται να μείωσε τον ανταγωνισμό και να αύξησε τον κίνδυνο συγκέντρωσης της αγοράς, ιδίως δεδομένου του περιορισμένου αριθμού εξουσιοδοτημένων φορέων πιστοποίησης».
Η ποιότητα της τηλεκπαίδευσης και οι παραδοχές
Η ποιότητα της παρεχόμενης κατάρτισης αμφισβητείται έντονα. Στα ελεγχθέντα έργα, το e-learning κυριάρχησε σε ποσοστά 80% έως 100%, ενώ η πρακτική άσκηση συχνά αντικαταστάθηκε από θεωρητικές «μελέτες περιπτώσεων», δημιουργώντας σοβαρές αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της εκπαίδευσης.
Τα συστήματα κατέγραφαν μόνο τις ώρες σύνδεσης των χρηστών, χωρίς επαλήθευση για το αν οι καταρτιζόμενοι πραγματικά παρακολουθούσαν ή κατανοούσαν το υλικό.
Οι ελεγκτές εντόπισαν σύμφωνα με το powegame.gr επίσης πλήθος περιπτώσεις κατά την οποία ο φορέας κατάρτισης υπερεκτιμούσε τους συμμετέχοντες και τους προϋπολογισμούς, χωρίς επαρκή προσαρμογή του κόστους στον τρόπο παροχής της κατάρτισης. Σε αρκετές περιπτώσεις δηλαδή εφαρμόστηκαν οι ανώτατες επιτρεπόμενες τιμές, παρότι μεγάλο μέρος της εκπαίδευσης γινόταν ασύγχρονα μέσω διαδικτύου και συνεπώς είχε αισθητά χαμηλότερο πραγματικό κόστος.
Ο εφιάλτης των μαζικών προστίμων
Βάσει του πίνακα των δημοσιονομικών διορθώσεων, το συνολικό προτεινόμενο πρόστιμο για το ελεγχθέν δείγμα ανέρχεται σε 1.622.018,85 ευρώ. Το ποσό αυτό προκύπτει από την επιβολή του μέγιστου ποσοστού 25% επί ελεγχθεισών δαπανών ύψους 6.488.075,40 ευρώ.
Συγκεκριμένα, για το πρόγραμμα ΕΚΤ+ το πρόστιμο ορίζεται στις 316.674,60 ευρώ, ενώ για το JTF στο 1.305.344,25 ευρώ. Λόγω των ευρωπαϊκών κανόνων περί μη σωρευτικότητας των διορθώσεων, το πρόστιμο του 10% απορροφάται από το μεγαλύτερο του 25% και δεν επιβάλλεται αθροιστικά.
Όπως εξηγεί το powergame.gr η ποινή που αντιμετωπίζει η Ελλάδα για όλες αυτές τις παρατυπίες είναι ότι θα υποχρεωθεί να επιστρέψει στις Βρυξέλλες το 25% των ευρωπαϊκών κονδυλίων για τις συμβάσεις όπου διαπιστώθηκαν παραβάσεις. Πρόκειται ουσιαστικά για περικοπή ή επιστροφή ευρωπαϊκής χρηματοδότησης και όχι για ένα συμβατικό διοικητικό πρόστιμο.
Το σοβαρότερο, όμως, είναι ότι η Κομισιόν χαρακτηρίζει την παρατυπία συστημική και ζητά από τις ελληνικές αρχές να επιστρέψουν το 25% των κονδυλίων και σε άλλα προγράμματα του ίδιου φορέα, εφόσον περιλαμβάνουν αντίστοιχους όρους αποκλεισμού ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Η απάντηση του υπουργείου: https://minfin.
Πηγή: euro2day.gr, powergame.gr
