Ο κ. Χαρίτωνας Καρανάσιος, διευθυντής ερευνών του Κέντρου Μελετών Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών μίλησε στο Λύσανδρο Ρήγα και το ραδιοΛόγος, το διαδικτυακό ραδιόφωνο του prlogos για τις άγνωστες πτυχές του Γ΄ Συνέδριου Τοπικής Ιστορίας, το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 7 με 9 Δεκεμβρίου 2018 στη Βιβλιοθήκη Κοζάνης. 52 έγκριτοι μελετητές από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τα Τίρανα, τα Ιωάννινα, την Κέρκυρα, την Κομοτηνή και, βέβαια, την Κοζάνη και τη Σιάτιστα πήραν μέρος. «Ως εταιρία δυτικομακεδονικών μελετών έχουμε καταφέρει να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο μελετητών και επιστημόνων στην Κοζάνη και σε όλη την επικράτεια» ανέφερε ο κ.Καρανάσιος, υπεύθυνος της επιστημονικής ομάδας του συνεδρίου εκφράζοντας την ικανοποίησή του για τη συμμετοχή του κόσμου, η οποία ξεπέρασε τα 300 άτομα.

«Υπάρχει ανάγκη για μια καταγραφή ολόκληρης της ιστορίας της Κοζάνης , όπως έχει αναφέρει ο κ. Ντίνας, ως πρόεδρος της εταιρίας δυτικομακεδονικών μελετών. Δεν μπορεί μια πόλη σαν της Κοζάνης να παραπέμπει σε βιβλίο του 1924, υπάρχουν νέα στοιχεία και πρέπει να γίνει επικαιροποιήση της ιστορίας μετά το Λιούφη» συνέχισε. Να έχουμε στα δύο –τρία επόμενα χρόνια μια καταγραφή της ιστορίας της Κοζάνης ώστε και ο μαθητής και ο επιστήμονας για να ξέρουν όλοι οι λαοί ότι υπάρχει κάποιος πληθυσμός που παράγει ιστορία , είναι εν κινήσει και δράση. Να γίνει η έκδοση αυτή και στα αγγλικά».

Έρευνα για τις κοιτίδες κοζανιτών

«Ανοίξαμε το συνέδριο και στη βυζαντινή εποχή» τόνισε ο κ. Καρανάσιος διευκρινίζοντας ότι οφείλουμε να ελέγχουμε τις προφορικές παραδόσεις. Δύο ελληνομαθείς μελετητές από τα Τίρανα μίλησαν για την περίφημη κοιτίδα των κοζανιτών στη Μοσχόπολη, το Μπιθικούκι. Η έρευνα είναι σε εξέλιξη για όλες τις φημολογούμενες κοιτίδες συνέχισε οκ. Καρανάσιος.

Το λαϊκό στοιχείο το 18ο αιώνα-Γαιοκτήμονες απέναντι σε επαγγελματίες –Τα οικονομικά του Άι Νικόλα

Στο 18ο αιώνα το λαϊκό στοιχείο υποσκελίζει τον επίσκοπο και την εκκλησία. Οι πολίτες της Κοζάνης αυτοοργανώνονται με την επιστασία της Μητρόπολης με τη διαμαρτυρία Αυλιώτη –Κοντορούση συνέχισε. Πληροφορίες από οθωμανικά αγγεία δίνουν στοιχεία για τις αντιπαραθέσεις με την εξουσία των γαιοκτημόνων απέναντι από τους επαγγελματίες –βιοτέχνες , οι οποίοι έχουν σχέση με τους αποδήμους που θέλουν να πάρουν ένα μερίδιο εξουσίας. Τα οικονομικά του Αγίου Νικολάου περνούν με μια συνθετική έρευνα, η Κοζάνη είχε πάντα τακτοποιημένα οικονομικά αναφέρει μελέτη που κατατέθηκε στο Συνέδριο.

Ποιος ήταν ο Κωνσταντίνος Στάμκου- Να αξιοποιηθεί η βιβλιοθήκη της Κοζάνης

«Η βιβλιοθήκη της Κοζάνης πρέπει να αξιοποιηθεί. Πρέπει κάποιος να ερευνήσει εις βάθος και να ψάξει» τόνισε μιλώντας για τη δική του εισήγηση. «Ανακάλυψα έναν Κωνσταντίνο Στάμκου και βρήκαμε ότι ήταν έμπορος στη Βιέννη, ήταν λόγιος, μπήκε στη διοίκηση, δίδαξε και στη Σχολή της Κοζάνης, κατέγραφε και βιβλία, του παρήγγειλαν αντιγραφή χειρογράφων από τη Ζάμπουρδα και από τη Μονή Προδρόμου της Βέροιας» γεγονός που αποδεικνύει ότι η Κοζάνη το 18 αιώνα είχε πολιτιστική ανάπτυξη.

Ο Βούλγαρης και η Κοζάνη – Η σχέση της με τη Βέροια

«Βρέθηκε ένα χειρόγραφο στη Μονή Γρηγορίου που δίδαξε ο Βούλγαρης στην Κοζάνη το 1748. Μετά το Βούλγαρη δίδαξε ένας ρώσος λατινικά και στον οίκο των Σακελλάριων. Ο Ηγούμενος της μονής Προδρόμου στην Βέροια ο Πορφύριος στην εισήγησή του συνέδεσε το μοναστήρι με την Κοζάνη. Η Κοζάνη είχε μια κινητικότητα» συνέχισε.

170.000 πληθυσμό ο νομός το μεσοπόλεμο, ορθόδοξοι και οθωμανοί

«Για το μεσοπόλεμο έχουμε πολλά στοιχεία από το 1912» ανέφερε ο Χαρίτων Καρανάτσιος λέγοντας ότι ο νομός είχε 170.000 , εκ των οποίων 130.000 ορθόδοξοι και οι υπόλοιποι μουσουλμάνοι. Είχε αμιγή πληθυσμό και στα Καραγιάννια οθωμανούς. Ομιλία έγινε και για την αρχιτεκτονική χωριών Βοίου με την περιοχή να αντιμετωπίζεται σαν ολότητα από τον κ.Καρανάσιο με κέντρο την Κοζάνη.

«Αυτό το συνέδριο υπήρξε τομή» τόνισε. «Είναι μέρες πονηρές .Να αποκτήσουμε τοπική αυτογνωσία, να κατανοήσουμε ότι οι κοζανίτες είχαν συλλογικότητα, δεν θα φάμε τις σάρκες μας, πρέπει όλοι μαζί να προχωρήσουμε .Εμείς έχουμε την ιστορία μας και βάση της ιστορίας μας θα αποκτήσουμε την τοπική μας συνείδηση, χωρίς φανατισμούς .Δεν έχουμε τίποτα να μοιράσουμε, αλλά είμαστε καταδικασμένοι να προχωρήσουμε δίπλα στους γείτονές μας. Έχουμε ανάγκη για ιστορία για να μην γίνουμε έρμαια της εξουσίας και οικονομικών παραγόντων.»

Ιωάννα Παπαδημητρίου